{"id":54994,"date":"2026-08-28T11:36:04","date_gmt":"2026-08-28T08:36:04","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=54994"},"modified":"2026-08-28T11:36:18","modified_gmt":"2026-08-28T08:36:18","slug":"paradigmanin-cikmazi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/paradigmanin-cikmazi\/","title":{"rendered":"Paradigman\u0131n \u00e7\u0131kmaz\u0131"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>G\u0130R\u0130\u015e28.08.2026 09:12<\/li>\n\n\n\n<li>G\u00dcNCELLEME28.08.2026 09:12<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutsall\u0131k, s\u0131radan olan\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en, \u00fcst\u00fcn bir g\u00fcce veya maneviyata atfedilen ve derin bir sayg\u0131 uyand\u0131ran dokunulmazl\u0131k ve y\u00fccelik durumunda olan ki\u015fi, rejim, sistem, d\u00fczen ve varl\u0131\u011fa atfedilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu kavram; din, felsefe ve sosyoloji gibi farkl\u0131 bilim alanlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ele al\u0131narak \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde yorumlan\u0131r. Dinin, rejimin sistemin, d\u00fczenin, \u00fclkenin, aylar\u0131n, g\u00fcnlerin kutsallar\u0131 gibi bir\u00e7ok alan da bir\u00e7ok ki\u015fiye de kutsall\u0131k atfedilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutsal olan dokunulmazd\u0131r. Ona sayg\u0131 duyulmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tanr\u0131sal Ba\u011flant\u0131 olarak: \u0130lahi olanla (Tanr\u0131, yarat\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7) do\u011frudan ili\u015fkili, O&#8217;na adanm\u0131\u015f ki\u015fi, yer, nesne veya metinleri ifade eder genellikle.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcnahtan, d\u00fcnyevi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ar\u0131nm\u0131\u015f olma ve takdis edilme durumu ahlaki saf ve temizlik olarak da nitelendirilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutsal olan; toplumlar\u0131n u\u011fruna can verebilecekleri, bozulmas\u0131na veya \u00e7i\u011fnenmesine asla m\u00fcsaade etmedikleri en temel ilkeler ve sembollerdir. Din, namus, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, vatan, bayrak, adalet gibi de\u011ferlerin toplumsal vicdanda kutsal say\u0131lmas\u0131 gibi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9mile Durkheim kutsal\u0131; g\u00fcnl\u00fck, s\u0131radan ve d\u00fcnyevi olan \u015feylerden kesin bir \u00e7izgiyle ayr\u0131lan, kendine \u00f6zel kurallar\u0131, yasaklar\u0131 ve rit\u00fcelleri olan alanlar diye tarif ederek bat\u0131 medeniyetinin kutsal\u2019 a bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6zetler. Durkheim\u2019 a g\u00f6re din sadece \u00f6b\u00fcr&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/dunya\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00fcnya<\/a>ya aittir. Bu d\u00fcnya ve d\u00fcnya ile ili\u015fkilendirilmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laiklik d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve felsefesi de ayn\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirir. Dini, insan\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131ndan silerek \u00f6te d\u00fcnyaya ait bir inan\u0131\u015f olarak g\u00f6r\u00fcr. Devlet ve insan ili\u015fkisine dini kar\u0131\u015ft\u0131rmaz. Sekuler-laik anlay\u0131\u015fa g\u00f6re dine; \u2018\u2019 G\u00f6kten indi\u011fi san\u0131lan do\u011fmalar\u2018\u2019 g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131r. ( \u2018\u2019 Mustafa Kemal\u2019 in 1 Kas\u0131m 1937 tarihindeki TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda ge\u00e7en &#8220;g\u00f6kten indi\u011fi san\u0131lan kitaplar\u0131n dogmalar\u0131&#8221; ifadesiyle Kur&#8217;an-\u0131 Kerim dahil t\u00fcm ilahi\/kutsal kitaplar kastedilmektedir.) B\u00f6ylece, Laiklikte kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve dini bir motif olmu\u015f oluyor. \u0130lahi bir dine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131l\u0131rken, insan\u0131n kendine suni bir kutsal icat etmesi yeni bir din bulmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutsal atfedilen \u015feye dokunulmaz. M. Kemal hakk\u0131nda anayasada var olan koruma kanunu da paradigma\u2019n\u0131n ba\u015fka bir kutsal\u0131d\u0131r. Buna sahte Mehdi ve peygamberleri, ebedi \u015fefleri ve diktat\u00f6rleri de ekleyebilirsiniz. Kutsal bir nevi put ve putperestliktir s\u0131radan ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her toplumda kutsal veya mukaddes, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir din\u00ee sayg\u0131 uyand\u0131ran veya uyand\u0131rmas\u0131 gereken kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f; bozulmamas\u0131, dokunulmamas\u0131 gereken ve \u00fcst\u00fcne titrenilen de\u011ferlerdir. Yoksa kutsal olmayanla kutsal olan aras\u0131nda bir fark olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kutsal, felsefe de Tanr\u0131&#8217;ya adanm\u0131\u015f olan, tanr\u0131sal oland\u0131r. Ki\u015filerin manevi y\u00f6nden de\u011fer verdi\u011fi, korudu\u011fu; din\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7lardan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130slam&#8217;da kutsall\u0131k (kutsiyet), varl\u0131klar\u0131n, mek\u00e2nlar\u0131n, zamanlar\u0131n veya kavramlar\u0131n Allah taraf\u0131ndan se\u00e7ilip dokunulmaz, sayg\u0131de\u011fer ve y\u00fcce k\u0131l\u0131nmas\u0131 olarak tarif edilir. Kutsall\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131 bizzat Allah\u2019t\u0131r, hi\u00e7bir \u015fey kendili\u011finden kutsal olamaz ve de\u011fildir. Yaln\u0131zca Allah ile ilgili veya O&#8217;nun emrine adanm\u0131\u015f olan \u015feyler mukaddes kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsan, tarih boyu ve zaman\u0131m\u0131zda bir\u00e7ok kutsallar \u00fcreten, \u00fcretti\u011fi esere tapan, hatta ac\u0131k\u0131nca onu yiyen, onun \u00fczerinden para kazanan, bir yere t\u0131rmanmak i\u00e7in onu may\u0131n e\u015fe\u011fi gibi veya merdiven olarak kullanan karma\u015f\u0131k bir varl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laiklik anlay\u0131\u015f\u0131nda eserinin sanatk\u00e2r\u0131 olan insan, ayn\u0131 zamanda onun esiri olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vahiyden kopup d\u00fcnyevile\u015fen, d\u00fcnyevile\u015ftik\u00e7e azg\u0131nla\u015fan, yozla\u015fan, insan olma vas\u0131flar\u0131ndan uzakla\u015fan insan, kendi putunu yap\u0131p onu kutsalla\u015ft\u0131ran insan, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve k\u00f6lelik sistemi olan paradigmas\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n yolu \u00fczerine oturup kalkmayan Hindu\u2019nun mukaddes \u00f6k\u00fcz\u00fc haline getirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beni \u0130srail\u2019in Tur da\u011f\u0131nda, Hz. Musa\u2019n\u0131n Allah ile konu\u015ftu\u011fu ve 10 emri ald\u0131\u011f\u0131 bir zamanda alt\u0131ndan buza\u011f\u0131 yap\u0131p onu kutsalla\u015ft\u0131rarak ona tap\u0131nan o al\u0131k insand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De\u011fi\u015fim ve yabanc\u0131la\u015fman\u0131n soslanmas\u0131 i\u00e7in kutsall\u0131k her zaman \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. \u0130nanc\u0131 olmayan insanlar\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f kutsallar\u0131 vard\u0131r. Lenin, Stalin, Mao, Hitler ve \u0130slam \u00fclkelerindeki emperyalizmin kuklas\u0131 sahte kahramanlar gibi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paradigma, sistemi, d\u00fczeni, olaylar\u0131, d\u00fcnyay\u0131 ve ger\u00e7ekli\u011fi anlamland\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan temel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak, zihinsel model veya ortak kabul g\u00f6ren, g\u00f6sterilmek istenen bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131b\u0131d\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131b\u0131n\u0131n kahramanlar\u0131 o sistemin veya d\u00fczenin d\u00f6rt yol ve kav\u015faklar\u0131n\u0131 t\u0131kayan kutsal \u00f6k\u00fczlerdir. Ger\u00e7ekler meydana \u00e7\u0131k\u0131nca bunlar, maske alt\u0131nda eriyen makyajlar gibi olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sistem ve sistematik \u00f6zden kopma ve yabanc\u0131la\u015fma de\u011ferler dizisi denilen suni olu\u015fum ve yap\u0131lanmalar\u0131n ana omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcm be\u015feri sistemler, Allah ile insan aras\u0131nda engel te\u015fkil eden k\u00f6lelik ba\u011flar\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrge tezg\u00e2hlar\u0131d\u0131r. \u0130nsan, paradigman\u0131n bu \u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131ndan ve tuza\u011f\u0131nda ancak Allaha teslim olmak ve onun yolunda olmakla kurtulur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Faniye dayanan ve g\u00fcvenen fani olur, Baki\u2019ye inanan ve dayanan ebedi kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Arif Altunba\u015f,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.haber7.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haber<\/a>&nbsp;7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e28.08.2026 09:12 G\u00dcNCELLEME28.08.2026 09:12 Kutsall\u0131k, s\u0131radan olan\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en, \u00fcst\u00fcn bir g\u00fcce veya maneviyata atfedilen ve derin bir sayg\u0131 uyand\u0131ran dokunulmazl\u0131k ve y\u00fccelik durumunda olan ki\u015fi, rejim, sistem, d\u00fczen ve varl\u0131\u011fa atfedilir. Bu kavram; din, felsefe ve sosyoloji gibi farkl\u0131 bilim alanlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ele al\u0131narak \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde yorumlan\u0131r. Dinin, rejimin sistemin, d\u00fczenin, \u00fclkenin, aylar\u0131n, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":54995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,38,43],"tags":[],"class_list":["post-54994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54994"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54996,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54994\/revisions\/54996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}