{"id":6016,"date":"2015-06-19T09:31:56","date_gmt":"2015-06-19T06:31:56","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=6016"},"modified":"2023-11-07T11:29:44","modified_gmt":"2023-11-07T08:29:44","slug":"suleyman-demirelin-son-roportaji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/suleyman-demirelin-son-roportaji\/","title":{"rendered":"S\u00dcLEYMAN DEM\u0130REL\u2019\u0130N SON R\u00d6PORTAJI"},"content":{"rendered":"

S\u00fcleyman Demirel\u2019in vefat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir\u00e7ok gazeteci yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portaj\u0131 \u201cSon R\u00f6portaj\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yay\u0131nlayacakt\u0131r. Son r\u00f6portajlardan birini de ben yapt\u0131m. \u201cEzandan Dara\u011fac\u0131na\u201d isimli kitap \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki r\u00f6portaj\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131k. <\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, 1950 \u00f6ncesi tek parti y\u00f6netimi vard\u0131. Tek parti y\u00f6netiminin hangi uygulamalar\u0131 sosyopolitik \u015fartlar i\u00e7erisinde Demokrat Part<\/span><\/i><\/b>i\u2019nin<\/span><\/i><\/b> do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Demokrat Parti nas\u0131l bir ortamda do\u011fdu? Demokrat Part<\/span><\/i><\/b>i\u2019nin<\/span><\/i><\/b> Kurucular\u0131 CHP\u2019nin i\u00e7inde g\u00f6revli insanlard\u0131. Demokrat Parti halk\u0131n beklentilerini nas\u0131l okudu? Demokrat Parti nas\u0131l do\u011fdu efendim?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, tabi bunun de\u011fi\u015fik a\u00e7\u0131lardan de\u011fi\u015fik \u015fekillerde izah\u0131 yap\u0131labilecektir. Bu izahlardan hepsi do\u011fru olmayabilir. Bir k\u0131sm\u0131 do\u011fru olabilir. Bir k\u0131sm\u0131 tarihin s\u00fczgecinden ge\u00e7ecektir netice itibar\u0131yla. Herkes fikrini s\u00f6yledi\u011fi takdirde ben de fikrimi s\u00f6ylemek durumunday\u0131m sordu\u011funuz soru kar\u015f\u0131s\u0131nda. Bir defa Demokrat Parti<\/span>\u2019nin birinci<\/span> avantaj\u0131 27 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemin ard\u0131ndan 23\u2019ten beri tek partinin ard\u0131ndan, bir d\u00f6nemin sonunda T\u00fcrkiye\u2019de ilk yap\u0131lan bir se\u00e7imin i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131ndand\u0131r. T\u00fcrkiye halk\u0131, sava\u015f y\u0131llar\u0131nda b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekmi\u015f ve tek parti idaresinden \u015fik\u00e2yetler var. Bunalm\u0131\u015f hani, \u00fclkenin y\u00f6netiminden \u015fik\u00e2yet\u00e7i. Bu \u015fik\u00e2yetleri bir \u00fcmide \u00e7evirmi\u015fler. Demokrat Parti o \u00fcmidi temsil etmi\u015ftir. Yani s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemden sonra bir \u00fcmidi temsil etme. Demokrat Parti\u2019<\/span>nin \u00f6yle \u015fans\u0131 olmu\u015ftur.<\/span> Demokrat Parti<\/span>\u2019nin daha \u00f6ncesi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gelecek i\u00e7in vaat ettikleri \u015feyleri<\/span> ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yerine getirip getirmeyece\u011fini \u00f6l\u00e7mek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil; ama halk, herhalde bunlar mevcutlardan daha iyidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcuttan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc olmaz noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Yani ayakkab\u0131 s\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu ayakkab\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirme durumundayd\u0131. <\/b>B\u00f6yle bir konjonkt\u00fcrden demokrat parti yararlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konjonkt\u00fcrden yani halk\u0131n b\u00f6yle s\u0131k\u0131lmas\u0131na sebep nedir? \u015eunu s\u00f6yleyelim: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti b\u00fcy\u00fck bir transformasyondur. Tabi\u00ee ki bu transformasyon kolay bir transformasyon de\u011fildir. Bu orta\u00e7a\u011f toplumundan bir yeni\u00e7a\u011f toplumuna ge\u00e7ilecektir. \u00c7ok \u015fey de\u011fi\u015fti de zaten. Bu de\u011fi\u015fmelerin bir k\u0131sm\u0131 belki halk\u0131n g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131yla olmad\u0131. Devrimle oldu, yani b\u0131rakal\u0131m zaman i\u00e7erisinde bunlar\u0131n do\u011frulu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. Ona g\u00f6re halk bunlar\u0131n hepsini al\u0131r, gerekeni yapar diye evrim olmad\u0131. Vakti yoktu \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye Cumhuriyet<\/span>i\u2019ni<\/span> kuranlar\u0131n. \u00c7abuk yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131 bu i\u015flerin. D\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda devrim k\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Gerisinde \u015fu veya bu \u015fekilde bir tak\u0131m ac\u0131lar b\u0131rak\u0131r. Devrimi herkesin anlamas\u0131, hazmetmesi, onu do\u011fru de\u011ferlendirmesi kolay de\u011fildir. Nitekim bu g\u00fcn dahi bu devrimler kolay de\u011fil, halen daha kolay hazmedilmedi\u011finin tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Tek umut g\u00f6r\u00fcyor T\u00fcrkiye. Bir m\u00fcsl\u00fcman topluma, bu \u015fartlarda siz bir laik devlet giydiriyorsunuz. Bu \u00e7ok ba\u015fka bir \u015fey. Esasen d\u00fcnyada 55 tane ahalisi m\u00fcsl\u00fcman olan devlet var bug\u00fcn. Bunlar i\u00e7erisinde bizim gibi h\u00fcr demokrasiyle y\u00f6netilen bir devlet yok.<\/span><\/p>\n

Bizim halk\u0131m\u0131z ufku geni\u015f, en iyi in\u015fa ve geri kalm\u0131\u015fl\u0131ktan kurtulmay\u0131 anlayabildi. \u0130yi \u015fartlarda anlayabildi; ama anlayamad\u0131\u011f\u0131 yerlerde var. Sonra devrim her \u015feyi do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnse bile, do\u011fru icra edemeyebilir. T\u00fcrl\u00fc icraat hatalar\u0131 olmu\u015ftur. Evet, jandarma uygulamalar\u0131ndan tutun da, tahsildar uygulamalar\u0131na kadar; yol paras\u0131ndan tutun da, hayvan vergisi uygulamalar\u0131na kadar t\u00fcrl\u00fc \u015feyler olmu\u015ftur. Halk\u0131n % 85\u2019i k\u00f6yl\u00fcd\u00fcr. 1950\u2019de b\u00f6yle bir T\u00fcrkiye\u2019de \u0131zd\u0131raplar var, hizmetsiz bir T\u00fcrkiye hen\u00fcz. K\u00f6yl\u00fc milletin efendisidir. K\u00f6yl\u00fc i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcz, yapmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131z; ama hen\u00fcz gen\u00e7 cumhuriyetin g\u00fcc\u00fc k\u00f6ye t\u00fcm\u00fcyle girmeye yetmemi\u015f. \u00dclkenin bir\u00e7ok k\u00f6y\u00fcnde yol yok, okul yok, su yok\u2026 halk yoksul. B\u00fct\u00fcn bu \u015fartlar alt\u0131nda siyaseten sizin \u00f6n\u00fcn\u00fczde bir b\u00fcy\u00fck pasta duruyor do\u011frusu. Kesebildi\u011fin kadar kes.<\/span><\/p>\n

G\u00fczel bir tespit efendim. Peki.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Bildi\u011fim bir \u015feyi daha s\u00f6yleyeyim.<\/span><\/p>\n

Buyurun efendim.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

1939\u2019dan 1950\u2019ye kadar T\u00fcrkiye\u2019de ekonomik b\u00fcy\u00fcme eks<\/span>idir. T\u00fcrkiye<\/span> b\u00fcy\u00fcmemi\u015f, daralm\u0131\u015ft\u0131r. Ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin eksi oldu\u011fu yerlerde h\u00fck\u00fcmetleri ayakta tutmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunu da kitab\u0131n\u0131za kaydedin.<\/span><\/p>\n

Ek olarak efendim, kaydedece\u011fim. 1946 se\u00e7imlerine Demokrat Parti de var. 7 Ocak 1946\u2019da kuruluyor ve se\u00e7ime giriyor. O g\u00fcn CHP kar\u015f\u0131s\u0131nda olmak, iktidara muhalefet etmek, nelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmay\u0131 g\u00f6ze almak anlam\u0131na gelirdi. Hi\u00e7 al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 ikinci parti olay\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor \u00fclke. Bu b\u00fcy\u00fck bir risk de\u011fil miydi?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, tabi. Asl\u0131nda d\u00fcnya konjonkt\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015fmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de keyfili\u011fin, zulm\u00fcn ve i\u015fkencenin halk kitlelerine kanunsuzluk uygulamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem gelmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen yine \u00f6yle bir hareketin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kabilmek cesaret i\u015fiyle olur. Cesaret i\u015fidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer o se\u00e7imi kazanamazsa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar epey zarar g\u00f6r\u00fcrlerdi. Bu ihtimal vard\u0131 daha do\u011frusu. Mutlaka g\u00f6r\u00fcrlerdi demek istemiyorum; ama o ihtimal her zaman vard\u0131r. Ama onu g\u00f6ze alm\u0131\u015ft\u0131 Menderes.<\/span><\/p>\n

Bu manada Menderes\u2019in cesaretinden bahsetmemiz gerekecek; \u00e7\u00fcnk\u00fc en gen\u00e7 o idi herhalde ayr\u0131lanlar\u0131n i\u00e7inde.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Menderes\u2019in cesaretini tespit i\u00e7in Serbest F\u0131rka\u2019dan bahsetmek, almak laz\u0131m.<\/span><\/p>\n

Buyurun efendim.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Serbest F\u0131rka\u2019n\u0131n kurulu\u015funa kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Yani o g\u00fcnde o cesareti g\u00f6stermi\u015f. Menderes m\u00fcthi\u015f bir adam, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131 iyi biliyor ve \u00e7ok hassas bir adam. Bu sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6rev yapmak icap etti\u011fini biliyor. Bir de ne olursa olsun \u2018efe\u2019 bir adam.<\/span><\/p>\n

Eyvallah. Bu 1950 se\u00e7imlerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir farkla demokrat parti b\u00fcy\u00fck bir zafer kazand\u0131. D\u00fcnya konjonkt\u00fcr\u00fc bunda etkili oldu. T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu ekonomik \u015fartlar\u0131 da buna katabiliriz; ama vatanda\u015f\u0131n, halk kitlelerinin pek de tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bir Menderes\u2019i birden bire b\u00f6yle parlatmas\u0131 CHP iktidar\u0131n\u0131n halk\u0131n de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 bir tak\u0131m yanl\u0131\u015f tutumlar\u0131n\u0131n da bunda etkisi var m\u0131d\u0131r efendim?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Yaln\u0131z \u015f\u00f6yle bak\u0131n. Baraj kapaklar\u0131 kapal\u0131, a\u00e7\u0131yorsunuz g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl su akacak. Yani 50\u2019li, 51\u2019li,52\u2019li,53\u2019l\u00fc,54\u2019l\u00fc y\u0131llar T\u00fcrkiye\u2019de ne yaparsan do\u011fru, ne yaparsan makbule ge\u00e7iyor. Susam\u0131\u015f bir halk, bug\u00fcn olmazsa yar\u0131n olaca\u011f\u0131na inanm\u0131\u015f, \u00fcmitli bir halk. <\/b>Rahmetli Menderes o \u00fcmidin temsilcisi olmaya devam ediyor ve u\u00e7uyor. Nereden nereye, % 56 oy al\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Akl\u0131ma getirdiniz. Fethi Bey\u2019in \u0130zmir Mitingi haz\u0131rl\u0131klar\u0131 s\u0131ras\u0131nda CHP\u2019nin tahrikleri sonucunda bir k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn \u00e7ocu\u011fu a\u00e7\u0131lan bir ate\u015f sonucunda vuruluyor. \u0130nsanlar kahvelerde, parklarda yat\u0131yor, bir sonraki g\u00fcnk\u00fc miting i\u00e7in. Fethi bey bir otel lobisinde oturuyor. K\u00f6yl\u00fc, \u00e7ocu\u011fu kuca\u011f\u0131na alm\u0131\u015f. Fethi bey\u2019in masas\u0131na yat\u0131rm\u0131\u015f ve \u2018kurtar bizi bunlardan\u2019 demi\u015f. Bir d\u00f6nem biz de sizin i\u00e7in \u2018baba kurtar bizi bunlardan\u2019 demi\u015f, ba\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. Demek ki millet ne olursa olsun hani dediniz ya ne koysan gidiyor. Millet tamamen b\u0131km\u0131\u015f CHP\u2019den, \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor. 1946 se\u00e7imlerinde sand\u0131k oyunlar\u0131 oldu. Zati sungur t\u00fcrkiye\u2019de ill\u00fczyonistli\u011fin kurucusu kabul edilir. O derdi ki \u201d46 se\u00e7imlerinde \u00f6yle oyunlar oynand\u0131 ki, ben bile beceremem o oyunlar\u0131.\u201d<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet \u00f6yle olmu\u015ftur ger\u00e7ekten. <\/span><\/p>\n

Yine ben sizden dinledi\u011fimiz bir \u015feyi payla\u015fmak isterim. 46 se\u00e7imlerinde \u00f6yle oyunlar oynand\u0131 ki demi\u015ftiniz, 46\u2019da CHP\u2019ye Siirt\u2019te \u00e7\u0131kan oylar\u0131n say\u0131s\u0131 Siirt\u2019in 1965 n\u00fcfusundan fazlad\u0131r.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, do\u011fru ben s\u00f6ylemi\u015ftim. Bunu bir\u00e7ok kere ben s\u00f6yledim.<\/span><\/p>\n

Demek ki millet yemiyor art\u0131k.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Hay\u0131r! Orada hi\u00e7 kimse tutamazd\u0131 i\u015fi. Hem T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131, hem d\u00fcnya konjonkt\u00fcr\u00fc \u00f6yle olacakt\u0131. Az bir \u015fey s\u00f6yleyeyim,\u00a0 bu se\u00e7imlerin tabi, bu se\u00e7imlere \u00e7\u0131kan Demokrat Parti heyetinin ba\u015f\u0131nda rahmetli Celal Bayar\u2019\u0131n bulunmas\u0131 b\u00fcy\u00fck avantajd\u0131. Bayar Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Ba\u015fbakan\u0131\u2019d\u0131r. \u0130stiklal Harbi<\/span>\u2019nin<\/span> galip hocas\u0131d\u0131r. \u0130stiklal Harbi\u2019nde Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn en yak\u0131nlar\u0131ndand\u0131r. Celal Bayar\u2019\u0131 halk tan\u0131yor. Celal Bayar vatanperver bir adamd\u0131r. Halk onun \u00fclkeyi maceraya s\u00fcr\u00fcklemeyece\u011fini bilir. Celal Bayar\u2019\u0131n prestiji ve sa\u011fduyusu bu g\u00f6reve \u00e7ok m\u00fcsaittir. \u00c7ok tecr\u00fcbelidir, \u00e7ok ak\u0131ll\u0131d\u0131r bu i\u015f i\u00e7in, bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi i\u00e7in. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck de hizmet etmi\u015ftir. Ger\u00e7i sonu iyi ba\u011flanamad\u0131. Ama vatanperver bir adamd\u0131r. Sonunun eza ve cefas\u0131na da millet sa\u011f olsun, vatan sa\u011f olsun diyerek katland\u0131. Dara\u011fac\u0131na kadar gitti o ya\u015f\u0131nda.<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, 50\u2019den sonra yeni bir d\u00f6nem, yeni bir sayfa a\u00e7\u0131ld\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de. CHP bu yeni d\u00f6nemi i\u00e7ine sindirebildi mi? Demokrasiyi kabullenebildi mi? Yoksa bunun de\u011fi\u015fik tezah\u00fcrleri oldu mu muhalefete d\u00fc\u015f\u00fcnce?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u015eimdi \u015fudur mesele. Tek partiden \u00e7ok partiye ge\u00e7ildi\u011fi zaman devlet partisi olarak kalm\u0131\u015fsa tek parti, devlet partisi rol\u00fcn\u00fc o \u00fcstleniyor. Se\u00e7im kaybetmi\u015f devlet partisi se\u00e7im kazanana rahat vermiyor. Demokrat Parti iktidar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda CHP ne kendisine ne de iktidara rahat vermemi\u015ftir. Esasen iktidar nas\u0131l olur, muhalefet bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l yap\u0131l\u0131r bunu da bilen yoktu. T\u00fcrkiye \u00f6\u011freniyordu. \u00d6\u011frenme \u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ok pahal\u0131ya mal olu\u015ftur, T\u00fcrkiye\u2019ye. Netice ihtil\u00e2le varm\u0131\u015ft\u0131r<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Sert bir m\u00fccadele ge\u00e7mi\u015f, onu anl\u0131yoruz. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m Menderes\u2019in tevecc\u00fch g\u00f6rmesinde, halk\u0131n Celal Bayar\u2019a olan g\u00fcveninin de etkisinin oldu\u011funu s\u00f6ylediniz. Yani bunun da semeresini demokrat parti g\u00f6rd\u00fc. Halk kitlelerinin b\u00f6yle fevc fevc Demokrat Part<\/span><\/i><\/b>i\u2019ye ak\u0131n etmesinde \u00f6nceki d\u00f6nem uygulamalar\u0131n\u0131n halk\u0131n de\u011ferlerine,<\/span><\/i><\/b> inan\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131n\u0131n bunda etkisi oldu mu? Ezan\u0131n yasaklanmas\u0131 hadisesi var, Kur\u2019an\u2019\u0131n yasaklanmas\u0131 var.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, onlar\u0131n tek parti idaresinin uygulamalar\u0131ndan kalan devrimlerin k\u00f6\u015felili\u011finden gelen incinmeler olarak s\u00f6yledim. Hepsi de olmu\u015ftur. <\/span><\/p>\n

Halk da bunu bu \u015fekilde yans\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, evet.<\/span><\/p>\n

Celal Bayar\u2019\u0131 halk Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn yan\u0131nda da tan\u0131yordu. Demokrat partiyle birlikte de halk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda halk ona tevecc\u00fch g\u00f6stermede bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famad\u0131. Aynen demokratlar gibi CHP\u2019den geldi.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Hepsi CHP\u2019den geldi. Ba\u015fka parti yoktu ki zaten. Kimsenin kimseyi itham etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.<\/span><\/p>\n

Aksi bir faturay\u0131 ona \u00e7\u0131karmad\u0131. Yani CHP\u2019nin birtak\u0131m uygulamalar\u0131yla alakal\u0131 \u2018sende ordayd\u0131n, sen de buna sebep oldun\u201d gibi bir fatura \u00e7\u0131karmad\u0131.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u00c7\u0131karmad\u0131.<\/span><\/p>\n

Kabul\u00fcnden \u00f6yle anl\u0131yoruz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u00d6yle tart\u0131\u015fmalar olmu\u015ftur; ama genelde b\u00fcy\u00fck bir fatura \u00e7\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131r. Yani ele\u015ftirildi\u011fi zaman siz de o i\u015fin i\u00e7indeydiniz, siz de o i\u015fin sorumlular\u0131 aras\u0131ndayd\u0131n\u0131z. <\/b>Yaln\u0131z Celal Bayar\u2019\u0131n \u00e7ok mert\u00e7e bir beyan\u0131 vard\u0131r. 46\u2019da Demokrat Parti kuruldu\u011fu zaman dedi\u011fi \u015fey \u015fudur. \u201cburaya kadar olan tek parti icraat\u0131ndan hepimiz sorumluyuz.<\/span><\/p>\n

Bu bir itiraft\u0131r.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Hepimiz sorumluyuz; \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten tek parti, ba\u015fka parti olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re hepimiz o partinin \u00fcyesiyiz. \u015eimdi bu noktadan itibaren ge\u00e7mi\u015f partinin icraat\u0131ndan sadece bir parti sorumlu tutulamayacak, hepimiz sorumlu tutulaca\u011f\u0131z. Ama ge\u00e7mi\u015f partinin iyiliklerini de taksimde de tek parti olmayacak. Ama halk partisi olmayacak. Ama halk partisi hem iyilikleri \u00fcst\u00fcne ald\u0131, hem k\u00f6t\u00fcl\u00fckler \u00fcst\u00fcnde kald\u0131.<\/span><\/p>\n

Kendisini de bundan ar\u0131nd\u0131ramad\u0131.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet.<\/span><\/p>\n

Ar\u0131nd\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Demokrat Parti 10 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te \u00fc\u00e7 sefer se\u00e7im kazand\u0131.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Pek \u00f6yle de\u011fil yani. Biraz evvel anlatt\u0131m ortam\u0131. Yani sadece o de\u011fil; o, unsurlardan birisiydi. Ama ortam. A\u00e7m\u0131\u015f kapaklar\u0131, \u00fcmit da\u011f\u0131t\u0131yor, okul da\u011f\u0131t\u0131yor, su da\u011f\u0131t\u0131yor, imk\u00e2n da\u011f\u0131t\u0131yor. \u00dc\u00e7 bin trakt\u00f6r olan T\u00fcrkiye\u2019ye 54 bin trakt\u00f6r gelmi\u015f. Fabrika kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, barajlar yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, yollar yap\u0131yor. Bir \u015fantiyeye \u00e7evirmi\u015f T\u00fcrkiye\u2019yi. Evet, evet.<\/span><\/p>\n

Y\u0131llard\u0131r bir \u00f6zlem var bu t\u00fcr \u015feylere…<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet.<\/span><\/p>\n

Ezilmi\u015flikten kurtulmak.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, hayal edilemeyen \u015feyler yap\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Sizin \u00e7ar\u0131ktan kurtaraca\u011f\u0131m bu milleti iddian\u0131z gibi. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, Menderes bu \u00fclkede neyi ba\u015fard\u0131 diye bir s\u0131ralama yapmaya kalksak neler s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Menderes\u2019in ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 saymak, d\u00f6kmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu \u00fclkede demokrasi u\u011fruna, bu \u00fclkede insan haklar\u0131 u\u011fruna, bu \u00fclkede e\u011fitim u\u011fruna, bu \u00fclkede yoksullu\u011fu ortadan kald\u0131rma u\u011fruna, bu \u00fclkede imar ve in\u015fa u\u011fruna, bu \u00fclkenin itibar\u0131 u\u011fruna, bu \u00fclkede cumhuriyet u\u011fruna, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k u\u011fruna ve bu \u00fclkenin d\u00fcnya devleti olmas\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7lenmesi, kudret sahibi olmas\u0131 u\u011fruna hayat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u0130ktidarda kalmas\u0131 uzun s\u00fcre, on y\u0131l. Belki se\u00e7ime gidilebilseydi bu se\u00e7imden de galip \u00e7\u0131kacakt\u0131. \u0130ktidarda uzun s\u00fcre kalmas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131n bu oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz? <\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet. Siyasette kalp ak\u00e7e ge\u00e7mez. E\u011fer ki\u015fide bir \u015fey yoksa cevher yoksa halk, kolay kolay ona sahip \u00e7\u0131kmaz. Halk sahip \u00e7\u0131k\u0131yorsa bu i\u015f bitmi\u015ftir. Halk\u0131n be\u011fendi\u011fi iktidar olur.<\/span><\/p>\n

Bu, o g\u00fcnde ge\u00e7erliydi, bu g\u00fcnde.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Her zaman ge\u00e7erlidir.<\/span><\/p>\n

Siyasette ge\u00e7er ak\u00e7e budur.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Siyasette ge\u00e7er ak\u00e7e dirayettir, hizmettir, ba\u015far\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

S\u0131rr\u0131 bu diyorsunuz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet.<\/span><\/p>\n

Peki, Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m Demokrat Parti neleri ba\u015faramad\u0131 ki \u00fclke darbe s\u00fcrecine girdi. Ya da darbeye giden s\u00fcre\u00e7te darbe i\u00e7in nas\u0131l bir psikolojik haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131ld\u0131?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Demokrat Parti millet iradesinin h\u00e2kim oldu\u011fu, yani h\u00fcr bas\u0131n\u0131n, h\u00fcr se\u00e7imle gelmi\u015f parlamentonun g\u00fcvenoyuna dayanan h\u00fck\u00fcmet, \u00e7ok partili hayat\u0131n getirdi\u011fi kurumlarla birlikte, bu kurumlar daha \u00e7ok devletin hizmetinde bulunan kurumlard\u0131. Askerdir, yarg\u0131d\u0131r, y\u00f6netimdir, idaredir. Yani daha \u00e7ok \u00fclkenin ko\u015fan diyebilece\u011fimiz kurumlar\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n te\u015fkil etti\u011fi kurumlar vard\u0131r. Ahengini tam sa\u011flayamad\u0131. Ve esasen b\u00f6yle tek partiden halk idaresine ge\u00e7ilen \u00fclkelerde bu tek partinin, yani halk\u0131n iradesi yad\u0131rgan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce idare ediliyordu i\u015fte. Kurumlar g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bu nereden \u00e7\u0131kt\u0131 halk. Halk denen unsur nereden \u00e7\u0131kt\u0131? Nitekim yass\u0131 adada oran\u0131n h\u00e2kimi milletvekillerinden birine \u201ccahil halk \u00e7o\u011funlu\u011funun temsilcisi<\/span> diye hitap<\/span> etti. Yani devletin halka bak\u0131\u015f\u0131; cahil insanlar\u0131n oyu ile bizim oyumuz ayn\u0131 m\u0131 olacak \u015fimdi? Demokrat Parti\u2019<\/span>nin y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli hususlardan biri<\/span> budur.<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, bu mant\u0131k bu g\u00fcnde devam ediyor mu?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Bu mant\u0131k her yerde devam eder. Sadece T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fil. Bu derece derecedir. \u00d6yle yerler vard\u0131r ki yani ehemmiyetsiz hale gelmi\u015ftir. \u00d6yle yerler vard\u0131r ki halen \u00f6nemlidir. T\u00fcrkiye\u2019de halen \u00f6nemlidir bu mant\u0131k. Ama biz bunu y\u0131kt\u0131k. Demokrat Parti y\u0131kt\u0131. Asl\u0131nda biz y\u0131kt\u0131k. Ve onun i\u00e7in sand\u0131ksal demokrasi diye bizi tekazeye ald\u0131lar. Nerden \u00e7\u0131kt\u0131n diye bana sordular. Ben sand\u0131ktan dedim. Sand\u0131\u011f\u0131 savunan benim T\u00fcrkiye\u2019de. Demokrasiyi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden g\u00f6t\u00fcrd\u00fck. Ve daha do\u011frusu tek partiden \u00e7ok partiye ge\u00e7i\u015fte halk\u0131n iradesini temsil eden temsilciler, onlar\u0131n meydana getirdi\u011fi y\u00f6netim ve devletin mevcut kurumlar\u0131 tam bir uzla\u015fma i\u00e7inde olamad\u0131. Ve sanki T\u00fcrkiye u\u00e7urumun kenar\u0131na geldi. Devlet \u00e7\u00f6k\u00fcyormu\u015f gibi bir manzara yap\u0131ld\u0131.<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, bu manada sizler de s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ektiniz, ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00f6neminde.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u00c7ektim.<\/span><\/p>\n

O kurumlar size de rezerv koydular.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Do\u011fru. Do\u011fru; ama netice itibariyle ben cumhurba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6revimi tamamlad\u0131m. Ve ben geldi\u011fim her yere se\u00e7imle geldim. Bu bir m\u00fccadeledir. Yani o kurumlar da \u00f6\u011frenecektir, birtak\u0131m \u015feyleri<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de biraz uzun zaman al\u0131yor galiba<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Hay\u0131r, zaten 50 sene, 60 sene \u00e7ok parti i\u00e7in uzun zaman de\u011fildir. Daha T\u00fcrkiye\u2019nin 40 seneye ihtiyac\u0131 var<\/span><\/p>\n

Bunlara al\u0131\u015fabilmeleri i\u00e7in.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, evet.<\/span><\/p>\n

Bu demokrasiyi sindirebilmeleri i\u00e7in.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, evet.<\/span><\/p>\n

O zaman sizin \u00e7ekti\u011finiz birtak\u0131m s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n bug\u00fcn de \u00e7ekilece\u011fi\u2026<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Onlar\u0131n hepsi T\u00fcrkiye\u2019nin tecr\u00fcbe hanesine kaydedilmi\u015ftir. Rahmetli Adnan Bey\u2019in hayat\u0131, \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u2026 bedelini hayat\u0131yla \u00f6dedi. Bizim \u00e7ekti\u011fimiz s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n hepsi, bizden sonra gelecek neslin \u00e7ekece\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lar, bir g\u00fcn gelecek daha iyi demokrasinin bedelidir<\/span><\/p>\n

E\u011fer iyi bir \u015feyler yap\u0131lacaksa, bunlar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015far\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, evet. Bunlar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de iyi \u015feyler yap\u0131lacak. \u00d6yle diyelim daha iyi olur.<\/span><\/p>\n

Bunlar yap\u0131lm\u0131\u015f olmasayd\u0131 bug\u00fcn biz \u00e7ok daha gerilerdeydik.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, evet.<\/span><\/p>\n

Bir\u00e7ok \u015feyi belki de konu\u015famayacakt\u0131k, bir\u00e7ok \u015feyi konu\u015fuyoruz. O manada gelinen s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde Demokrat Parti<\/span><\/i><\/b>\u2019nin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yol, sizin devam etmeniz,<\/span><\/i><\/b> bug\u00fcn gelinen do\u011fru\u2026<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Tamamlar.<\/span><\/p>\n

Ve devam edecek bu s\u00fcre\u00e7.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, evet.<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, o g\u00fcn, 1960\u2019larda \u00f6\u011frenci olaylar\u0131, rekt\u00f6rlerin sahaya inmesi vs. Bir de \u015f\u00f6yle arkas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda binleri, y\u00fcz binleri arkas\u0131nda g\u00f6ren bir Menderes. Rahmetli ihtil\u00e2le, darbeye hi\u00e7 ihtimal verir miydi?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u00c7ok sanm\u0131yorum. Ben kendisini, 18 May\u0131s 1960\u2019da, darbeden 9 g\u00fcn evvel Salihli\u2019<\/span>de Demirk\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131\u2019nda g\u00f6rd\u00fcm. Demirk\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131\u2019n\u0131<\/span> in\u015fa etmi\u015ftik. Onun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na davet ettik, geldi. Salihli\u2019<\/span>den itibaren beni,<\/span> rahmetli Tevfik \u0130leri\u2019<\/span>yi otomobiline ald\u0131. Baraja gittik, \u00e7ok g\u00fczel bir g\u00fcnd\u00fc.<\/span> Bana baraj konu\u015fmas\u0131 yapt\u0131rd\u0131. Barajda \u00e7ok g\u00fczel bir halk vard\u0131. Barajdan a\u015fa\u011f\u0131ya indik, orda reg\u00fclat\u00f6r yap\u0131lacakt\u0131, onun temelini att\u0131k. \u00c7ok memnun, mutlu, mesut idi. Hissiyat\u0131n\u0131 bilemem tabi<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Fakat siz onda \u00f6yle bir kayg\u0131 hissetmediniz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Edemezdik. Ben de etmedim. Kafam\u0131zda \u00f6yle bir \u015fey yoktu zaten. Ben ihtimal vermiyordum.<\/span><\/p>\n

DS\u0130 Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fcyd\u00fcn\u00fcz, her \u015feyin i\u00e7indesiniz; ama siz \u00f6yle bir ihtimal vermiyorsunuz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Vermiyordum; \u00e7\u00fcnk\u00fc yani devletin i\u015fleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, hizmetler yap\u0131l\u0131yor. Memlekette zul\u00fcm yok, \u015fu yok, bu yok.<\/span><\/p>\n

Kurumlar istediklerini al\u0131yor<\/span><\/i><\/b>\u00a0<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Her \u015fey oluyor. G\u00fcl gibi memleket. Niye b\u00f6yle olsun<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Peki, say\u0131n cumhurba\u015fkan\u0131m darbenin ayak sesleri anlam\u0131nda sizin m\u00fc\u015fahede etti\u011finiz olaylar nelerdir?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Ben sana s\u00f6yleyeyim. Harbiye y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc. Harbiye y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc benim nevrimi d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc. Harp okulu y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Bu hi\u00e7 iyi bir \u015fey de\u011fildi. Sonra K\u0131z\u0131lay Meydan\u0131 zapt edilemez hale geldi. K\u0131z\u0131lay Meydan\u0131\u2019na Adnan Bey\u2019in \u00e7\u0131k\u0131p da protesto yemi\u015f olmas\u0131 devlet otoritesinin s\u0131f\u0131rland\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131na gelmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc ki kazan ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

50\u2019ye g\u00f6re tersine bir ak\u0131\u015f.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Tamamen \u00f6yle. Bu tabi halk\u0131n hepsinin buna uymas\u0131 \u015fart de\u011fil. Halk tahrik edildi\u011fi zaman y\u00fczde onu k\u00e2fidir bu i\u015fler i\u00e7in.<\/span><\/p>\n

G\u00f6r\u00fcnt\u00fc verebilmek i\u00e7in.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Etkileyebilmek i\u00e7in y\u00fczde onu k\u00e2fidir<\/span><\/p>\n

Bunu da burada ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden \u00f6yle anl\u0131yoruz ki e\u011fer Menderes K\u0131z\u0131lay\u2019dan ka\u00e7\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olsayd\u0131 arabas\u0131na sald\u0131r\u0131lacak, farkl\u0131 \u015feyler olabilecekti. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, bir darbe oldu, yass\u0131 ada s\u00fcreci ba\u015flad\u0131. Birilerinin gayrime\u015fru mahkeme dedikleri, birilerinin hukuk dedi\u011fi Menderes\u2019in idam\u0131yla neticelenen bir son. Hi\u00e7bir Ba\u015fbakan\u2019\u0131n sonu b\u00f6yle olmamal\u0131yd\u0131; hele Menderes gibi bir insan\u0131n kesinlikle b\u00f6yle olmamal\u0131yd\u0131. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m o d\u00f6nemde hani siz Ankara\u2019da, merkezde, bas\u0131n-yay\u0131n, ileti\u015fim, halk\u0131n bilgilendirilmesi, bu manada imk\u00e2nlar daha k\u0131s\u0131tl\u0131. Halk nas\u0131l kabullendi, sesi \u00e7\u0131kmad\u0131. \u0130nanamad\u0131 m\u0131?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u015ea\u015fk\u0131n, yapaca\u011f\u0131 bir \u015fey yok. Kendi askeri orta yerde. Halk rehber olmad\u0131k\u00e7a kendili\u011finden bir \u015fey yapamaz. O i\u015fleri organize eden adamlar olmad\u0131k\u00e7a bir \u015fey yapamaz. Reaksiyon organize edilmedik\u00e7e halk bir \u015fey yapamaz.<\/span><\/p>\n

O zaman yani \u00e7ok da halk\u0131 su\u00e7lamamak laz\u0131m.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Hay\u0131r. Bir yerde cam k\u0131r\u0131lmad\u0131, Adnan Bey as\u0131ld\u0131 diye halk\u0131 su\u00e7larlar; ama halk\u0131n kendili\u011finden bir \u015fey yapmas\u0131 pek kolay de\u011fildir. Zaten bizim toplum da o noktada de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

Ama i\u00e7ine ak\u0131tt\u0131 g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Ee ak\u0131tt\u0131 ki, <\/span><\/p>\n

65\u2019i ya\u015fatt\u0131.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

61\u2019i ya\u015fatt\u0131.<\/span><\/p>\n

Ama 65 bunun patlamas\u0131 oldu.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet.<\/span><\/p>\n

Tabir biraz a\u011f\u0131r olabilir; ama millet Menderes\u2019e yap\u0131lan\u0131n intikam\u0131n\u0131 65\u2019te Adalet Partisi\u2019ni iktidara getirerek ald\u0131. Halkta b\u00f6yle bir alg\u0131 var. Biz halk\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fumuz i\u00e7in \u00e7ok da yanl\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, intikam demek do\u011fru de\u011fil de, reaksiyon demek belki daha iyi.<\/span><\/p>\n

Madem \u00f6yle, gel b\u00f6yle.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet.<\/span><\/p>\n

Halk yeri geldi\u011finde dize getirmesini de bilir.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, o manada kullan\u0131labilir.<\/span><\/p>\n

Evet, o manada; yoksa kana kan gibi de\u011fil, zaten halk\u0131n \u00f6yle bir \u015feyi olmad\u0131.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Bizlerde bu istikamette te\u015fvik etmedik, bar\u0131\u015f\u0131 te\u015fvik ettik<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, genel gibi olacak; ama bu on y\u0131ll\u0131k iktidar d\u00f6nemi, sizin de iktidar oldu\u011funuz d\u00f6nemler, y\u00fcz\u00fcn\u00fcz Ankara\u2019dan ziyade b\u00f6yle hep arkada, Anadolu\u2019da oldu. \u0130nsanlar\u0131n beklentilerinde oldu. Osmanl\u0131\u2019dan bu yana demokrat parti ve onun misyonuna sahip \u00e7\u0131kan siz, halk\u0131n hangi \u00f6zlemlerini giderdiniz, halk sizi ba\u015f\u0131nda bulunan bir\u00e7ok insandan farkl\u0131 yere koydu.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, san\u0131yorum ki birinci giderdi\u011fimiz \u00f6zlemi, halk\u0131n adam yerine koyulmas\u0131d\u0131r. Bir numaral\u0131 sorun budur. Yani sen bu \u00fclkenin insan\u0131s\u0131n, sen bu \u00fclkenin sahibisin, efendisisin, ba\u015f\u0131n g\u00f6\u011fe de\u011fecek kadar dik dur. Bu laflar benim laflar\u0131m. Ve devlet senin hizmetinde. Efendi sensin, bey sensin. Her \u015fey senin i\u00e7indir. Evvela senin h\u00fcrriyetini ve haysiyetini koruyoruz, haklar\u0131n\u0131 koruyoruz. Bu \u00fclkeyi y\u00f6netenleri se\u00e7mek senin, onlar\u0131 g\u00f6t\u00fcrmek de senin. Se\u00e7ti\u011fini g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler; ama bundan sonra b\u00f6yle \u015feyler olmayacak. Oldu ger\u00e7i ya. Birinci mesele halk\u0131n gururunu ve prestijini ok\u015famakt\u0131r. Halk ne kadar fakir olursa olsun gurur ve prestiji birinci varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Birinci meselesi budur halk\u0131n. Haks\u0131zl\u0131klara ve adaletsizliklere maruz kalmayacaks\u0131n. Her \u015fey a\u00e7\u0131ktan aleni cereyan edecek, halk\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde cereyan edecek. Hak arama sonuna kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r. Devletin kap\u0131lar\u0131 sana ard\u0131na kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r. Devletin hastanesi a\u00e7\u0131kt\u0131r, devletin her yeri a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00dclke senindir arkada\u015f. Budur mesele. Bundan sonra gelen yokluk senin talihin de\u011fildir, bunu yenece\u011fiz. Cahillik senin talihin de\u011fildir, bunu da yenece\u011fiz. Yendik \u00e7o\u011funu, yendik. Senin \u00f6\u011fretmen oldu\u011fun liseyi de ben yapt\u0131m.<\/span><\/p>\n

Eyvallah, eyvallah.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Ve senin \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131\u011f\u0131n kasabaya elektri\u011fi de ben g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm, bu seneler i\u00e7erisinde. Ve \u015fehirde ne varsa, k\u00f6yde de o olacak diyen benim. Bat\u0131da ne varsa benim memleketimde de o olacak. Huzur ve s\u00fck\u00fbn i\u00e7erisinde ya\u015fayacaks\u0131n arkada\u015f buyur.<\/span><\/p>\n

Menderes bu \u00f6zlemleri ba\u015fard\u0131, siz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerden devam ettiniz, bu g\u00fcn de birileri devam ediyor.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Evet, edecektir.<\/span><\/p>\n

Bunun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmaz.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Hay\u0131r! D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmaz.<\/span><\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc bu manada milletin istemi, \u00f6zlemi bitmez ki, hizmetlerde bitsin. Son olarak Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m biz daha \u00f6nce bir ezan ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131k, Mustafa Arma\u011fan hocam\u0131zla. O\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 d\u00f6nemde ya\u015fananlar\u0131 hat\u0131rlayanlar\u0131ndan dinledik. Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z da onun ikincisi olacak, s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. Biz \u015funu g\u00f6rd\u00fck: milletimiz Menderes\u2019i bir ezan \u015fehidi olarak biliyor. Anadolu halk\u0131nda b\u00f6yle bir \u015fey var. Yani ona Yass\u0131ada\u2019da nispet edilen o ithamlar, iddialar vs. Halk\u0131m\u0131z onu pek dikkate alm\u0131yor. Yani onun as\u0131lma gerek\u00e7esi olarak g\u00f6rm\u00fcyor. Milletin g\u00f6nl\u00fcnde Menderes\u2019in farkl\u0131 bir yeri var. B\u00f6yle bir taht kurmu\u015f. Biz \u00e7ocuklu\u011fumuzdan beri kendi evimizden biliriz. Evimizde bir Menderes\u2019in resmi, bir de sizin resminiz olurdu. B\u00f6yle bir misyonun takibi anlam\u0131nda milletin g\u00f6nl\u00fcnde taht kuran Menderes ve o s\u00fcreci milletimiz, gen\u00e7lerimiz, neslimiz ve gen\u00e7lerimizin daha iyi tan\u0131mas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle Menderes ve d\u00f6nemini, tek partiden \u00e7ok partili hayata ge\u00e7i\u015fte, demokrasiye ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131nda Menderes\u2019i hakk\u0131yla tan\u0131tmak anlam\u0131nda neler yap\u0131labilir Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m? <\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u00c7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 y\u0131llar ge\u00e7ti. Uzun s\u00fcreler bunlar konu\u015fulamad\u0131. Biz \u00e7ok yaln\u0131z kald\u0131k. Yani Yass\u0131ada kararlar\u0131n\u0131, icraatlar\u0131n\u0131 savunanlar \u00e7oktu T\u00fcrkiye\u2019de. Ve nihayet T\u00fcrkiye bir b\u00fct\u00fcn. B\u00fct\u00fcn\u00fc de par\u00e7alamadan g\u00f6t\u00fcrmek laz\u0131m.<\/span><\/p>\n

\u00c7ok \u00f6nemli bir nokta.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Bir \u015feyi kabul edenlerle-etmeyenlerle bir arada ya\u015famay\u0131 becerecektir T\u00fcrkiye. Kimseye madem sen bunu kabul etmiyorsun, \u00e7\u0131k git demek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu beraberlik olay\u0131. Birbirini kabul edecek adam. Sen \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn. Ben b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. D\u00f6v\u00fc\u015fmeden hi\u00e7. Bu \u00f6nemli bir hadisedir. Zaman her \u015feyi halleder. Bug\u00fcn \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fmi\u015ftir, bu g\u00fcn daha kolayd\u0131r. D\u00fcn bunlar o kadar kolay de\u011fildi, Menderes\u2019in ad\u0131n\u0131 anmak, parlamentoda, ba\u015fka yerde\u2026 Bizim s\u0131ralarda alk\u0131\u015flar, \u00f6b\u00fcr s\u0131ralarda protesto ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rs\u0131n. \u00c7ok \u015fey de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Yar\u0131n daha iyi olur. Menderes\u2019in ad\u0131na \u00fcniversite kurdum. Ayd\u0131nda Adnan Menderes \u00fcniversitesi, ad\u0131na hava meydanlar\u0131 yap\u0131ld\u0131, ad\u0131 sokaklara verildi. Menderes unutulmaz; ama millete hizmet etmi\u015f insanlar\u0131n ba\u015f\u0131na bela gelmi\u015f olabilir. Kaderlerinde var o. \u0130kincisi, ba\u015f\u0131na bela geliyorsa, o insanlar, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015fsan unutmaz. Zaman biraz g\u00f6lgelese de, o \u00fcst\u00fcndeki \u015feylerden s\u0131yr\u0131lmal\u0131. \u0130nsanlar nank\u00f6r de\u011fil, oldu mu?<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

Ben te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u00fcleyman Demirel\u2019in vefat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir\u00e7ok gazeteci yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portaj\u0131 \u201cSon R\u00f6portaj\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda yay\u0131nlayacakt\u0131r. Son r\u00f6portajlardan birini de ben yapt\u0131m. \u201cEzandan Dara\u011fac\u0131na\u201d isimli kitap \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki r\u00f6portaj\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131k. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, 1950 \u00f6ncesi tek parti y\u00f6netimi vard\u0131. Tek parti y\u00f6netiminin hangi uygulamalar\u0131 sosyopolitik \u015fartlar i\u00e7erisinde Demokrat Parti\u2019nin do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Demokrat Parti nas\u0131l bir ortamda do\u011fdu? Demokrat …<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,54,43],"tags":[],"class_list":["post-6016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-omer","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6016"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6016\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}