{"id":52765,"date":"2025-11-28T12:19:21","date_gmt":"2025-11-28T09:19:21","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=52765"},"modified":"2025-11-28T12:20:58","modified_gmt":"2025-11-28T09:20:58","slug":"filistin-ihtilalini-alevlendiren-suriyeli-alim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/filistin-ihtilalini-alevlendiren-suriyeli-alim\/","title":{"rendered":"Filistin ihtilalini alevlendiren Suriyeli alim"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Prof. Dr. Vasfi A\u015fur Ebu Zeyd\/ Akademisyen, Yazar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zzeddin el-Kassam&#8217;\u0131n \u0131slah \u00e7izgisi iki s\u00fctun \u00fczerine kuruluydu: Cehaleti k\u0131rmak i\u00e7in ilim, Zalime boyun e\u011fmeyen bir \u015fuur i\u00e7in izzet. Kassam&#8217;a g\u00f6re ilim, sadece medreselerin duvarlar\u0131 aras\u0131nda kalamazd\u0131; tarlaya, pazara, soka\u011fa inmeliydi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prof. Dr. Vasfi A\u015fur Ebu Zeyd\/ Akademisyen, Yazar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>20 Kas\u0131m 1935&#8230; Ya&#8217;bed ormanlar\u0131nda \u0130zzeddin el-Kassam&#8217;\u0131n \u015fehadetinin \u00fczerinden tam doksan y\u0131l ge\u00e7ti. Aradan on y\u0131llar ge\u00e7ti ama Kassam&#8217;\u0131n ad\u0131 h\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yor: ilimle cihad\u0131 birle\u015ftiren, hutbeyi silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren, s\u00f6z\u00fc isyana, imaml\u0131\u011f\u0131 \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011fe \u00e7eviren bir \u015fahsiyet olarak; Lazkiye sahilindeki Ceble&#8217;den, Filistin&#8217;in kuzey da\u011flar\u0131na uzanan bir direni\u015f hik\u00e2yesinin ad\u0131 olarak.<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/imgs.stargazete.com\/imgsdisk\/2025\/11\/21\/ee-21112025d0f33cb9.jpg\"><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ceble&#8217;den Ezher&#8217;e: \u015eahsiyetin ve&nbsp;<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>uurun&nbsp;<\/strong><strong>i<\/strong><strong>n\u015fas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Muhammed \u0130zzeddin b. Abdi&#8217;l-Kadir el-Kassam, 1882 y\u0131l\u0131 civar\u0131nda Suriye&#8217;nin Lazkiye vilayetine ba\u011fl\u0131 Ceble kasabas\u0131nda do\u011fdu. Babas\u0131 ve dedesi, Abd\u00fclkadir Geylan\u00ee&#8217;ye nispet edilen Kadiriyye tarikat\u0131nda &#8220;mukaddem&#8221; konumundayd\u0131; Irak&#8217;tan gelen dervi\u015fler Ceble&#8217;ye u\u011frar, y\u0131llarca onlar\u0131n t\u00fcrbelerini ziyaret ederlerdi. Fakat bu tasavvuf\u00ee \u00e7evrede yeti\u015fen Kassam, ilerleyen y\u0131llarda bizzat t\u00fcrbelere y\u00f6nelik a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 tenkit etti; kabirlere adak adanmas\u0131n\u0131, onlardan medet umulmas\u0131n\u0131 haram sayarak insanlar\u0131 tevh\u00eede \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk e\u011fitimini k\u00f6y\u00fcndeki mektepte ve \u0130mam Gazal\u00ee Z\u00e2viyesi&#8217;nde ald\u0131; Kur&#8217;an&#8217;\u0131 ezberledi, okuma\u2013yazma ve hesap \u00f6\u011frendi. \u015eeyh S\u00e2lim T\u0131y\u00e2re ve Ahmed el-Ur\u00e2d\u00ee&#8217;nin dizinin dibinde temel \u015fer&#8217;\u00ee ilimleri tahsil etti. Babas\u0131 onda ilme kar\u015f\u0131 derin bir i\u015ftiyak g\u00f6r\u00fcnce, 1896 y\u0131l\u0131nda hen\u00fcz on d\u00f6rt ya\u015f\u0131ndayken onu Kahire&#8217;ye, Ezher&#8217;e g\u00f6nderdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ezher&#8217;de sekiz y\u0131l boyunca serbest usulde ders halkalar\u0131na devam etti; hen\u00fcz s\u0131n\u0131fl\u0131\u2013kademeli sisteme ge\u00e7ilmemi\u015fti. F\u0131k\u0131h, tefsir, hadis, us\u00fbl ve Arap dili okurken, bir yandan da M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n \u00e7alkant\u0131l\u0131 atmosferine \u015fahit oldu: Urabi \u0130syan\u0131&#8217;n\u0131n izleri, \u0130ngiliz i\u015fgalinin bask\u0131lar\u0131, Cemaleddin Afgani ve Muhammed Abduh&#8217;un \u0131slah projeleri, \u0130slam birli\u011fi fikrinin hararetle tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnler&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar, onun zihninde net bir \u015femay\u0131 \u015fekillendiriyordu: \u0130lim, zulme kar\u015f\u0131 duru\u015fla birle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, eksik ve sakatt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kahire y\u0131llar\u0131ndan aktar\u0131lan me\u015fhur bir hat\u0131ra bu \u015fahsiyeti apa\u00e7\u0131k g\u00f6sterir:<\/p>\n\n\n\n<p>Kendisi ve arkada\u015f\u0131 Azeddin Tennuh\u00ee, Ezher&#8217;de okurken madd\u00ee yard\u0131mlar\u0131 kesilir. Tennuh\u00ee b\u00fcy\u00fck bir utan\u00e7 ve \u00e7aresizlik ya\u015farken, Kassam &#8220;ba\u015fkas\u0131na el a\u00e7mak&#8221; yerine, kendi bile\u011finin hakk\u0131yla ayakta durmay\u0131 teklif eder. Tennuh\u00ee evde tatl\u0131 yapacak, Kassam sokakta satacakt\u0131r. G\u00fcnlerce b\u00f6yle yaparlar. Tennuh\u00ee&#8217;nin babas\u0131 onlar\u0131 tepsi ba\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnce, o\u011fluna \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Arkada\u015f\u0131n sana hayat\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015f; \u00e7al\u0131\u015farak kazanmay\u0131, insanlardan istememeyi \u00f6\u011fretmi\u015f.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Kassam, &#8220;s\u0131rt\u0131nda odun ta\u015f\u0131ma&#8221; hadisini hayat program\u0131na \u00e7evirmi\u015f bir talebeydi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ceble&#8217;de&nbsp;<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>slah\u00e7\u0131&nbsp;<\/strong><strong>h<\/strong><strong>atip: E\u015fraf\u0131&nbsp;<\/strong><strong>s<\/strong><strong>arsan&nbsp;<\/strong><strong>h<\/strong><strong>utbeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ezher&#8217;den mezun olduktan sonra Ceble&#8217;ye d\u00f6nen Kassam, klasik bir &#8220;medrese hocas\u0131&#8221; olmay\u0131 reddetti. \u00d6nce \u00e7evresindeki bozuk din\u00ee al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 hedef ald\u0131: Babas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck toprak sahibi &#8220;Efendi Dib&#8221;i ziyaret ederek &#8220;l\u00fctfuna&#8221; te\u015fekk\u00fcr etmeyi reddetti. Ona g\u00f6re s\u00fcnnet olan, sefere \u00e7\u0131kan\u0131n de\u011fil, yerinde oturan\u0131n hareket etmesi, ev sahibinin misafirini kar\u015f\u0131lamas\u0131yd\u0131. Bu, asl\u0131nda sahil b\u00f6lgesindeki e\u015fraf d\u00fczenine kar\u015f\u0131 sessiz fakat kararl\u0131 bir isyand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1913&#8217;te k\u00f6y\u00fcnde bir mektep a\u00e7t\u0131; g\u00fcnd\u00fcz \u00e7ocuklara, ak\u015fam yeti\u015fkinlere ders verdi. Ceble&#8217;deki \u0130brahim b. Edhem Camii&#8217;nde tefsir ve hadis okuttu, el-Mans\u00fbr\u00ee Camii&#8217;nde cuma hutbelerine ba\u015flad\u0131. Vaazlar\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7evre k\u00f6ylere yay\u0131ld\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc o, al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k \u00f6vg\u00fc dolu nutuklar yerine, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn derdini anlat\u0131yor, &#8220;efendiler&#8221;in zulm\u00fcn\u00fc te\u015fhir ediyor, \u00fcmmet birli\u011fi ve sosyal adalet fikrini i\u015fliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun \u0131slah \u00e7izgisi iki s\u00fctun \u00fczerine kuruluydu:&nbsp;<strong>Cehaleti k\u0131rmak i\u00e7in ilim<\/strong>,&nbsp;<strong>Zalime boyun e\u011fmeyen bir \u015fuur i\u00e7in izzet<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Kassam&#8217;a g\u00f6re ilim, sadece medreselerin duvarlar\u0131 aras\u0131nda kalamazd\u0131; tarlaya, pazara, soka\u011fa inmeliydi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trablusgarp&#8217;tan Cebel-i Sihy\u00fbn&#8217;a: Cihad\u0131n&nbsp;<\/strong><strong>c<\/strong><strong>o\u011frafyas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>30 Eyl\u00fcl 1911&#8217;de \u0130talyan donanmas\u0131 Trablus&#8217;u ku\u015fat\u0131nca, \u015eam ve sahil vilayetleri aya\u011fa kalkt\u0131. Ceble&#8217;nin gen\u00e7 hatibi Kassam da bu dalgan\u0131n \u00f6n saf\u0131ndayd\u0131. Hutbeleriyle halk\u0131 galeyana getirdi, ba\u011f\u0131\u015f kampanyalar\u0131 d\u00fczenledi, y\u00fczlerce genci g\u00f6n\u00fcll\u00fc yazd\u0131rd\u0131. Osmanl\u0131 devletinden \u0130skenderun \u00fczerinden sevk i\u00e7in izin al\u0131nd\u0131; g\u00f6n\u00fcll\u00fcler haftalarca limanda beklediler. Gemi gelmeyince \u00e7o\u011fu geri d\u00f6nd\u00fc; fakat Kassam pes etmedi, gizlice Libya&#8217;ya ge\u00e7ti, toplanan yard\u0131m\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bizzat ula\u015ft\u0131rd\u0131 ve \u00d6mer Muhtar&#8217;la g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>1914&#8217;te Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ba\u015flay\u0131nca, Osmanl\u0131 ordusuna g\u00f6n\u00fcll\u00fc yaz\u0131ld\u0131; g\u00fcney \u015eam&#8217;daki kampa g\u00f6nderildi. Fakat \u015eerif H\u00fcseyin&#8217;in isyan\u0131n\u0131 &#8220;karde\u015f kavgas\u0131&#8221; olarak g\u00f6rd\u00fc ve Arap&#8217;\u0131 T\u00fcrk&#8217;e, T\u00fcrk&#8217;\u00fc Arap&#8217;a k\u0131rd\u0131ran bu oyunun d\u0131\u015f\u0131nda kalmay\u0131 se\u00e7ti. Buna ra\u011fmen Hilafete ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korudu; Arap\u00e7\u0131l\u0131k ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131na kap\u0131lmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f bitip Frans\u0131z donanmas\u0131 1918&#8217;de Lazkiye ve sahil boyunca i\u015fgale giri\u015fince, Kassam art\u0131k &#8220;tarih\u00ee kritik an&#8221;\u0131n geldi\u011fini biliyordu. \u0130\u015fte o zaman, evini sat\u0131p paras\u0131n\u0131 silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc, vaaz k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fc bir &#8220;seferberlik k\u00fcrs\u00fcs\u00fc&#8221;ne \u00e7evirdi, gen\u00e7leri silahl\u0131 e\u011fitim i\u00e7in Cebel-i Sihy\u00fbn da\u011flar\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. Frans\u0131z karakollar\u0131na kar\u015f\u0131 bask\u0131nlar d\u00fczenlendi; Ceble, Alevi da\u011flar\u0131 ve Halep hatt\u0131 boyunca \u00fc\u00e7 direni\u015f oda\u011f\u0131 olu\u015ftu. Kassam, Amerikan &#8220;King\u2013Crane&#8221; Heyeti&#8217;ne &#8220;manday\u0131&#8221; reddeden s\u00f6zl\u00fc bir cevap vermekle yetinmedi; sahada fiil\u00ee m\u00fccadele ile konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131zlar, onu kazanmak i\u00e7in af, para ve makam teklif ettiler; o ise: &#8220;Geldikleri gibi gitmedik\u00e7e bu topraklarda onlara bar\u0131\u015f yok.&#8221; tavr\u0131n\u0131 benimsedi. Hakk\u0131nda g\u0131yab\u00ee idam karar\u0131 verildi, ba\u015f\u0131na \u00f6d\u00fcl kondu, k\u00f6yler yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131ld\u0131. Yetim b\u0131rak\u0131lan, g\u00f6\u00e7e zorlanan k\u00f6yl\u00fcleri koruyabilmek i\u00e7in bir karar ald\u0131: Direni\u015fi ba\u015fka bir cephede s\u00fcrd\u00fcrmek \u00fczere Filistin&#8217;e ge\u00e7ecekti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hayfa&#8217;da&nbsp;<\/strong><strong>y<\/strong><strong>eni&nbsp;<\/strong><strong>b<\/strong><strong>ir&nbsp;<\/strong><strong>c<\/strong><strong>ephe: Minber,&nbsp;<\/strong><strong>c<\/strong><strong>emiyet ve&nbsp;<\/strong><strong>g<\/strong><strong>izli &#8220;Kassamc\u0131&#8221;&nbsp;<\/strong><strong>h<\/strong><strong>\u00fccreler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1921 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda Filistin&#8217;e giren Kassam, kald\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 yerden sonra Hayfa&#8217;ya yerle\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hayfa, hem liman \u015fehri, hem \u0130ngiliz donanmas\u0131n\u0131n \u00fcss\u00fc, hem de topraks\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6yl\u00fclerin ve i\u015f\u00e7ilerin topland\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir i\u015f\u00e7i havzas\u0131yd\u0131. Ayn\u0131 zamanda, Siyonist yerle\u015fim politikas\u0131n\u0131n en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr sahnelerinden biriydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Filistin, resmen \u0130ngiliz mandas\u0131 alt\u0131na girmi\u015fti. Londra, Balfour Deklarasyonu&#8217;nu ad\u0131m ad\u0131m hayata ge\u00e7irmeyi hedefliyor; bir yandan Araplar\u0131 &#8220;dostluk ve himaye&#8221; s\u00f6ylemiyle oyalarken, di\u011fer yandan Yahudi g\u00f6\u00e7lerini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Bu tabloda pek \u00e7ok lider ve ayd\u0131n h\u00e2l\u00e2 \u0130ngiliz s\u00f6zlerine g\u00fcveniyor, &#8220;m\u00fczakereyle \u00e7\u00f6z\u00fcm&#8221; umudunu ta\u015f\u0131yordu. Kassam ise ba\u015ftan \u015fu h\u00fckm\u00fc verdi:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;\u0130ngiltere, Filistin&#8217;in d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r;&nbsp;<\/strong><strong>S<\/strong><strong>iyonizm de onun koludur.&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hayfa&#8217;da \u00f6nce \u0130sl\u00e2m K\u0131z Mektebi&#8217;nde, sonra el-Burc \u0130slam Mektebi&#8217;nde ders verdi. Ayn\u0131 anda i\u015f\u00e7ilere, okuma\u2013yazma bilmeyenlere gece s\u0131n\u0131flar\u0131 a\u00e7t\u0131. Hutbe i\u00e7in ise, \u00f6nce \u015fehrin b\u00fcy\u00fck camilerine \u00e7\u0131kt\u0131; 1925&#8217;te in\u015fa edilen \u0130stiklal Camii a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da imam ve hatip olarak buran\u0131n daimi sesi oldu. 1928&#8217;de, Gen\u00e7 M\u00fcsl\u00fcmanlar Derne\u011fi&#8217;nin Hayfa \u015fubesinin kurulu\u015funa \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti ve ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fccadelesi \u00fc\u00e7 ana hatta ilerliyordu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1.&nbsp;<strong>Sosyal\u2013e\u011fitsel hat:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Okullar, gece kurslar\u0131, i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fclerle s\u00fcrekli temas&#8230; Cehaleti k\u0131rmadan ne dinin, ne direni\u015fin omuzlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>2.&nbsp;<strong>Davetsel\u2013fikr\u00ee hat:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hutbeleriyle, Haifa&#8217;daki be\u015fer\u00ee ve b\u00e2t\u0131l cereyanlara \u2013Bahailik, Kadiyanilik, misyonerlik faaliyetleri\u2013 kar\u015f\u0131 koydu. \u00dcmmet fikrini, zulme kar\u015f\u0131 onurlu duru\u015fu, &#8220;tek \u00fcmmet \u2013 tek dava&#8221; \u015fuurunu anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>3.&nbsp;<strong>Silahl\u0131 direni\u015f hatt\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc ve gen\u00e7lerden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccreler kurdu. Bu h\u00fccreler, sonraki y\u0131llarda &#8220;el-Usbe el-Kass\u00e2miyye&#8221; diye an\u0131lacakt\u0131. Her h\u00fccre en fazla be\u015f\u2013on ki\u015fiden olu\u015fuyor, di\u011fer h\u00fccrelerin varl\u0131\u011f\u0131ndan habersiz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u00dcyeler, uzun s\u00fcreli g\u00f6zlemden ge\u00e7iyor, iman, sadakat ve s\u0131r saklama hususunda deneniyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>1928&#8217;den itibaren bu gruplar, Hayfa ve \u00e7evresinde \u0130ngiliz hedeflerine y\u00f6nelik silahl\u0131 eylemler yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Buna ra\u011fmen \u0130ngiliz istihbarat\u0131 bu yap\u0131lar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6zmeyi ba\u015faramad\u0131; zira Kassam son derece titizdi. Nitekim 1929&#8217;daki Burak Olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda bile, bu h\u00fccrelerin varl\u0131\u011f\u0131 geni\u015f kitlelerce bilinmiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kassam, her vaaz\u0131nda \u015funu vurguluyordu:&nbsp;<strong>Silahl\u0131 devrim, \u0130ngiliz mandas\u0131n\u0131 bitirmenin ve Yahudi devletinin kurulmas\u0131n\u0131 engellemenin tek yoludur.<\/strong>&nbsp;O y\u0131llarda Filistinli milliyet\u00e7i hareketlerin \u00e7o\u011fu, protesto ve dilek\u00e7e \u00e7izgisini a\u015fam\u0131yordu. Bu nedenle Kassam&#8217;\u0131n \u00e7izgisi, hem cesur hem de &#8220;erken&#8221; bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f niteli\u011fi ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ya&#8217;bed \u00c7arp\u0131\u015fmas\u0131: Bir&nbsp;<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>ehadet ve&nbsp;<\/strong><strong>a<\/strong><strong>rd\u0131ndan&nbsp;<\/strong><strong>k<\/strong><strong>opan&nbsp;<\/strong><strong>f<\/strong><strong>\u0131rt\u0131na<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1935 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, \u0130ngilizler Kassam \u00fczerindeki takibini art\u0131rd\u0131. Yahudi g\u00f6\u00e7leri ve toprak kay\u0131plar\u0131 dramatik seviyelere ula\u015ft\u0131; i\u015fsiz ve topraks\u0131z Arap k\u00f6yl\u00fclerinin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artt\u0131. Kassam, daha harekete ge\u00e7meden \u00f6rg\u00fct\u00fcn belinin k\u0131r\u0131lmas\u0131ndan endi\u015fe ediyordu. Bu y\u00fczden, &#8220;hen\u00fcz eldeyken&#8221; ipleri koparmay\u0131, yani da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131p a\u00e7\u0131k cihad\u0131 ba\u015flatmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekim 1935&#8217;te \u0130stiklal Camii&#8217;nde verdi\u011fi son hutbe, haf\u0131zalara \u015fu c\u00fcmlelerle kaz\u0131nd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ey insanlar! Size dininizin meselelerini \u00f6\u011frettim; art\u0131k her biriniz bu konuda \u00e2lim say\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z. Size yurdunuzun meselesini anlatt\u0131m; art\u0131k sizin \u00fczerinize cihad farz oldu. Tebli\u011f ettim mi? Allah&#8217;\u0131m \u015fahit ol! Haydi cihada ey M\u00fcsl\u00fcmanlar, haydi cihada ey M\u00fcsl\u00fcmanlar!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu hutbeden sonra Hayfa&#8217;da kimse onu bir daha g\u00f6rmedi. Silah\u0131n\u0131, az\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve en g\u00fcvendi\u011fi on kadar yol arkada\u015f\u0131n\u0131 al\u0131p Cenin taraf\u0131ndaki da\u011flara y\u00f6neldi. Plan \u015fuydu: Da\u011flarda saklanarak, h\u00fccreler \u00fczerinden eylemleri s\u00fcrd\u00fcrmek, k\u00f6y k\u00f6y dola\u015farak cihad \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yaymak&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat 7 Kas\u0131m 1935&#8217;te Zer&#8217;\u00een k\u00f6y\u00fcnde bir \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131; bir \u0130ngiliz askeri \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bunun ard\u0131ndan, \u0130ngilizler b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn \u015f\u00fcpheli hareketleri mercek alt\u0131na ald\u0131, casuslar\u0131n\u0131 k\u00f6yl\u00fc k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda etrafa yayd\u0131. 19 Kas\u0131m&#8217;da, Kassam ve on arkada\u015f\u0131n\u0131n Yabed yak\u0131nlar\u0131ndaki Nezlet\u00fc&#8217;\u015f-\u015eeyh Zeyd civar\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 tespit ettiler.<\/p>\n\n\n\n<p>20 Kas\u0131m sabah\u0131, Kassam&#8217;\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck korulu\u011fu, \u00f6nce onlarca, k\u0131sa s\u00fcre sonra y\u00fczlerce asker ku\u015fatt\u0131. Kassam ve yan\u0131ndaki on civar\u0131nda m\u00fccahid, a\u011fa\u00e7lar ve kayalar aras\u0131nda mevzi ald\u0131. \u0130ngiliz kumandan megafonla &#8220;Teslim olun, hayat\u0131n\u0131z\u0131 kurtar\u0131n!&#8221; diye ba\u011f\u0131rd\u0131. Kassam&#8217;\u0131n cevab\u0131 netti:&nbsp;<strong>&#8220;Teslim olmayaca\u011f\u0131z; bu Allah yolunda cihadd\u0131r!&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Arkada\u015flar\u0131na d\u00f6n\u00fcp, &#8220;\u015eehid olarak \u00f6l\u00fcn!&#8221; diye seslendi. Onlar da tekbirler getirdiler. Sabah\u0131n erken saatlerinde ba\u015flayan \u00e7arp\u0131\u015fma, ikindi vaktine kadar s\u00fcrd\u00fc. Sonunda Kassam aln\u0131ndan vurularak \u015fehid oldu; \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131yla birlikte orada can verdi. \u0130ki ki\u015fi a\u011f\u0131r yaraland\u0131, d\u00f6rt ki\u015fi esir al\u0131nd\u0131. \u0130ngiliz taraf\u0131nda da bir\u00e7ok asker \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>21 Kas\u0131m 1935&#8217;te, Hayfa&#8217;da on binlerce insan Kassam ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n cenazesine kat\u0131ld\u0131. Gazeteler, &#8220;Suriye&#8217;nin kuzeyinden gelen bir \u00e2limin, Filistin&#8217;in g\u00fcneyinde bir isyan ruhu b\u0131rakarak gitti\u011fi&#8221;ni yaz\u0131yordu. Onun \u015fehadeti, yaln\u0131zca bir hadise de\u011fildi; 1936&#8217;da patlak verecek B\u00fcy\u00fck Filistin \u0130syan\u0131&#8217;n\u0131n ate\u015fini tutu\u015fturan k\u0131v\u0131lc\u0131md\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>90 y\u0131l s<\/strong><strong>onra Kassam: Sadece&nbsp;<\/strong><strong>b<\/strong><strong>ir&nbsp;<\/strong><strong>i<\/strong><strong>sim&nbsp;<\/strong><strong>d<\/strong><strong>e\u011fil,&nbsp;<\/strong><strong>b<\/strong><strong>ir&nbsp;<\/strong><strong>\u00f6<\/strong><strong>l\u00e7\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn, \u0130zzeddin el-Kassam&#8217;\u0131n \u015fehadetinin \u00fczerinden 90 y\u0131l ge\u00e7mi\u015fken, Filistin h\u00e2l\u00e2 i\u015fgal alt\u0131nda; Gazze ku\u015fatma ve y\u0131k\u0131mlar alt\u0131nda; Kud\u00fcs&#8217;te stat\u00fc daralt\u0131lmaya devam ediyor. B\u00f6yle bir zamanda Kassam&#8217;\u0131 hat\u0131rlamak, sadece bir &#8220;tarih bilgisi&#8221; de\u011fil, bir &#8220;y\u00f6n tayini&#8221; meselesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kassam bize \u015funlar\u0131 \u00f6\u011fretiyor:<\/p>\n\n\n\n<p>-\u0130\u015fgalci, ne kadar yumu\u015fak konu\u015fursa konu\u015fsun, i\u015fgalcidir; onu dost ve hakem konumuna getirmek, davay\u0131 kaybetmenin ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>-\u0130lim, zulme kar\u015f\u0131 susan bir dille birle\u015fti\u011finde, sahibini kurtarmaz; bilakis onu tarih \u00f6n\u00fcnde mahk\u00fbm eder.<\/p>\n\n\n\n<p>-Silahl\u0131 direni\u015f, \u00f6fke n\u00f6beti de\u011fil; uzun bir haz\u0131rl\u0131k, gizli bir \u00f6rg\u00fctlenme ve sonunda g\u00f6ze al\u0131nan bir \u015fehadet s\u00f6zle\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zzeddin el-Kassam, &#8220;Filistin ihtilalini tetikleyen Suriyeli bir \u00e2lim&#8221; olarak tarihe ge\u00e7ti. Ondan sonra gelen ku\u015faklar, onun ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan birlikler kurdular; &#8220;Kassamc\u0131lar&#8221; ifadesi, bir \u00e7izgiyi, bir ruhu, bir kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131r oldu. Bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 Filistin&#8217;de bir direni\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn asker\u00ee kanad\u0131 onun ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yorsa, bu, Ya&#8217;bed ormanlar\u0131nda yere d\u00fc\u015fen o kan\u0131n kurumad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, h\u00e2l\u00e2 yeni nesillere seslendi\u011finin bir i\u015faretidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rahmet olsun \u0130zzeddin el-Kassam&#8217;a&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Onun gibi \u00e2lim\u2013m\u00fccahidler, sadece ge\u00e7mi\u015fin hat\u0131ras\u0131 olarak de\u011fil, mazlum co\u011frafyalar\u0131n yar\u0131n\u0131n\u0131 in\u015fa etmek isteyen her nesil i\u00e7in bir k\u0131ble ve bir \u00f6l\u00e7\u00fc olarak kalmaya devam etsin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Vasfi A\u015fur Ebu Zeyd\/ Akademisyen, Yazar \u0130zzeddin el-Kassam&#8217;\u0131n \u0131slah \u00e7izgisi iki s\u00fctun \u00fczerine kuruluydu: Cehaleti k\u0131rmak i\u00e7in ilim, Zalime boyun e\u011fmeyen bir \u015fuur i\u00e7in izzet. Kassam&#8217;a g\u00f6re ilim, sadece medreselerin duvarlar\u0131 aras\u0131nda kalamazd\u0131; tarlaya, pazara, soka\u011fa inmeliydi. Prof. Dr. Vasfi A\u015fur Ebu Zeyd\/ Akademisyen, Yazar 20 Kas\u0131m 1935&#8230; Ya&#8217;bed ormanlar\u0131nda \u0130zzeddin el-Kassam&#8217;\u0131n \u015fehadetinin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":52766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[58,44,47],"tags":[],"class_list":["post-52765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-forum","category-egitim","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52765"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52768,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52765\/revisions\/52768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}