Pazar , 3 Mart 2024
Son Dakika Haberler

DEPREM İLE İLGİLİ “EN TEPEDEKİ 18 SENEDİR NE YAPMIŞ?” DİYE SORULUYOR BİR BAKALIM NE YAPMIŞ…

 Son Dakika Haberi: Akdeniz'de korkutan deprem! Muğla - Marmaris ...Bir araştırmacı 

17 Ağustos 1999 depremi  

Ve İstanbul’u bekleyen deprem tehlikesi ile ilgili bir araştırma yapmış. 

Ve çoğumuzun bildiği gibi 

İstanbul’da bulunan binaların riskli olduğunu 

Binaenaleyh 

İhtimal halindeki bir büyük depremde 

İstanbul’da 1.5 milyon insanın ölebileceğini yazarak 

Yaptığı araştırmaya hiç de yakışmayacak bir şekilde suçu en tepedekine (Cumhurbaşkanımıza) atmak suretiyle işin kolayına kaçmıştır. 

 

Bu arada 

Büyük Marmara Depremi’nin olduğu 1999 yılındaki hükumetin sakarlıklarına hiç dokunmamış, 

Üç yıl boyunca ne yaptıkları ile ilgili tek kelime yazmamış. 

Hâlbuki en azından 

Depremzedeler için gönderilen yardım paralarını bütçe açığını kapatmak için kullanıldığını yazmalıydı.  

Bu böyle! 

 

AKPARTİ DÖNEMİNDE NE YAPILDI? 

Gelelim Akparti döneminde neler yapıldığına… 

Bir defa 

Akpartinin ilk 6 yılı şantaj tehdit, başörtüsü problemi ve partiyi kapatma gailesi ile geçmiştir. 

Yani Tayyip Bey’in 

Bir önceki dönem Ecevit hükumeti gibi arkasında medya, yargı, asker ve sermaye desteği yok. 

 

Cumhurbaşkanımız o yıllarda 

Bir yandan bu gailelerle uğraşırken, diğer yandan kucağında bulduğu 17 Ağustos deprem faciasının yaralarını sarmak için ne kadar büyük bir çaba sarfettiğini bilen bilir. 

 

Cumhurbaşkanımız 

Kucağında sadece deprem faciasını bulmadı… 

Onunla birlikte bankaları batırılmış..ekonomisi berbat hale gelmiş bir ülke yönetimi devraldı. 

Yetmedi… 

 

18 YILLIK AKPARTİ DÖNEMİNDE YAPILMIŞ  

ÇÜRÜK 

TEK BİR BİNA GÖSTERİLEMEZ 

Yetmedi… 

Akparti hükumeti 

Yapı stoğu çürük bir ülke devraldı. 

Yani Akparti Almanya gibi binaları sağlam bir ülke devr alıp da onun zamanında çürük binalar yapılmadı. 

Tam aksine 

Yapı stoku çürük, 

Ekonomi, şehircilik, moral, dış ticaret açığı, enflasyon, değersizTL ve yönetime olan güven açısından enkaz halinde bir ülke devraldı. 

Buna rağmen 

Ülkeyi kısa sürede düzlüğe çıkardığı gibi 

18 yılda yapılan 9 milyon konutun tek bir tanesi bile depreme karşı güvensiz inşa edilmedi. 

Çürük binaların hepsi Akparti döneminden önce yapıldı 

Ve  

Akparti büyük bir hızla o çürük binaları ya sağlamlaştırıyor (Kentsel Dönüşüm) veya alternatif konut üretimi yaparak nüfusu alt yapısı çözülmüş sağlıklı ve sağlam binalara taşımıştır. 

 

KONUT SEFERBERLİĞİNDE 

TOKİ – KİPTAŞ ÖRNEĞİ 

Ülkeyi mezkûr halde devr alan Cumhurbaşkanımız  

Konut seferberliği başlatarak TOKİ’ye 500.000 konut yapma görevini verdi. 

TOKİ 1984’ten 2003 yılına kadar 43 bin küsur konut yaptığı göz önüne alınırsa bu sayının ne kadar önemli olduğunu söylemeye gerek yok. 

Cumhurbaşkanımız  

Daha önce KİPTAŞ’a da 50.000 konut yapma görevi vermişti. 

Geçen yıl KİPTAŞ  

CHP yönetimine devredildiğinde yaptığı konut sayısı 80 bine yaklaşmıştı. 

 

TOKİ ise 18 yıl içinde 950 bin depreme dayanıklı konut yaparak büyük bir başarıya imza atmıştır.    

Bu rakam 100.000 nüfuslu 36 şehir demektir. 

Bu arada  

TOKİ’nin sadece konut üretmediği 

Konut ile birlikte  

Başta alt-yapı peyzaj ve çevre düzenlemesi olmak üzere okul,cami, alış-veriş merkezi, üniversite, stadyum, hastane vs. yaptığı bilinmektedir. 

 

2003-2020 ARASI  

DEPREME DAYANIKLI ÜRETİLEN KONUT SAYISI  

Akparti 

İktidara geldiği 2002 yılında mevcut yapı stoğunun %70’i çürük iken  

Bugün o rakam %10 seviyesine gerilemiştir. 

Akparti döneminde kamu ve özel sektörün ürettiği 

Depreme dayanıklı konut sayısı 9 milyon adettir. 

 

KENTSEL DÖNÜŞÜM 

2012 yılında kısaca Kentsel Dönüşüm olarak bilinen 

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi kanunu çıkarıldı. 

Hükumet bu kanunu çıkarmakla o kadar büyük bir riskin altına girdi ki, bunu ancak erbabı bilir. 

Bir önceki Ecevit hükumeti 

Gelen yardım paraları ile bütçe açıklarını kapatırken 

Erdoğan hükumeti 

Toplanan deprem vergisi paralarının 5 katından daha fazlası ile deprem konutları inşa veya nakdi olarak vatandaşlara aktarmıştır. (2003-2019 toplanan deprem vergisi 66 milyar TL Bugünkü fiyatlarla 147 milyar TL) 

Sadece  

Van deprem konutları için bugünkü rakamlarla 18 milyar lira hancandı 

Ve 

1.350.000 konutun da dönüştürüldüğü göz önüne alındığında 

Hükumetin  

Deprem tehlikesi için hiçbir fedakarlıktan kaçınmadığı görülecektir. 

 

DENGE 

Vatandaş  

Devletin ayırdığı kaynaktan nasıl istifade edebiliyor? 

Hükumet 

Evini yıkıp sağlam bir yapıya dönüştürmek isteyenlere 

Kira veya düşük faizli kredi veriliyor. 

Ayrıca 

Gerekli işlemleri yapıp “muafiyet yazısı” alanlar  

Tapu, Noter ve belediye harçlarından muaf tutuluyor. 

Ki, bu muafiyet yazısını almak çok kolay. 

1999 yılından önce yapılmış olan binaların neredeyse tamamı bu muafiyet yazısını rahatlıkla alabiliyor. 

 

Bu arada ilgili belediyenin kat fazlası verdiği yerlerde vatandaş hiçbir masraf yapmadan alt yapısı çözülmüş, otoparklı, deprem güvenli bir ev sahibi olabiliyor. 

Eğer imar buna müsait değilse devlet desteğiyle, az bir masrafla konutunu yenileyebilmektedir. 

 

Hükumet vatandaş lehine  

Kat fazlası veya parasal desteği artırması halinde 

Dengenin bozulacağı  

Ve içinden çıkılmaz problemlere yol açacağı aşikardır. 

Bana göre 

Hükumetin Kentsel Dönüşüm için verdiği desteğin yeterli olduğu  

Ve bu dengenin korunması gerektiğini düşünüyorum. 

 

KENTSEL DÖNÜŞÜM 

SOSYO-POLİTİK, SOSYO EKONOMİK, SOSYO-PSİKOLOJİK  

BİR EYLEMDİR 

Kentsel dönüşümün istenildiği şekilde hızlı gitmemesinin sorumlusu sadece hükumet değildir. 

Hükumet, kendine düşen görevi fazlasıyla yerine getirmiştir.  

Eksiklik var mıdır?  

Olabilir!  

Hiçbir kanun tam ve mükemmel değildir. Ancak hangi şartlarda bu yasanın çıkarılıp uygulandığına bakılırsa, ne kadar büyük bir başarı yakalandığı görülecektir. 

Bu arada 

Vatandaş, yerel yönetimler, mimar mühendis odaları gibi meslek kuruluşları ve medya üstüne düşen görevi yerine getiriyor mu? Hayır! 

  

Böyle devasa bir işin sosyo-ekonomik ve sosyo-psikolojik yanı bu dediğim kuruluşlar vasıtası ile deruhte edilmeliydi. 

Nasıl? 

 

İNSANIMIZ KOLLEKTİF ÇALIŞMAYA  

ALIŞIK DEĞİL 

Meseleyi bir örnekle izah etmeye çalışayım. 

Dönüşüm ile ilgili ilk mevzuat her ne kadar 2004 yılında çıkmışsa da  

“Afet riski altındaki yapıların dönüştürülmesi” kanunu 2012 yılında Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.  

 

O tarihte 

İnşaat piyasasının çok canlı olduğu malumdur. 

Ve aynı tarihlerde risk altındaki yapı stokunun da endişe verici boyutta olduğu bilinmektedir. 

 

O yıllarda 

Şahit olduğum hadiseler genellikle şöyleydi: 

Vatandaş 

Devletin verdiği imkânlardan (kira, taşınma bedelleri, harçlardan muafiyet vs.) faydalanarak bir an önce oturduğu binayı (aslında tabutu) nasıl sağlamlaştırırım gayreti içinde olacağına, 

Hazır müteahhit ayağına gitmişken, ondan birkaç kuruş daha nasıl koparırım mücadelesine vermekteydi. 

Mesela; 

Kadıköy, Eyüp vb. ilçelerde imar mevzuatı uygun olduğu için, artı olarak verilen 1-2 kat ile vatandaş elini cebine atmadan evini sağlamlaştırabiliyordu 

Ama 

Birçok yerde iş öyle olmadı. 

 

Şöyle ki; 

Dairesine karşı iki daire isteyenden, devletin verdiği kiranın yanında bir de müteahhitten kira isteyene, 

“Benim dört çocuğum var.. dördüne de daire istiyorum” diyenden, 

“Anlaşmaya en son ben kalayım.. o zaman mütahit ne istersem verir!) diyen uyanığa kadar türlü sebeplerle binalarını sağlamlaştırmayıp canlı canlı tabutun içinde yaşamayı sürdürenler oldu. 

 

Taa ki, 15 Temmuz hadisesi oluncaya kadar… 

15 Temmuz’un arkasından gelen 

1918 dolar krizi piyasayı 15 Temmuz darbesi kadar etkiledi. 

Hal böyle olunca o 2-3 daire isteyenler tek daireye razı oldular ama bu sefer işi yüklenecek mütahit bulamadılar. 

 

İnsanımızın psikolojisini anlamak için ayrıca şunu da arz edeyim: 

O “Dört çocuğum var, dördüne de daire istiyorum” diyen konut sahibine arkadaşımız soruyor: “peki, sizin beş çocuğunuz olsaydı beş daire mi isteyecektiniz?” Adam “evet..” demişti!!! 

 

VAZİFESİNİ YAPMAYANLAR 

Meselenin bu kadar cehaletinde olan vatandaşı uyarmak 

Başta medya olmak üzere, meslek odalarına düşerdi 

Diğer taraftan 

İnsanımız, kolektif çalışmayı bilmiyor. 

Bundan dolayı 

Kentsel dönüşümde, en büyük zorluklardan birisi bina sakinlerini bir araya getirip karar aldırma zorluğudur. 

Sonraki aşamalar da aynı şekilde müteselsil zorluklarla devam ediyor. 

Çünkü insanımız kollektif çalışmaya alışık değil. Bu da bir sürü gecikmelere sebep oluyor. 

 

Eğer  

Hükumet dışı kuruluşlar STK, medya, meslek odaları vs. hükumet kadar çalışıp görevlerini yapsaydı, 

Bugün çürük binaları konuşmuyor olacaktık. 

Demek istediğim 

“En tepedeki…” 18 yıldır çalışıyor ve görevini hakkıyla yerine getiriyor. 

Yani  

Hak ihlali varsa, 

Bunun sorumlusu “En tepedeki..” değildir. 

 

18.08.2020 

Emin Batur 

 

 

 

 

 

 

 

 

Emin Batur *

Tüm Yazıları →
Emin Batur

Ayrıca Bakınız

İMO SEÇİMLERİVE UĞULTU TAKTİĞİ

Emin Batur Sokak röportajlarındaBazı CHP’li seçmenlerin.. adayımız terlik bile olsa oyumu ona veririm demelerinin sebebini …

DERGİDEKİ DİĞER YAZILAR



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir