{"id":55214,"date":"2026-10-16T10:37:06","date_gmt":"2026-10-16T07:37:06","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=55214"},"modified":"2026-10-16T10:37:08","modified_gmt":"2026-10-16T07:37:08","slug":"bogazlarda-akan-kan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/bogazlarda-akan-kan\/","title":{"rendered":"Bo\u011fazlarda akan kan"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>G\u0130R\u0130\u015e16.10.2026 09:10<\/li>\n\n\n\n<li>G\u00dcNCELLEME16.10.2026 09:10<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/dunya\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya<\/a> haritas\u0131na yukar\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 co\u011frafi noktalar vard\u0131r ki yaln\u0131zca toprak ya da su par\u00e7as\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Onlar, insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini \u015fekillendiren d\u00fc\u011f\u00fcm noktalar\u0131d\u0131r. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 da i\u015fte b\u00f6ylesine jeopolitik bir kav\u015fak. Basra K\u00f6rfezi ile Umman Denizi&#8217;nin kucakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu dar ge\u00e7it, y\u00fczy\u0131llard\u0131r ticaretin, sava\u015f\u0131n, diplomatik hesaplar\u0131n ve enerji m\u00fccadelelerinin merkezinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran i\u00e7in H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 yaln\u0131zca bir deniz yolu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir g\u00fc\u00e7 sembol\u00fcd\u00fcr. Tarihin farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde imparatorluklar\u0131n y\u00fckseli\u015fine ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne tan\u0131kl\u0131k eden bu suyolu, bug\u00fcn de k\u00fcresel enerji d\u00fczeninin kalbinde atmaya devam ediyor<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lk \u00e7a\u011flardan itibaren Basra K\u00f6rfezi ile Hindistan aras\u0131ndaki ticaret a\u011flar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131ndan biri olan H\u00fcrm\u00fcz, do\u011fu ile bat\u0131y\u0131 birbirine ba\u011flayan stratejik bir kap\u0131yd\u0131. Baharatlar, ipekler, de\u011ferli ta\u015flar ve egzotik mallar bu sulardan ge\u00e7erek d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 limanlar\u0131na ula\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1271-1272 y\u0131llar\u0131nda b\u00f6lgeye gelen \u00fcnl\u00fc seyyah Marco Polo, H\u00fcrm\u00fcz liman\u0131n\u0131n hareketlili\u011fini ve uluslararas\u0131 ticaretteki \u00f6nemini <a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/seyahat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">seyahat<\/a>namesinde ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla aktarm\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemlerde \u0130ran co\u011frafyas\u0131, yaln\u0131zca ticaret yollar\u0131n\u0131 de\u011fil, ticaretin kaderini de kontrol eden bir merkez konumundayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak H\u00fcrm\u00fcz\u2019\u00fcn hik\u00e2yesi yaln\u0131zca ticaretle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. G\u00fc\u00e7 m\u00fccadeleleri, bu stratejik ge\u00e7idi zamanla devletlerin en \u00f6nemli kozlar\u0131ndan biri haline getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1507 y\u0131l\u0131nda Portekiz \u0130mparatorlu\u011fu, denizlerdeki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanarak H\u00fcrm\u00fcz\u2019\u00fc kontrol alt\u0131na ald\u0131. Do\u011fu ticaretinin en \u00f6nemli kap\u0131lar\u0131ndan birini eline ge\u00e7irmekle Avrupa&#8217;n\u0131n y\u00fckselen deniz g\u00fc\u00e7lerinden biri oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat bu h\u00e2kimiyet uzun s\u00fcrmedi. 1622 y\u0131l\u0131nda Safevi h\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u015eah I. Abbas&#8217;\u0131n giri\u015fimleriyle Portekiz egemenli\u011fi sona erdirildi ve bo\u011faz yeniden \u0130ran n\u00fcfuz alan\u0131na kazand\u0131r\u0131ld\u0131. Bu geli\u015fme yaln\u0131zca bir askeri zafer de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u0130ran&#8217;\u0131n b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olma iddias\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tarihten sonra H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, \u0130ran a\u00e7\u0131s\u0131ndan deniz ticaretinin kap\u0131s\u0131 ve milli egemenli\u011fin sembol\u00fc olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131yla birlikte d\u00fcnya yeni bir enerji d\u00fczenine girdi. Buhar\u0131n yerini petrol ald\u0131, fabrikalar ve ordular enerjiye ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geldi. B\u00f6ylece H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n \u00f6nemi katlanarak artt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn d\u00fcnya enerji ticaretinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu dar suyolundan ge\u00e7mektedir. Bu nedenle bo\u011fazda ya\u015fanacak herhangi bir kriz, yaln\u0131zca b\u00f6lge \u00fclkelerini de\u011fil, k\u00fcresel <a href=\"https:\/\/ekonomi.haber7.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ekonomi<\/a>nin tamam\u0131n\u0131 etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran da bu stratejik avantaj\u0131n fark\u0131nda olarak zaman zaman H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fc bir bask\u0131 arac\u0131 olarak kulland\u0131. \u00d6zellikle \u0130ran\u2019a uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde bo\u011faz\u0131n kapat\u0131labilece\u011fine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar, uluslararas\u0131 enerji piyasalar\u0131nda ciddi dalgalanmalara neden olmu\u015f, petrol fiyatlar\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mi\u015fti. \u0130ran b\u00f6ylece t\u00fcm petrol \u00fcreten \u0130slam \u00fclkelerinin g\u00f6steremedi\u011fi cesareti ve silah\u0131 bat\u0131l\u0131 emperyalist s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tankerlere y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler, deniz g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin krizler ve b\u00f6lgedeki askeri hareketlilik, H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fcn yaln\u0131zca ekonomik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda askeri ve diplomatik bir cepheye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda yaln\u0131zca \u0130ran&#8217;\u0131n de\u011fil, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin de \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7at\u0131\u015f\u0131yor. Amerika Birle\u015fik Devletleri, uzun y\u0131llard\u0131r b\u00f6lgedeki deniz varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek enerji ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n kesintiye u\u011framamas\u0131n\u0131 hedeflemekte. Bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefikleri de benzer \u015fekilde ticaret yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131n\u0131 kendi ekonomik \u00e7\u0131kar ve g\u00fcvenliklerinin temel unsurlar\u0131ndan biri olarak g\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan \u00c7in, Japonya ve Hindistan gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde enerji ithalat\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkeler i\u00e7in H\u00fcrm\u00fcz&#8217;de ya\u015fanacak her kriz do\u011frudan ekonomik risk anlam\u0131na geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkeler de sanayi \u00fcretiminden ula\u015f\u0131ma kadar uzanan geni\u015f bir ekonomik a\u011f, bu ge\u00e7itten ta\u015f\u0131nan enerji kaynaklar\u0131na ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin ekonomisi ve n\u00fcfusu d\u00fcnya ekonomisi ve n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle H\u00fcrm\u00fcz yaln\u0131zca bir bo\u011faz de\u011fil; d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomilerini birbirine ba\u011flayan g\u00f6r\u00fcnmez bir enerji ge\u00e7itidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son y\u0131llarda b\u00f6lge \u00fclkeleri H\u00fcrm\u00fcz&#8217;e olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak amac\u0131yla yeni enerji ve ticaret koridorlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Suudi Arabistan&#8217;\u0131n alternatif petrol hatlar\u0131, Irak \u00fczerinden Akdeniz&#8217;e ula\u015facak projeler, \u00dcrd\u00fcn ve Suriye ba\u011flant\u0131l\u0131 enerji koridorlar\u0131 ile yeni lojistik a\u011flar bu aray\u0131\u015f\u0131n \u00fcr\u00fcnleridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye&#8217;nin merkezinde bulundu\u011fu \u2018\u2019Kalk\u0131nma Yolu Projesi\u2019\u2019 de en dikkat \u00e7eken g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir projelerdir. K\u00f6rfez&#8217;i Anadolu \u00fczerinden Avrupa&#8217;ya ba\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan bu hat, yaln\u0131zca ekonomik bir proje de\u011fil, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgesel jeopoliti\u011fi yeniden \u015fekillendirebilecek stratejik bir giri\u015fim olarak dost bve d\u00fc\u015fman\u0131 ilgilendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Enerji hatlar\u0131, demir yollar\u0131, limanlar ve ticaret koridorlar\u0131 art\u0131k modern \u00e7a\u011f\u0131n kaleleri durumundad\u0131r. Bu kaleleri kontrol eden devletler, yaln\u0131zca mallar\u0131n de\u011fil, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengelerinin de y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirleme g\u00fcc\u00fcne sahip olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n tarihi incelendi\u011finde bu dar ge\u00e7it, her d\u00f6nemde b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelelerinin merkezinde yer almas\u0131, bu g\u00fcn de de\u011fi\u015fmeyen bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir zamanlar baharat y\u00fckl\u00fc gemilerin ge\u00e7ti\u011fi sularda bug\u00fcn dev petrol tankerleri seyretmekte. Ancak de\u011fi\u015fmeyen ger\u00e7ek, bu co\u011frafyan\u0131n stratejik de\u011feridir. Bu ger\u00e7ek, \u0130ran i\u00e7in bir egemenlik sembol\u00fc, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in enerji g\u00fcvenli\u011finin anahtar\u0131 ve d\u00fcnya ekonomisi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir can damar\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda enerji koridorlar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlenmesi, yeni ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ve alternatif g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip g\u00fc\u00e7lenmesiyle H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fcn \u00f6nemi d\u00fcn ve bug\u00fcnk\u00fc gibi olmaz, farkl\u0131 bir bi\u00e7ime d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Ancak tarih g\u00f6stermektedir ki medeniyetlerin kaderini etkileyen ge\u00e7itler kolay kolay \u00f6nemlerini kaybetmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda esen r\u00fczg\u00e2rlar yaln\u0131zca K\u00f6rfez k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fil; Londra&#8217;n\u0131n finans merkezlerini, Pekin&#8217;in fabrikalar\u0131n\u0131, Tokyo&#8217;nun limanlar\u0131n\u0131, \u0130stanbul&#8217;un ticaret yollar\u0131n\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki ekonomileri de etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo\u011fazlar, enerji \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n kader kap\u0131s\u0131d\u0131r. D\u00fcnya <a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/siyaset\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">siyaset<\/a>inin en hassas d\u00fc\u011f\u00fcmleridir. Ve b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin satran\u00e7 tahtas\u0131nda h\u00e2l\u00e2 oyunun merkezinde duran stratejik bir \u015fah karesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye \u0130stanbul ve \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131n\u0131, Adalar Denizi ve Akdeniz\u2019i ayn\u0131 ba\u011flamda de\u011ferlendirilmesi, de\u011ferlendiriliyor olmas\u0131 \u00fclkemiz ve milletimizin egemenli\u011fi, gelece\u011fimizin garantisi ve kader meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir millet ve devletin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 hafife almas\u0131; kendisi, dost ve karde\u015fleri i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck felaket, hatta&lt;; ihanettir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e16.10.2026 09:10 G\u00dcNCELLEME16.10.2026 09:10 D\u00fcnya haritas\u0131na yukar\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 co\u011frafi noktalar vard\u0131r ki yaln\u0131zca toprak ya da su par\u00e7as\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Onlar, insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini \u015fekillendiren d\u00fc\u011f\u00fcm noktalar\u0131d\u0131r. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 da i\u015fte b\u00f6ylesine jeopolitik bir kav\u015fak. Basra K\u00f6rfezi ile Umman Denizi&#8217;nin kucakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu dar ge\u00e7it, y\u00fczy\u0131llard\u0131r ticaretin, sava\u015f\u0131n, diplomatik hesaplar\u0131n ve enerji m\u00fccadelelerinin merkezinde yer almaktad\u0131r. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":55216,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,38,43],"tags":[],"class_list":["post-55214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55214"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55217,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55214\/revisions\/55217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}