{"id":52993,"date":"2026-01-16T22:10:52","date_gmt":"2026-01-16T19:10:52","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=52993"},"modified":"2026-01-16T22:10:54","modified_gmt":"2026-01-16T19:10:54","slug":"cin-venezuela-icin-ne-yapti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/cin-venezuela-icin-ne-yapti\/","title":{"rendered":"\u00c7in Venezuela i\u00e7in ne yapt\u0131?"},"content":{"rendered":"\n<p>Trump ya da Macron tarz\u0131 i\u00e7i bo\u015f s\u00f6ylevler ve nutuklar atmadan \u00c7in, bir dizi somut ve fiil\u00ee ad\u0131m\u0131 hayata ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7in, ABD\u2019nin Venez\u00fcella petrol\u00fcn\u00fc kontrol alt\u0131na almay\u0131 G\u00fcney Amerika\u2019daki \u00c7in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ve \u00f6nlenemez h\u0131zla ilerleyen y\u00fckseli\u015fini durdurman\u0131n bir arac\u0131 h\u00e2line getirdi\u011finin fark\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in, do\u011frudan Amerikan imparatorlu\u011funun \u201cy\u00fczer hatt\u0131n\u0131\u201d hedef alan ad\u0131mlar att\u0131. Zira Venez\u00fcella\u2019ya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131, \u00e7ok kutuplu d\u00fcnya projesine ve BRICS grubuna kar\u015f\u0131 ilan edilmi\u015f bir sava\u015f anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet Ba\u015fkan\u0131 Nicolas Maduro\u2019nun ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haberinin yay\u0131lmas\u0131ndan sadece birka\u00e7 saat sonra, \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping, \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi Siyasi B\u00fcro Daim\u00ee Komitesi\u2019ni acil toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Toplant\u0131 tam 120 dakika s\u00fcrd\u00fc. Resm\u00ee bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmad\u0131, diplomatik tehditler savrulmad\u0131; f\u0131rt\u0131na \u00f6ncesi sessizlik h\u00e2kimdi. Bu toplant\u0131, \u00c7inli stratejistlerin \u201casimetrik kapsaml\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131k\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 mekanizmay\u0131 devreye soktu. Bu, \u00c7in\u2019in Bat\u0131 Yar\u0131mk\u00fcre\u2019deki ortaklar\u0131n\u0131 hedef alan bir sald\u0131r\u0131ya verilen cevapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Venez\u00fcella, ABD\u2019nin \u201carka bah\u00e7esi\u201d olarak g\u00f6r\u00fclen Latin Amerika\u2019da \u00c7in\u2019in ana s\u0131\u00e7rama tahtas\u0131 konumundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in ilk a\u015fama tepkisi, 4 Ocak sabah\u0131 saat 09.15\u2019te ba\u015flad\u0131. \u00c7in Merkez Bankas\u0131, sessizce, Amerikan savunma sanayisiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u015firketlerle yap\u0131lan t\u00fcm ABD dolar\u0131 i\u015flemlerini ge\u00e7ici olarak ask\u0131ya ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Boeing, Lockheed Martin, Raytheon ve General Dynamics gibi \u015firketler, hi\u00e7bir \u00f6n uyar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00c7in\u2019le t\u00fcm i\u015flemlerinin donduruldu\u011fu haberiyle g\u00fcne uyand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcn saat 11.43\u2019te, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck elektrik \u015febekesini i\u015fleten \u00c7in Devlet Elektrik \u015eebekesi \u015eirketi, Amerikan elektrik ekipman\u0131 tedarik\u00e7ileriyle yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm s\u00f6zle\u015fmeleri kapsaml\u0131 bir teknik incelemeye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu ad\u0131m, fiilen \u00c7in\u2019in Amerikan teknolojisinden kopu\u015f s\u00fcrecini ba\u015flatmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Saat 14.17\u2019de ise, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck devlet petrol \u015firketi olan \u00c7in Ulusal Petrol \u015eirketi, k\u00fcresel tedarik hatlar\u0131n\u0131 stratejik olarak yeniden d\u00fczenledi\u011fini duyurdu. Bu karar, y\u0131ll\u0131k 47 milyar dolar de\u011ferindeki Amerikan rafinerilerine petrol tedarik s\u00f6zle\u015fmelerinin iptaliyle \u201cenerji silah\u0131n\u0131n\u201d yeniden devreye sokulmas\u0131 demekti.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019nin do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131na y\u00f6nelen petrol sevkiyatlar\u0131 Hindistan, Brezilya, G\u00fcney Afrika ve K\u00fcresel G\u00fcney\u2019deki di\u011fer ortaklara y\u00f6nlendirildi. Bunun sonucunda petrol fiyatlar\u0131 tek bir i\u015flem g\u00fcn\u00fcnde %23 y\u00fckseldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha da \u00f6nemlisi, verilen stratejik mesajd\u0131: \u00c7in, tek bir kur\u015fun atmadan ABD\u2019yi enerji a\u00e7\u0131s\u0131ndan bo\u011fma kapasitesine sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir di\u011fer ad\u0131mda, d\u00fcnya deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kapasitesinin yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131n\u0131 kontrol eden \u00c7in Denizcilik \u015eirketi (China Ocean Shipping Company), \u201coperasyonel rota optimizasyonu\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi uygulamay\u0131 devreye soktu. Bunun sonucunda \u00c7in gemileri Long Beach, Los Angeles, New York ve Miami gibi Amerikan limanlar\u0131n\u0131 pas ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131. \u00c7in deniz lojisti\u011fine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ml\u0131 olan bu limanlar, konteyner trafi\u011finin %35\u2019ini bir anda kaybetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, Walmart, Amazon ve Target gibi b\u00fcy\u00fck \u015firketler i\u00e7in ger\u00e7ek bir felakete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Zira bu \u015firketler, \u00c7in\u2019de \u00fcretilen mallar\u0131n ABD limanlar\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131nda \u00c7in gemilerine ba\u011f\u0131ml\u0131yd\u0131. Tedarik zincirleri saatler i\u00e7inde k\u0131smen \u00e7\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu hamlelerin en dikkat \u00e7ekici y\u00f6n\u00fc, e\u015fzamanl\u0131l\u0131klar\u0131yd\u0131. Zincirleme bir etki yaratarak ekonomik darbeyi katbekat b\u00fcy\u00fctt\u00fcler. Bu, kademeli bir t\u0131rmanma de\u011fil; ABD\u2019nin kar\u015f\u0131l\u0131k verme kapasitesini felce u\u011fratmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f sistemik bir \u015foktu.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD h\u00fck\u00fcmeti bu darbeyi hen\u00fcz sindirememi\u015fken, \u00c7in yeni bir ad\u0131m att\u0131: K\u00fcresel G\u00fcney\u2019in seferber edilmesi. 4 Ocak g\u00fcn\u00fc saat 16.22\u2019de \u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Wang Yi; Brezilya, Hindistan, G\u00fcney Afrika, \u0130ran, T\u00fcrkiye, Endonezya ve 23 \u00fclkeye daha, Amerikan m\u00fcdahalesiyle iktidara gelecek herhangi bir Venez\u00fcella h\u00fck\u00fcmetini tan\u0131mayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a beyan eden \u00fclkelere derh\u00e2l ge\u00e7erli olacak ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ticaret ko\u015fullar\u0131 teklif etti.<\/p>\n\n\n\n<p>24 saatten k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde 19 \u00fclke bu teklifi kabul etti. \u0130lk kabul eden Brezilya oldu; onu Hindistan, G\u00fcney Afrika ve Meksika izledi. B\u00f6ylece \u201cfiilen \u00e7ok kutuplu d\u00fcnya\u201d kavram\u0131 somutla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in, ekonomik te\u015fvikleri bir silah gibi kullanarak ABD kar\u015f\u0131t\u0131 bir koalisyonu an\u0131nda olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSon dokunu\u015f\u201d ise 5 Ocak\u2019ta geldi: Pekin finansal silah\u0131 devreye soktu. \u00c7in\u2019in s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bankalar aras\u0131 \u00f6deme sistemi, Washington\u2019un kontrol\u00fcndeki SWIFT sisteminden ka\u00e7\u0131nmak isteyen her t\u00fcrl\u00fc uluslararas\u0131 i\u015flemi kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde kapasitesini geni\u015fletti\u011fini duyurdu. Bu, \u00c7in\u2019in d\u00fcnyaya Bat\u0131 merkezli finans sistemine tam ve i\u015flevsel bir alternatif sundu\u011fu anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikan finans altyap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmadan ticaret yapmak isteyen her \u00fclke, \u015firket ya da banka; %97 daha ucuz ve daha h\u0131zl\u0131 olan \u00c7in sistemini kullanabilir h\u00e2le geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tepki an\u0131nda ve sars\u0131c\u0131 oldu: \u0130lk 48 saat i\u00e7inde 89 milyar dolarl\u0131k i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirildi. 34 \u00fclkenin merkez bankas\u0131 \u00c7in sisteminde operasyonel hesap a\u00e7t\u0131. Bu da ABD\u2019nin en \u00f6nemli finansman kaynaklar\u0131ndan birinde dolarizasyonun \u00e7\u00f6z\u00fclme s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Teknoloji cephesinde ise, d\u00fcnya nadir toprak elementleri \u00fcretiminin %60\u2019\u0131n\u0131 kontrol eden \u00c7in, yar\u0131 iletkenler ve elektronik bile\u015fenler i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip bu madenlerin, Nicolas Maduro\u2019nun ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 destekleyen \u00fclkelere ihracat\u0131na ge\u00e7ici k\u0131s\u0131tlamalar getirdi. Bu karar; Apple, Microsoft, Google ve Intel gibi Amerikan teknoloji devlerinde b\u00fcy\u00fck bir endi\u015fe yaratt\u0131. Zira bu \u015firketler temel bile\u015fenlerde \u00c7in tedarik zincirlerine ba\u011f\u0131ml\u0131yd\u0131 ve \u00fcretim sistemleri haftalar i\u00e7inde \u00e7\u00f6kme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in her hamlesi, Amerikan imparatorlu\u011funun ekonomik kalbine do\u011frudan indirilen bir darbe niteli\u011findedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7in Venezuela i\u00e7in ne yapt\u0131?\u201d diye soruyor dostlar ve d\u00fc\u015fmanlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da anlat\u0131lanlar, bu sorunun a\u00e7\u0131k cevab\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f ilan etmeden, \u00c7in harekete ge\u00e7iyor, etkiliyor ve yeni ger\u00e7eklikler dayat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kurt Gr\u00f6tsch<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Alman akademisyen ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131. N\u00fcrnberg \u00dcniversitesi\u2019nden doktora, Madrid\u2019den MBA derecesi sahibi. Avrupa ve uluslararas\u0131 \u00fcniversitelerde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve konu\u015fmac\u0131. K\u00fclt\u00fcr, ileti\u015fim ve yarat\u0131c\u0131 end\u00fcstriler alan\u0131nda uzman; bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel merkez ve kurumun kurucusu. \u201c\u00c7in K\u00fcrs\u00fcs\u00fc\u201d ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve \u00c7in Minzu \u00dcniversitesi el\u00e7isi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>ALINTI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trump ya da Macron tarz\u0131 i\u00e7i bo\u015f s\u00f6ylevler ve nutuklar atmadan \u00c7in, bir dizi somut ve fiil\u00ee ad\u0131m\u0131 hayata ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00c7in, ABD\u2019nin Venez\u00fcella petrol\u00fcn\u00fc kontrol alt\u0131na almay\u0131 G\u00fcney Amerika\u2019daki \u00c7in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ve \u00f6nlenemez h\u0131zla ilerleyen y\u00fckseli\u015fini durdurman\u0131n bir arac\u0131 h\u00e2line getirdi\u011finin fark\u0131ndayd\u0131. \u00c7in, do\u011frudan Amerikan imparatorlu\u011funun \u201cy\u00fczer hatt\u0131n\u0131\u201d hedef alan ad\u0131mlar att\u0131. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":52994,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[58,1,38,47],"tags":[],"class_list":["post-52993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","category-genel","category-guncel","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52995,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52993\/revisions\/52995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}