{"id":55286,"date":"2026-11-13T10:13:49","date_gmt":"2026-11-13T07:13:49","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=55286"},"modified":"2026-11-13T11:33:18","modified_gmt":"2026-11-13T08:33:18","slug":"hafizanin-cografyasi-ve-terorsuz-turkiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/hafizanin-cografyasi-ve-terorsuz-turkiye\/","title":{"rendered":"Haf\u0131zan\u0131n Co\u011frafyas\u0131 ve Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baz\u0131 co\u011frafyalar vard\u0131r; yaln\u0131zca haritalarda yer almazlar, insanl\u0131\u011f\u0131n haf\u0131zas\u0131nda da yer edinirler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcneydo\u011fu Anadolu i\u015fte b\u00f6yle bir yerdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne yaz\u0131k ki son y\u00fczy\u0131lda bu kadim topraklar \u00e7o\u011fu zaman ter\u00f6rle, \u00e7at\u0131\u015fmayla, yoksullukla, gerilimlerle ve ter\u00f6rle an\u0131ld\u0131. Oysa bir co\u011frafyay\u0131 yaln\u0131zca ac\u0131lar\u0131yla tan\u0131mlamak, ona yap\u0131labilecek en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k tarihinin en eski medeniyet havzalar\u0131ndan birini yaln\u0131zca son y\u00fczy\u0131l\u0131n krizlerine hapsetmek, binlerce y\u0131ll\u0131k haf\u0131zay\u0131 g\u00f6rmezden gelmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa bu topraklar, peygamberlerin y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yollar\u0131n, bilgelerin nefes verdi\u011fi medreselerin, \u015fairlerin ve alimlerin iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir medeniyet co\u011frafyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Urfa&#8217;dan Harran&#8217;a&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diyarbak\u0131r&#8217;dan Mardin&#8217; e&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bitlis&#8217; ten Van&#8217; a&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahlat&#8217; tan Cizre&#8217;ye kadar uzanan bu geni\u015f havza yaln\u0131zca \u015fehirlerden olu\u015fmaz. Buras\u0131 Anadolu ile Mezopotamya&#8217; n\u0131n bulu\u015ftu\u011fu, do\u011fuyla bat\u0131n\u0131n birbirine dokundu\u011fu, farkl\u0131 dillerin, inan\u00e7lar\u0131n ve k\u00fclt\u00fcrlerin y\u00fczy\u0131llar boyunca ayn\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcn alt\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k miras\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6beklitepe&#8217; nin suskun ta\u015flar\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n ilk sorular\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Harran&#8217;\u0131n ilim halkalar\u0131nda akl\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diyarbak\u0131r surlar\u0131nda devlet tecr\u00fcbesini&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mardin&#8217;in ta\u015f sokaklar\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar\u0131n birlikte ya\u015fayabilme iradesini&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu eserler yaln\u0131zca bir b\u00f6lgenin miras\u0131 de\u011fildir. Onlar b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ortak haf\u0131zas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f \u00f6nemli notlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc medeniyetler herhangi bir kavmin m\u00fclk\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Medeniyet; ortak emektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortak haf\u0131zad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortak y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve bu topraklarda ya\u015fayan herkesin pay sahibi oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir hik\u00e2yedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaln\u0131zca \u015fehir kurmakla medeniyet olunmaz.&nbsp; As\u0131l mesele insan yeti\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir medeniyetin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc saraylar\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fiyle de\u011fil; yeti\u015ftirdi\u011fi insanlar\u0131n ufkuyla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130rfan da tam burada ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130rfan, yaln\u0131zca bilgi sahibi olmak de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kendini tan\u0131makt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsan\u0131 anlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adaleti g\u00f6zetmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hakikatin pe\u015finden gitmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilgiyi ahlakla bulu\u015fturabilmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilgiyi hikmete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u00fczden G\u00fcneydo\u011fu Anadolu&#8217;nun yeti\u015ftirdi\u011fi isimler yaln\u0131zca kendi \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n de\u011fil, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131n\u0131n da bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ehmed\u00ea Xan\u00ee a\u015fk\u0131n diliyle toplumun ve kimli\u011fin meselelerini anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee varolu\u015fun s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u015fiire d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Feqiy\u00ea Teyran tabiatla insan aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130dris-i Bitlis\u00ee devlet akl\u0131yla tarih bilincini bulu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bedi\u00fczzaman Said Nurs\u00ee ilim ile iman\u0131n aras\u0131na yeni k\u00f6pr\u00fcler kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr nehri i\u00e7inde Yusuf Nabi, Erzurumlu \u0130brahim Hakk\u0131, Nef&#8217;\u00ee, Ziya G\u00f6kalp, Cahit S\u0131tk\u0131, Necip Faz\u0131l, Ahmet Arif, Sezai Karako\u00e7, Erdem Bayaz\u0131t, Akif \u0130nan ve Nuri Pakdil de kendi seslerini bu b\u00fcy\u00fck koroya katt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u015f\u00fcnceleri farkl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dcsluplar\u0131 farkl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat hepsinin beslendi\u011fi kaynak ayn\u0131yd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu b\u00fcy\u00fck medeniyet havzas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle mesele etnik k\u00f6ken meselesi de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mesele haf\u0131za meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mesele medeniyet meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mesele birlikte ya\u015fama iradesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nitekim Harran&#8217;\u0131n y\u0131ld\u0131zlar\u0131 alt\u0131nda yeti\u015fen alimler yaln\u0131zca \u0130slam <a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/dunya\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00fcnya<\/a>s\u0131na de\u011fil, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak bilgi birikimine katk\u0131da bulundular.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Astronomiden matemati\u011fe&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0131ptan felsefeye kadar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu topraklardan y\u00fckselen ilim \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 as\u0131rlar boyunca do\u011fudan bat\u0131ya ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6ylece tarih bize unutulmamas\u0131 gereken b\u00fcy\u00fck bir hakikati tekrar hat\u0131rlatt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Medeniyetin ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fc silahta de\u011fil, bilgidedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hakimiyet zorla kurulabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat kal\u0131c\u0131l\u0131k ancak hikmetle sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eehirler fethedilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama g\u00f6n\u00fcller ancak ilim, adalet ve ahlakla kazan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc medeniyetleri ayakta tutan surlar de\u011fil, de\u011ferlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u015fte bu y\u00fczden dil de bir medeniyet meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dil yaln\u0131zca konu\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir ara\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dil, haf\u0131zan\u0131n evidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir milletin sevin\u00e7lerini, ac\u0131lar\u0131n\u0131, t\u00fcrk\u00fclerini, dualar\u0131n\u0131 ve tecr\u00fcbelerini ta\u015f\u0131yan g\u00f6r\u00fcnmez bir k\u00f6pr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir dili yok saymak, bir haf\u0131zay\u0131 yok saymakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir haf\u0131zay\u0131 yok saymak ise insan\u0131n kendisine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00fcrt\u00e7e de bu co\u011frafyan\u0131n as\u0131rlard\u0131r ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcr damarlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eiirin dili olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tasavvufun dili olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn dili olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrk\u00e7e, Arap\u00e7a ve Fars\u00e7ayla birlikte ayn\u0131 medeniyet ikliminde geli\u015fmi\u015f; farkl\u0131 topluluklar aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc vazifesi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck medeniyetler dillerin sava\u015f\u0131yla de\u011fil, dillerin bulu\u015fmas\u0131yla do\u011far.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karde\u015flik birlikte hareketten beslenir. Dayatmalar insanlar\u0131 zulme kar\u015f\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adaletten g\u00fc\u00e7 al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131yla b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6tekile\u015ftirme, ink\u00e2r ve dayatma ise ancak ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 derinle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn &#8220;Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye&#8221; hedefi konu\u015fuluyorsa, bunun yolu yaln\u0131zca g\u00fcvenlik politikalar\u0131ndan ge\u00e7mez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">As\u0131l ihtiya\u00e7 duyulan \u015fey; adaletin g\u00fc\u00e7lenmesi, e\u015fit vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6kle\u015fmesi, hukukun herkese ayn\u0131 mesafede durmas\u0131 ve ortak haf\u0131zan\u0131n yeniden in\u015fa edilmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrklerin, K\u00fcrtlerin ve Araplar\u0131n tarihine dikkatle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclen manzara \u00e7at\u0131\u015fma de\u011fil; b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kader ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 sofraya oturanlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 cephede sava\u015fanlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 ac\u0131lar\u0131 payla\u015fanlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131z al\u0131p verenler&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akraba olanlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir lokma ekme\u011fi ve bir bardak suyu b\u00f6l\u00fc\u015fenler&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu milletin \u00e7ocuklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey yeni ayr\u0131l\u0131klar \u00fcretmek de\u011fil, eski karde\u015flikleri yeniden hat\u0131rlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir binan\u0131n ta\u015flar\u0131 nas\u0131l birbirine yaslanarak ayakta kal\u0131yorsa, bu \u00fclkenin insanlar\u0131 da ancak birbirine dayanarak y\u00fckselebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fcy\u00fck idealler ancak b\u00fcy\u00fck birlikteliklerle ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bar\u0131\u015f\u0131n k\u00f6k sald\u0131\u011f\u0131, hukukun g\u00fcven verdi\u011fi, k\u00fclt\u00fcrlerin kendini \u00f6zg\u00fcrce ifade etti\u011fi bir T\u00fcrkiye; yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fcn de\u011fil, yar\u0131n\u0131n da teminat\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve belki o g\u00fcn geldi\u011finde&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6beklitepe&#8217; nin ta\u015flar\u0131ndan Harran&#8217;\u0131n ilim halkalar\u0131na, Diyarbak\u0131r surlar\u0131ndan Mardin&#8217;in sokaklar\u0131na kadar uzanan o kadim haf\u0131za yeniden konu\u015facakt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu topraklar\u0131n ger\u00e7ek hikayesi \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n de\u011fil, karde\u015fli\u011fin, huzurun ve bar\u0131\u015f\u0131n hik\u00e2yesidir. \u00d6yle idi ve \u00f6yle kalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Arif Altunba\u015f, <a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haber<\/a> 7<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Baz\u0131 co\u011frafyalar vard\u0131r; yaln\u0131zca haritalarda yer almazlar, insanl\u0131\u011f\u0131n haf\u0131zas\u0131nda da yer edinirler. G\u00fcneydo\u011fu Anadolu i\u015fte b\u00f6yle bir yerdir. Ne yaz\u0131k ki son y\u00fczy\u0131lda bu kadim topraklar \u00e7o\u011fu zaman ter\u00f6rle, \u00e7at\u0131\u015fmayla, yoksullukla, gerilimlerle ve ter\u00f6rle an\u0131ld\u0131. Oysa bir co\u011frafyay\u0131 yaln\u0131zca ac\u0131lar\u0131yla tan\u0131mlamak, ona yap\u0131labilecek en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k tarihinin en eski medeniyet havzalar\u0131ndan birini &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":55287,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,38,43],"tags":[],"class_list":["post-55286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55286","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55286"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55290,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55286\/revisions\/55290"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}