{"id":53062,"date":"2026-02-10T23:41:06","date_gmt":"2026-02-10T20:41:06","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=53062"},"modified":"2026-02-10T23:41:09","modified_gmt":"2026-02-10T20:41:09","slug":"direnisten-yonetime-filistinde-islamci-hareketler-ve-7-ekim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/direnisten-yonetime-filistinde-islamci-hareketler-ve-7-ekim\/","title":{"rendered":"Direni\u015ften Y\u00f6netime: Filistin\u2019de \u0130slamc\u0131 Hareketler ve 7 Ekim"},"content":{"rendered":"\n

\u015e\u00fckr\u00fc Uzun, Erik Skare taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u201c7 Ekim\u2019e Giden Yol: Filistin\u2019de \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n K\u0131sa Tarihi\u201d kitab\u0131n\u0131 okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in de\u011ferlendirdi.<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/h4>\n\n\n\n

7 Ekim 2023\u2019te Filistinli direni\u015f gruplar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve \u201cAksa Tufan\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan operasyon, \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131nda artan bask\u0131lar\u0131n\u0131 ve b\u00f6lge \u00fclkeleriyle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc normalle\u015fme s\u00fcrecinde Filistin m\u00fccadelesinin giderek geri plana itilmesini yeniden d\u00fcnya kamuoyunun g\u00fcndemine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgesel dengeleri sarsan bu geli\u015fmeyi anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Norve\u00e7li siyaset bilimci Erik Skare taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve T\u00fcrk\u00e7eye Kutadgu Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan kazand\u0131r\u0131lan \u201c7 Ekim\u2019e Giden Yol: Filistin\u2019de \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n K\u0131sa Tarihi<\/strong>\u201d \u00f6nemli bir ba\u015fvuru eseridir. Orta Do\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve Filistin siyaseti alan\u0131nda uzman olan Skare, bu eserinde Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketleri ideolojik kal\u0131plar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek tarihsel, toplumsal ve siyasal ba\u011flamlar\u0131 i\u00e7inde ele almaktad\u0131r. Kitap; \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm \u0130slam\u2019da\u201d, \u201cHilafeti Diriltmek\u201d, \u201c\u00d6nc\u00fclerin Y\u00fckseli\u015fi\u201d, \u201cBar\u0131\u015f, Kan ve E\u011filmi\u015f Metal\u201d, \u201cSilahlarla Y\u00f6netmek\u201d, \u201cF\u0131rt\u0131na \u00d6ncesi\u201d ve \u201c7 Ekim\u2019e Giden Yol\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan toplam yedi b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmakta ve 7 Ekim 2023\u2019e giden s\u00fcreci uzun vadeli bir birikimin sonucu olarak ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yazar giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 7 Ekim 2023\u2019te Hamas taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen Aksa Tufan\u0131 operasyonunu tek ba\u015f\u0131na, ani ve beklenmedik bir olay olarak de\u011ferlendiren yakla\u015f\u0131mlara a\u00e7\u0131k bir itiraz niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Aksa Tufan\u0131\u2019n\u0131n bir anda ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; aksine uzun y\u0131llar boyunca biriken siyasal, toplumsal ve tarihsel sorunlar\u0131n bir sonucu oldu\u011funu savunmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda 7 Ekim\u2019in yaln\u0131zca askeri ya da g\u00fcvenlik boyutuyla ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funu vurgulayan yazar, olay\u0131n arka plan\u0131ndaki derin yap\u0131sal nedenlere dikkat \u00e7ekmektedir. Kitap, ya\u015fananlar\u0131 geni\u015f bir tarihsel \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde de\u011ferlendirerek Filistin m\u00fccadelesinin s\u00fcreklilik arz eden y\u00f6nlerini ortaya koymay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7er\u00e7evede eser, Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketlerin yaln\u0131zca dini ideolojiye dayanan, irrasyonel davranan ya da tamamen d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen yap\u0131lar olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmektedir. Bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131n sahadaki ger\u00e7ekli\u011fi fazlas\u0131yla basitle\u015ftirdi\u011fini ve Filistin toplumunun kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu somut siyasal, ekonomik ve toplumsal ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fini savunmaktad\u0131r. Bunun yerine kitap, Gazze\u2019nin kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131 merkeze alan, daha kapsaml\u0131 ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir analiz sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n temel iddias\u0131, 7 Ekim\u2019in bir \u201cba\u015flang\u0131\u00e7\u201d de\u011fil, uzun s\u00fcredir devam eden bir s\u00fcrecin \u201csonucu\u201d oldu\u011fudur. Gazze\u2019de y\u0131llard\u0131r s\u00fcren abluka, yayg\u0131n yoksulluk, y\u00fcksek i\u015fsizlik oranlar\u0131, siyasal temsil kanallar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapal\u0131 olmas\u0131 ve \u00f6zellikle gen\u00e7 n\u00fcfus aras\u0131nda derinle\u015fen umutsuzluk, bu s\u00fcrecin temel belirleyici unsurlar\u0131 olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Yazar, bu ko\u015fullar\u0131n Filistin toplumunda giderek artan bir s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131k hissi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131n\u0131n, Hamas i\u00e7indeki sertlik yanl\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan \u015fiddeti daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir se\u00e7enek h\u00e2line getirdi\u011fini ifade etmektedir. Bununla birlikte kitap, \u015fiddeti anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken onu me\u015frula\u015ft\u0131rmaktan bilin\u00e7li olarak ka\u00e7\u0131nmaktad\u0131r. Yazar, Aksa Tufan\u0131 Operasyonu s\u0131ras\u0131nda Bat\u0131 kamuoyunda ortaya at\u0131lan ve daha sonra ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan baz\u0131 iddialar\u0131n, Hamas\u2019\u0131n eylemlerinin de\u011ferlendirilmesinde yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Bu iddialar\u0131n, ya\u015fanan olaylar\u0131n \u201cme\u015fru direni\u015f hakk\u0131\u201d \u00e7er\u00e7evesinde a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. \u00c7evirmenin ise s\u00f6z konusu ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 iddialar\u0131 dipnotlarda a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmas\u0131, kitab\u0131n genel yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Eseri de\u011ferli k\u0131lan unsurlardan biri de kullan\u0131lan kaynaklard\u0131r. Kitab\u0131n kaynak\u00e7as\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Filistinli \u0130slamc\u0131 akt\u00f6rlerin kendi yaz\u0131lar\u0131na, an\u0131 ve biyografilerine, ayr\u0131ca sahada faaliyet g\u00f6steren yap\u0131lar\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bildiriler ve metinlere dayanmaktad\u0131r. Bu durum, \u00e7al\u0131\u015fmaya sahaya yak\u0131n ve \u00f6zg\u00fcn bir perspektif kazand\u0131rmaktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m sayesinde eser, ne tarafgir bir savunma metni ne de tek boyutlu bir su\u00e7lama anlat\u0131s\u0131 h\u00e2line gelmektedir. Aksine kitap, olaylar\u0131 tarihsel ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde ele alan, a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 oldu\u011fu kadar ele\u015ftirel bir denge kurmay\u0131 ba\u015faran akademik bir \u00e7al\u0131\u015fma sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Gazze\u2019nin Yap\u0131sal \u00c7\u0131kmaz\u0131: Abluka, Yoksulluk ve Umutsuzluk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Gazze, yaln\u0131zca silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir sava\u015f alan\u0131 olarak de\u011fil, uzun s\u00fcredir devam eden derin bir toplumsal ve siyasal \u00e7\u0131kmaz\u0131n mek\u00e2n\u0131 olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Yazar, Gazze\u2019deki mevcut durumu anlamak i\u00e7in askeri geli\u015fmelerin \u00f6tesine ge\u00e7ilmesi gerekti\u011fini vurgulamakta ve b\u00f6lgenin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 \u015fekillendiren yap\u0131sal sorunlara odaklanmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda \u0130srail taraf\u0131ndan uygulanan abluka, Gazze\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu krizin temel belirleyicilerinden biri olarak sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Abluka politikas\u0131, Gazze\u2019yi ekonomik a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u015flevsiz h\u00e2le getirmi\u015ftir. Ticaretin ciddi bi\u00e7imde k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, \u00fcretim faaliyetlerinin durma noktas\u0131na gelmesi ve d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ba\u011flant\u0131lar\u0131n kesilmesi, b\u00f6lge ekonomisini \u00e7\u00f6kertmi\u015ftir. Kitapta \u00f6zellikle i\u015fsizlik oranlar\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek seviyelere dikkat \u00e7ekilmekte ve bu durumun en a\u011f\u0131r etkisinin gen\u00e7 n\u00fcfus \u00fczerinde hissedildi\u011fi belirtilmektedir. Gen\u00e7lerin e\u011fitim alsalar dahi i\u015f bulamamalar\u0131, gelecek beklentilerini zay\u0131flatmakta ve yayg\u0131n bir umutsuzluk duygusunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Yazar, bu a\u011f\u0131r sosyoekonomik ko\u015fullar\u0131n tek ba\u015f\u0131na radikalle\u015fmeyi otomatik olarak \u00fcretmedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. Ancak siyasal temsil kanallar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapal\u0131 oldu\u011fu, bar\u0131\u015f ve diplomasi giri\u015fimlerinin sonu\u00e7suz kald\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n s\u00fcrekli krizlerle \u015fekillendi\u011fi bir ortamda, \u015fiddetin baz\u0131 gruplar taraf\u0131ndan daha \u201canlaml\u0131\u201d ya da \u201cka\u00e7\u0131n\u0131lmaz\u201d bir se\u00e7enek olarak alg\u0131lanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Gazze\u2019de ya\u015fayan insanlar i\u00e7in hayat\u0131n s\u00fcrekli belirsizlik, kay\u0131p ve g\u00fcvensizlik i\u00e7inde ge\u00e7mesi, toplumsal ruh h\u00e2lini derinden etkilemi\u015f ve kolektif bir s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131k hissi yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde ayr\u0131ca sivillere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar ve bunlar\u0131n ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fen yo\u011fun bombard\u0131manlar\u0131n Gazze\u2019de yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nmaktad\u0131r. Okullar\u0131n, hastanelerin ve temel altyap\u0131 tesislerinin zarar g\u00f6rmesi, yaln\u0131zca fiziksel bir y\u0131k\u0131ma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insani krizin daha da derinle\u015fmesine neden olmu\u015ftur. Yazar, sivillerin korunmas\u0131na y\u00f6nelik resm\u00ee s\u00f6ylemler ile sahadaki uygulamalar aras\u0131ndaki belirgin \u00e7eli\u015fkilere dikkat \u00e7ekerek, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n insani boyutunu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak kitab\u0131n bu ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Gazze\u2019de ya\u015fananlar\u0131n ge\u00e7ici ya da istisnai de\u011fil, uzun s\u00fcreli ve yap\u0131sal bir krizin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Bu analiz, ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde ele al\u0131nacak olan Filistinli \u0130slamc\u0131 hareketlerin toplumsal taban\u0131n\u0131 ve siyasal tercihlerini anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bir zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hamas\u2019\u0131n Toplumsal K\u00f6kenleri ve Ahmed Yasin\u2019in Rol\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n yine ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yazar, Hamas\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 ani ve kendili\u011finden bir radikalle\u015fme s\u00fcreci olarak ele alan yayg\u0131n yakla\u015f\u0131mlar\u0131 sorgulamaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde Hamas\u2019\u0131n k\u00f6kenleri, Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketlerin tarihsel geli\u015fimi ve \u00f6zellikle Gazze\u2019nin \u00f6zg\u00fcl toplumsal ko\u015fullar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelenmektedir. Yazar, Hamas\u2019\u0131n yaln\u0131zca silahl\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n, hareketin toplumsal taban\u0131n\u0131 ve tarihsel arka plan\u0131n\u0131 anlamay\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda Hamas\u2019\u0131n k\u00f6kenleri, \u015eeyh Ahmed Yasin liderli\u011finde Gazze\u2019de \u00f6rg\u00fctlenen M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler gelene\u011fine dayanmaktad\u0131r. Kitapta vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, bu hareket uzun y\u0131llar boyunca silahl\u0131 m\u00fccadeleden bilin\u00e7li olarak uzak durmu\u015f ve \u00f6nceli\u011fini toplumsal, ahlaki ve dini d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme vermi\u015ftir. Ahmed Yasin ve \u00e7evresindeki kadrolar, camiler, e\u011fitim faaliyetleri ve hay\u0131r kurumlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Gazze toplumuyla g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar kurmu\u015ftur. Yazar, bu d\u00f6nemde geli\u015ftirilen sosyal yard\u0131m a\u011flar\u0131n\u0131n Hamas\u2019\u0131n daha sonraki y\u0131llarda kazand\u0131\u011f\u0131 toplumsal deste\u011fin temelini olu\u015fturdu\u011funu belirtmektedir. Sa\u011fl\u0131k hizmetleri, e\u011fitim deste\u011fi ve yoksullara y\u00f6nelik yard\u0131mlar, \u00f6zellikle abluka ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan Gazze halk\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bu faaliyetler, Hamas\u2019\u0131n yaln\u0131zca ideolojik bir yap\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00fcnl\u00fck hayata do\u011frudan temas eden bir toplumsal akt\u00f6r olarak alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kitapta, Hamas\u2019\u0131n zamanla silahl\u0131 direni\u015fi benimsemesinin de tarihsel ve siyasal ko\u015fullarla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. Bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framas\u0131, \u0130srail\u2019in askeri operasyonlar\u0131 ve Filistin siyasal alan\u0131ndaki temsil krizleri, Hamas\u2019\u0131n stratejik y\u00f6neliminde etkili olmu\u015ftur. Yazar, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ya da \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir s\u00fcre\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aksine de\u011fi\u015fen ko\u015fullara verilen tepkilerle \u015fekillendi\u011fini savunmaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm, Hamas\u2019\u0131 do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 ve ideolojik olarak kat\u0131 bir yap\u0131 olarak tan\u0131mlayan yakla\u015f\u0131mlara kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131 arg\u00fcman sunmaktad\u0131r. Yazar, Hamas\u2019\u0131n tarihsel geli\u015fiminin, toplumsal ihtiya\u00e7lar, siyasal bask\u0131lar ve yerel ko\u015fullar do\u011frultusunda \u015fekillendi\u011fini g\u00f6stererek, hareketin \u00e7ok boyutlu bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak kitab\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Hamas\u2019\u0131n yaln\u0131zca askeri eylemleriyle de\u011fil, toplumsal k\u00f6kenleri, sosyal faaliyetleri ve ideolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu yakla\u015f\u0131m, ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde yap\u0131lacak olan \u0130slamc\u0131 hareketler aras\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in de \u00f6nemli bir teorik ve tarihsel zemin olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hizb\u00fc\u2019t-Tahrir \u00d6rne\u011fi: \u0130deoloji mi, Toplumsal Pratik mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketler kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131nmakta ve bu \u00e7er\u00e7evede Hizb\u00fc\u2019t-Tahrir \u00f6nemli bir \u00f6rnek olarak incelenmektedir. Takiyy\u00fcddin Nebhani taraf\u0131ndan kurulan Hizb\u00fc\u2019t-Tahrir, hilafet fikrini merkeze alan kat\u0131 ve ideolojik bir \u00e7izgi benimsemi\u015ftir. Hareket, siyasal hedeflerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde teorik ve doktriner bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde tan\u0131mlam\u0131\u015f olup toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn bu ideolojik bilin\u00e7lenme yoluyla ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini savunmu\u015ftur. Yazar, Hizb\u00fc\u2019t-Tahrir\u2019in Filistin toplumunda neden geni\u015f bir toplumsal destek bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda hareketin sosyal hizmetler sunmamas\u0131, yerel ve g\u00fcndelik sorunlara somut \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmemesi ve halk\u0131n do\u011frudan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ekonomik ve sosyal s\u0131k\u0131nt\u0131lara temas etmemesi temel nedenler aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. Bu \u00f6zellikler, Hizb\u00fc\u2019t-Tahrir\u2019i Filistin toplumunun g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131ndan uzak, daha \u00e7ok soyut hedeflere odaklanan bir yap\u0131 h\u00e2line getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kitapta yap\u0131lan bu de\u011ferlendirme, ideolojik tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na bir hareketin toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131k bulmas\u0131 i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Yazar, Filistin ba\u011flam\u0131nda bir siyasal ya da dini hareketin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n, sahip oldu\u011fu ideolojik s\u00f6ylemden \u00e7ok toplumsal pratikler \u00fcretme kapasitesine ve halkla kurdu\u011fu somut ili\u015fkilere ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle Hizb\u00fc\u2019t-Tahrir \u00f6rne\u011fi, ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde ele al\u0131nan Hamas ve Filistin \u0130slami Cihad\u0131 gibi hareketlerin neden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc toplumsal tabanlar olu\u015fturabildi\u011fini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma zemini sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Filistin \u0130slami Cihad\u0131: Silahl\u0131 Direni\u015fin Merkezde Oldu\u011fu Bir Hareket<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Filistin \u0130slami Cihad\u0131 (\u0130C), Hamas\u2019tan farkl\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131na sahip bir \u0130slamc\u0131 hareket olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm, \u201c\u00d6nc\u00fclerin Y\u00fckseli\u015fi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u0130slami Cihad\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcrecini ve kurucu kadrolar\u0131n\u0131n toplumsal \u00f6zelliklerini incelemektedir. \u0130slami Cihad kadrolar\u0131n\u0131n genellikle gen\u00e7, e\u011fitimli ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fclteci kamplar\u0131nda yeti\u015fmi\u015f ki\u015filerden olu\u015ftu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Bu kadrolar, \u00f6zellikle \u0130srail hapishanelerinde ge\u00e7irdikleri s\u00fcre boyunca hem siyasal bilin\u00e7 kazanm\u0131\u015f hem de silahl\u0131 direni\u015f prati\u011fi konusunda deneyim edinmi\u015ftir. Yazar, hareketin ideolojik \u00e7er\u00e7evesinin modernlikle gelene\u011fi bir arada benimseme \u00e7abas\u0131 \u00fczerinden \u015fekillendi\u011fi ifade etmektedir. Hareket, \u0130slami referanslar\u0131 merkeze al\u0131rken ayn\u0131 zamanda modern devrimci s\u00f6ylemlerden ve Filistin milliyet\u00e7ili\u011finden de etkilendi\u011fine vurgu yapmaktad\u0131r. Bu durumun harekete \u00f6zg\u00fcn bir kimlik kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hareketin ne tamamen geleneksel dini yap\u0131lara ne de sek\u00fcler milliyet\u00e7i \u00f6rg\u00fctlere tam anlam\u0131yla benzemedi\u011fini savunmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u0130slami Cihad, Filistin direni\u015f sahas\u0131nda farkl\u0131 bir ideolojik yap\u0131lanma geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde ayr\u0131ca Gazze\u2019de \u00e7eki\u015fme ve anla\u015fmazl\u0131k ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, Filistinli gruplar aras\u0131ndaki rekabet ve g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ele al\u0131nmaktad\u0131r. Yazar, \u0130slami Cihad\u2019\u0131n silahl\u0131 direni\u015fi merkeze alan tutumunun, \u00f6zellikle daha temkinli ve merhale y\u00f6ntemi ile m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 benimseyen yap\u0131larla zaman zaman gerilimler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Bu \u00e7eki\u015fmeler, Filistin siyasal alan\u0131n\u0131n homojen olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0130slamc\u0131 hareketler aras\u0131nda da ciddi stratejik farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu ba\u011flamda yazar, \u0130slami Cihad\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve s\u00f6yleminin, Hamas\u2019\u0131 da daha net bir bi\u00e7imde sahneye \u00e7\u0131kmaya zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir. Hamas\u2019\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaya zorlamak \u015feklinde ifade edilen bu s\u00fcre\u00e7te, \u0130slami Cihad\u2019\u0131n silahl\u0131 direni\u015fi \u00f6nceleyen yakla\u015f\u0131m\u0131 Hamas\u2019\u0131n kendi stratejisini yeniden tan\u0131mlamas\u0131nda etkili olmu\u015ftur. B\u00f6ylece iki hareket aras\u0131ndaki ili\u015fki, yaln\u0131zca rekabet ya da i\u015f birli\u011fi \u00fczerinden de\u011fil, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim ve y\u00f6nlendirme s\u00fcreci olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Yazar, \u0130slami Cihad\u2019\u0131n \u0130slamc\u0131 s\u00f6ylem ile Filistin milliyet\u00e7ili\u011fini birle\u015ftiren \u00f6zg\u00fcn bir \u00e7izgi geli\u015ftirdi\u011fini savunmakla birlikte, hareketin toplumsal alanda Hamas kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmektedir. Sosyal hizmetler, yerel \u00f6rg\u00fctlenme ve siyasi kat\u0131l\u0131m konular\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 bir faaliyet alan\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131n toplumsal deste\u011finin g\u00f6rece dar kalmas\u0131na neden oldu\u011funu ifade etmektedir. Bu durum, silahl\u0131 direni\u015fi merkeze alan bir hareketin, toplumsal taban olu\u015fturmada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak bu b\u00f6l\u00fcm, Filistin \u0130slami Cihad\u0131\u2019n\u0131 yaln\u0131zca askeri eylemleri \u00fczerinden de\u011fil, ideolojik konumlan\u0131\u015f\u0131, kadro yap\u0131s\u0131 ve di\u011fer \u0130slamc\u0131 hareketlerle olan ili\u015fkileri \u00fczerinden ele almaktad\u0131r. Bu analiz, Filistin siyasal alan\u0131ndaki karma\u015f\u0131k g\u00fc\u00e7 dengelerini ve \u0130slamc\u0131 hareketler aras\u0131ndaki farkl\u0131la\u015fmay\u0131 anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir katk\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Siyasal D\u00fc\u015f\u00fcnce: \u0130slamc\u0131 Hareketler Ne Savundu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketlerin yaln\u0131zca askeri ve \u00f6rg\u00fctsel y\u00f6nleri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasal d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyalar\u0131 ve iktidar deneyimleri ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm, \u0130slamc\u0131 hareketlerin tek tip ve de\u011fi\u015fmez yap\u0131lar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aksine kendi i\u00e7lerinde ciddi fikr\u00ee tart\u0131\u015fmalar bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve pratik ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 olarak d\u00f6n\u00fc\u015febildi\u011fini g\u00f6stermeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede yazar, Filistin\u2019de Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel y\u00f6n\u00fcn\u00fc Fethi \u015eikaki\u2019nin 1995\u2019te \u201cK\u00f6ktencilik ve Laiklik \u201c adl\u0131 daha sonra kitapla\u015fan konferans metinleri ile Cemal Mansur\u2019un 1999 \u2018da kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cFilistin\u2019de Demokratik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u201cadl\u0131 kitaplar\u0131 \u00fczerinden incelemektedir. \u015eikaki, modern devletin do\u011fas\u0131 gere\u011fi bask\u0131c\u0131 bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fme e\u011filiminde oldu\u011funu savunmakta ve bu nedenle devlet merkezli siyasal modelleri ele\u015ftirmektedir. \u015eikaki\u2019ye g\u00f6re devlet, zamanla toplumu kontrol eden ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri s\u0131n\u0131rlayan bir ayg\u0131ta d\u00f6n\u00fc\u015fme riski ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, \u0130slamc\u0131 hareketler i\u00e7inde devlete kar\u015f\u0131 mesafeli duran daha radikal bir \u00e7izgiyi temsil etmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Cemal Mansur, \u0130slami de\u011ferler ile demokratik mekanizmalar\u0131n bir arada var olabilece\u011fini savunmaktad\u0131r. Mansur\u2019a g\u00f6re se\u00e7imler, temsil, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve sivil toplum gibi unsurlar, \u0130slam ile \u00e7eli\u015fmek zorunda de\u011fildir. Bu yakla\u015f\u0131m, \u0130slamc\u0131 hareketler i\u00e7inde daha uzla\u015fmac\u0131 ve pragmatik bir siyasal anlay\u0131\u015f\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r. Yazar, bu iki farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel y\u00f6nelimi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak, Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketlerin homojen bir ideolojiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendi i\u00e7lerinde \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hamas\u2019\u0131n \u0130ktidar Deneyimi: Y\u00f6netmek ve Direnmek Aras\u0131nda<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn ikinci k\u0131sm\u0131nda ise bu d\u00fc\u015f\u00fcnsel tart\u0131\u015fmalar\u0131n pratikte nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011fu, Hamas\u2019\u0131n iktidar deneyimi \u00fczerinden ele al\u0131nmaktad\u0131r. 2006 se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan Hamas\u2019\u0131n Gazze\u2019de y\u00f6netimi ele almas\u0131, kitapta bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmektedir. Yazar, bu s\u00fcrecin Hamas i\u00e7in yaln\u0131zca siyasal bir ba\u015far\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ciddi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm anlam\u0131na geldi\u011fini savunmaktad\u0131r. Uzun y\u0131llar boyunca bir direni\u015f hareketi olarak faaliyet g\u00f6steren Hamas, bu noktadan sonra g\u00fcvenlik, asayi\u015f, kamu hizmetleri ve y\u00f6netim sorumlulu\u011funu \u00fcstlenen bir akt\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu yeni durum, Hamas\u2019\u0131n hem ideolojik hem de \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131s\u0131nda \u00f6nemli gerilimler yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Hareket i\u00e7inde silahl\u0131 direni\u015fi \u00f6nceleyen sertlik yanl\u0131lar\u0131 ile y\u00f6netme sorumlulu\u011funu \u00f6nceleyen daha pragmatik kanatlar aras\u0131nda ciddi g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yazar, bu gerilimin Hamas\u2019\u0131n karar alma s\u00fcre\u00e7lerini zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hareketin siyasal manevra alan\u0131n\u0131 daraltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde Gazze\u2019de Selefi gruplar\u0131n y\u00fckseli\u015fi, Hamas\u2019\u0131 hem ideolojik hem de g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorlayan bir ba\u015fka unsur olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Hamas, bir yandan \u0130srail ile s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalarla m\u00fccadele ederken, di\u011fer yandan Gazze i\u00e7indeki bu gruplarla otorite m\u00fccadelesi vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak bu b\u00f6l\u00fcm, Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketlerin yaln\u0131zca silahl\u0131 eylemlerle de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00fcretim, siyasal tercihler ve iktidar deneyimleriyle \u015fekillendi\u011fini g\u00f6stermektedir. Yazar, ideoloji ile pratik aras\u0131ndaki bu etkile\u015fimi ortaya koyarak, Hamas ve benzeri hareketlerin zaman i\u00e7inde nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015febildi\u011fini anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Silahlarla Y\u00f6netmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n be\u015finci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yazar, Hamas\u2019\u0131n Gazze\u2019de iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdikten sonra kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en temel sorunlardan birini, yani silahl\u0131 bir direni\u015f hareketinin y\u00f6netme prati\u011fine ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini ele almaktad\u0131r. Bu durum Hamas\u2019\u0131n hem askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hem de ayn\u0131 zamanda bir y\u00f6netim ayg\u0131t\u0131 olarak d\u00fczeni sa\u011flamak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkili durumu ifade etmektedir. Yazar, bu s\u00fcrecin Hamas a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca pratik bir zorluk de\u011fil ayn\u0131 zamanda ciddi bir siyasal ve ahlaki ikilem yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda Hamas, Gazze\u2019de kamu d\u00fczenini sa\u011flamak, rakip gruplar\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak ve kendi otoritesini tesis etmek i\u00e7in silahl\u0131 g\u00fcce ba\u015fvurmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu durum, hareketin ba\u015flang\u0131\u00e7ta savundu\u011fu \u201cdireni\u015f\u201d s\u00f6ylemiyle zaman zaman \u00e7eli\u015fmi\u015ftir. Yazar, silahlar\u0131n yaln\u0131zca d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 de\u011fil i\u00e7 d\u00fczeni sa\u011flamak amac\u0131yla da kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, Hamas\u2019\u0131n toplumsal me\u015fruiyetini tart\u0131\u015fmal\u0131 h\u00e2le getirdi\u011fini belirtmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7te Hamas, hem bir direni\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fc hem de fiil\u00ee bir devlet benzeri yap\u0131 gibi hareket etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, silahlarla y\u00f6netmenin Hamas\u2019\u0131 di\u011fer \u0130slamc\u0131 ve silahl\u0131 gruplarla da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. \u00d6zellikle Selefi gruplar\u0131n Gazze\u2019de artan etkisi, Hamas\u2019\u0131n \u015fiddet kullan\u0131m\u0131n\u0131 daha da kurumsalla\u015ft\u0131rmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Hamas, bu gruplara kar\u015f\u0131 otoritesini korumak amac\u0131yla sert \u00f6nlemler alm\u0131\u015f; ancak bu durum Gazze\u2019deki siyasal alan\u0131n daha da askerile\u015fmesine yol a\u00e7arak sivil alan\u0131n etkisizle\u015fmesine ve siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n giderek daralmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Sonu\u00e7 olarak bu b\u00f6l\u00fcm, silahl\u0131 g\u00fcce dayal\u0131 bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n hem k\u0131sa vadeli istikrar sa\u011flayabilece\u011fini hem de uzun vadede ciddi toplumsal ve siyasal sorunlar \u00fcretebilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Yazar, Hamas\u2019\u0131n prati\u011finin direni\u015f ile iktidar, me\u015fruiyet ile zor kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda kal\u0131c\u0131 bir gerilim yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

F\u0131rt\u0131na \u00d6ncesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yazar, 7 Ekim 2023\u2019e giden s\u00fcreci haz\u0131rlayan siyasal, askeri ve toplumsal geli\u015fmeleri ele almaktad\u0131r. Yazar, 7 Ekim 2023\u2019e giden s\u00fcreci ani ve kopuk bir geli\u015fme olarak de\u011fil, uzun s\u00fcredir devam eden siyasal, toplumsal ve askeri s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n zamanla yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olarak de\u011ferlendirmektedir. Bu ba\u011flamda Gazze\u2019deki ablukan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131, ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi ve diplomatik \u00e7\u00f6z\u00fcm giri\u015fimlerinin tamamen t\u0131kanmas\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kitapta, \u00f6zellikle 2010\u2019lu y\u0131llar boyunca Gazze halk\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131n s\u00fcrekli krizler, askeri operasyonlar ve belirsizlikler i\u00e7inde ge\u00e7ti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Bu durum, hem toplumsal sabr\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f hem de siyasal akt\u00f6rlerin daha sert y\u00f6ntemlere y\u00f6nelmesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yazar, bu d\u00f6nemde Hamas\u2019\u0131n da ciddi bir stratejik \u00e7\u0131kmazla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Bir yandan Gazze\u2019de y\u00f6netme sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131maya devam eden Hamas, di\u011fer yandan direni\u015f kimli\u011fini ve askeri kapasitesini korumaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu iki rol aras\u0131ndaki gerilim, hareketin manevra alan\u0131n\u0131 giderek daraltm\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 alandaki izolasyon ve b\u00f6lgesel dengelerde ya\u015fanan de\u011fi\u015fimler, Hamas\u2019\u0131n se\u00e7eneklerini daha da s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te \u0130srail\u2019in askeri operasyonlar\u0131, Gazze \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f; ayn\u0131 zamanda Filistin taraf\u0131nda cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k alg\u0131s\u0131n\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin yay\u0131lmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Kitapta, bu alg\u0131n\u0131n Hamas ve di\u011fer silahl\u0131 gruplar a\u00e7\u0131s\u0131ndan mevcut durumu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez h\u00e2le getirdi\u011fi ifade edilmektedir. Yazar, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 t\u0131rmanan g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 kontrol edilebilir s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde Filistin i\u00e7 siyasetindeki par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k da dikkat \u00e7ekmektedir. Gazze ile Bat\u0131 \u015eeria aras\u0131ndaki siyasal b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck, ortak bir strateji geli\u015ftirilmesini zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f; bu durum, Gazze merkezli akt\u00f6rlerin daha ba\u011f\u0131ms\u0131z ve riskli kararlar almas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Yazar, bu par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u201cf\u0131rt\u0131na \u00f6ncesi\u201d atmosferi daha da yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Sonu\u00e7 olarak bu b\u00f6l\u00fcm, 7 Ekim 2023\u2019\u00fcn rastlant\u0131sal ya da ani bir geli\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; aksine uzun s\u00fcreli abluka, siyasal t\u0131kanm\u0131\u015fl\u0131k, askeri bask\u0131 ve stratejik \u00e7\u0131kmazlar\u0131n bir araya gelmesiyle \u015fekillenen bir s\u00fcrecin sonucu oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

7 Ekim\u2019e Giden Yol ve Genel De\u011ferlendirme<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 7 Ekim 2023\u2019te ger\u00e7ekle\u015fen Hamas\u2018\u0131n Aksa Tufan\u0131 operasyonunun ani ve kopuk bir olay olarak de\u011fil, uzun s\u00fcredir devam eden siyasal, toplumsal ve ekonomik s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n bir sonucu olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Yazar, Gazze\u2019de y\u0131llard\u0131r s\u00fcren abluka, derinle\u015fen yoksulluk, siyasal temsil kanallar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131 ve artan umutsuzlu\u011fun bu s\u00fcreci belirleyen temel unsurlar oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Bu ko\u015fullar, \u00f6zellikle Hamas a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem y\u00f6netme sorumlulu\u011fu hem de direni\u015f kimli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrme zorunlulu\u011fu aras\u0131nda ciddi bir gerilim yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kitap, Hamas\u2019\u0131n Gazze\u2019de iktidar olmas\u0131n\u0131n hareketi yap\u0131sal bir \u00e7\u0131kmaza s\u00fcr\u00fckledi\u011fini savunmaktad\u0131r. Bir yandan g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczenini sa\u011flamak zorunda kalan Hamas, di\u011fer yandan cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ihtiyac\u0131 duymu\u015ftur. Bu ikili durum, daha sert ve riskli stratejilerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Yazar, 7 Ekim\u2019i bu ba\u011flamda bir ba\u015flang\u0131\u00e7tan ziyade, uzun s\u00fcredir \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rak\u0131lan sorunlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr h\u00e2le geldi\u011fi bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 olarak de\u011ferlendirmektedir. Genel olarak eser, Filistin\u2019deki \u0130slamc\u0131 hareketleri tek boyutlu ve ideolojik kal\u0131plarla a\u00e7\u0131klayan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mektedir. Sade dili ve tarihsel \u00e7er\u00e7evesiyle kitap, 7 Ekim\u2019i ve Gazze\u2019deki siyasal dinamikleri kavramak isteyenler i\u00e7in \u00f6nemli bir akademik katk\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00dcKR\u00dc UZUN \/ HAKS\u00d6Z HABER<\/strong>, den al\u0131nt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: Direni\u015ften Y\u00f6netime: Filistin\u2019de \u0130slamc\u0131 Hareketler ve 7 Ekim<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015e\u00fckr\u00fc Uzun, Erik Skare taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u201c7 Ekim\u2019e Giden Yol: Filistin\u2019de \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n K\u0131sa Tarihi\u201d kitab\u0131n\u0131 okuyucular\u0131m\u0131z i\u00e7in de\u011ferlendirdi. 7 Ekim 2023\u2019te Filistinli direni\u015f gruplar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve \u201cAksa Tufan\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan operasyon, \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131nda artan bask\u0131lar\u0131n\u0131 ve b\u00f6lge \u00fclkeleriyle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc normalle\u015fme s\u00fcrecinde Filistin m\u00fccadelesinin giderek geri plana itilmesini yeniden d\u00fcnya kamuoyunun …<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":53063,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[44,38,40],"tags":[],"class_list":["post-53062","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-egitim","category-guncel","category-kultursanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53062"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53064,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53062\/revisions\/53064"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}