Tayvan-\u00c7in gerilimi, uzun y\u0131llard\u0131r ABD ve \u00c7in aras\u0131nda s\u00fcregelen g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n arenas\u0131 oldu. Tayvan, resmi olarak kendini “\u00c7in Cumhuriyeti” olarak nitelerken, \u00c7in\u2019in Tayvan’\u0131 kendi topra\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmesi \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n odak noktas\u0131. Bu durum, b\u00f6lgedeki k\u00fcresel istikrar\u0131 tehdit eden bir gerilim kayna\u011f\u0131 olmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
1949 y\u0131l\u0131nda, \u00c7in i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n sona ermesiyle Mao Zedong’un liderli\u011findeki Kom\u00fcnist Parti’nin iktidara gelmesiyle Tayvan, Kuomintang (KMT) h\u00fck\u00fcmetinin s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ada olmu\u015ftu. O g\u00fcnden bu yana, Tayvan ve \u00c7in aras\u0131nda siyasi ve askeri gerilim kesintisiz devam ediyor. Bat\u0131 Blokuna ba\u011fl\u0131 demokratik bir h\u00fck\u00fcmet yap\u0131s\u0131na sahip olan Tayvan, \u00c7in ise tek partili kom\u00fcnist y\u00f6netimiyle y\u00f6netiliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in, Tayvan \u00fczerindeki etkisini art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, Tayvan da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte \u0131srarl\u0131. 2020’de Tayvan’da Tsai Ing-Wen’in yeniden se\u00e7ilmesi, \u00c7in ile olan ili\u015fkilerde daha sert bir duru\u015f sergilemesine ve Tayvan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekleyen bir politika izlemesine neden oldu. Bu durum, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin sert tepkisini \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in, Tayvan’a kar\u015f\u0131 askeri bask\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131 ve b\u00f6lgede askeri tatbikatlar d\u00fczenlemeye ba\u015flad\u0131. Bu da Tayvan’\u0131n uluslararas\u0131 toplumdan destek aray\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u00d6zellikle ABD, Tayvan’a olan deste\u011fini art\u0131rarak \u00c7in’e kar\u015f\u0131 bir denge unsuru olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Tayvan’\u0131n uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nma \u00e7abalar\u0131, \u00c7in’in sert tepkileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Bu b\u00f6lgedeki gerginli\u011fin armas\u0131na en b\u00fcy\u00fck neden.<\/p>\n\n\n\n
Tayvan-\u00c7in krizi, sadece iki taraf aras\u0131ndaki bir \u00e7at\u0131\u015fma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte g\u00fc\u00e7 dinamiklerinin de bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. ABD’nin Tayvan’a olan deste\u011fi, \u00c7in’in b\u00f6lgedeki etkisini s\u0131n\u0131rlama \u00e7abalar\u0131 ile birle\u015fti\u011finde, bu krizin uluslararas\u0131 ili\u015fkiler \u00fczerindeki etkileri b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Tayvan’\u0131n gelece\u011fi, hem b\u00f6lgedeki istikrar\u0131 hem de uluslararas\u0131 do\u011fu-bat\u0131 g\u00fc\u00e7 dengelerini etkileyecek \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcney \u00c7in Denizi’ndeki gerilimin en \u00f6nemli nedeni bu krizdir. Bu gerilim, sadece Tayvan meselesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgedeki kaynaklar, askeri stratejiler, ticaret ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerle yak\u0131ndan ili\u015fkili.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcney \u00c7in Denizi’nin kuzeydo\u011fusunda yer almas\u0131 nedeniyle Tayvan, stratejik bir konuma sahip. \u00c7in, Tayvan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 asla tan\u0131mayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, bu durum b\u00f6lgedeki askeri ve politik dengeleri de etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7a\u011flard\u0131r G\u00fcney \u00c7in Denizi, zengin do\u011fal kaynaklara ve \u00f6nemli ticaret yollar\u0131na ev sahipli\u011fi yapmakta. Bu y\u00fczden, b\u00f6lgedeki \u00fclkeler (\u00c7in, Vietnam, Filipinler, Malezya, Brunei, Endenozya) aras\u0131nda ciddi bir rekabet s\u00f6z konusudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tayvan, bu kaynaklara eri\u015fim ve deniz yollar\u0131 \u00fczerindeki kontrol a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir \u00f6neme sahip.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7in, bu y\u00fczden G\u00fcney \u00c7in Denizi’nde askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmakta ve bu b\u00f6lgede s\u0131k s\u0131k askeri tatbikatlar d\u00fczenlemekte adeta d\u00fcnya<\/a>n\u0131n jandarmas\u0131 ABD\u2019 ye kafa tutmaktad\u0131r. Ba\u015fta ABD olmak \u00fczere bat\u0131 blokunun Tayvan’a y\u00f6nelik ekonomi<\/a>k tehditleri ve askeri bask\u0131lar\u0131, G\u00fcney \u00c7in Denizi’ndeki gerilimi daha da art\u0131rmaktad\u0131r. Bu hal ABD’nin b\u00f6lgedeki m\u00fcttefikleriyle (\u00f6zellikle Tayvanla) ili\u015fkilerini g\u00fc\u00e7lendirmesine neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n ABD, Tayvan’\u0131 destekleme taahh\u00fcd\u00fcnde bulunarak, \u00c7in’in b\u00f6lgedeki etkisini s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakta. Bu nedenle, G\u00fcney \u00c7in Denizi’ndeki gerilim daha da artmaktad\u0131r. ABD’nin askeri varl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcttefikleriyle olan ili\u015fkileri ise, \u00c7in taraf\u0131ndan elbette ho\u015f kar\u015f\u0131lanmamakla birlikte her iki blokun da elinde Ticaret kartlar\u0131n\u0131 oynamaktan ba\u015fka \u015fimdilik bir se\u00e7enek yok. Bunun hep b\u00f6yle s\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcney \u00c7in Denizi’ndeki gerilim, Tayvan ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 olsa da, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelerle olan ili\u015fkiler, do\u011fal kaynaklar ve askeri stratejilerle de \u00e7oktan \u015fekillenmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7in, ABD ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fecek b\u00fcy\u00fck bir deniz ve hava g\u00fcc\u00fc haz\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Amerika\u2019n\u0131n d\u00fcnya jandarmal\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in enerji havzalar\u0131 ve deniz ta\u015f\u0131ma yollar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini kendi kontrol ve denetiminde tutmak istiyor. Bu strateji, do\u011fuda \u00c7in ve Japon denizinde, bat\u0131da Balt\u0131k ve Okyanusta, g\u00fcneyde Basra K\u00f6rfezi ve K\u0131z\u0131ldeniz’de, kuzeyde Hazar ve Karadeniz ile Do\u011fu Akdeniz\u2019de s\u00fcrekli fitne kazan\u0131n\u0131 kaynatmaya sebep oluyor<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Bu durum, hem t\u00fcm bu b\u00f6lgelerdeki istikrar\u0131 tehdit etmekte hem de uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde gerilimler ve gerginlikler meydana getirmekte \u00f6nemli bir rol oynuyor. Ukrayna Rusya sava\u015f\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi, \u0130srail\u2019 in Ortado\u011fu\u2019da Amerikan\u2019 \u0131n kabaday\u0131s\u0131 olarak ortaya s\u00fcr\u00fclmesi bu y\u00fczden.<\/p>\n\n\n\n Gerek \u0130brahim anla\u015fmalar\u0131, gerekse Gazze Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 emperyalistlerin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmedik\u00e7e hi\u00e7bir mana ifade etmez. G\u00fc\u00e7l\u00fc olmak hakl\u0131 olmaktan \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00f6nce gelen zalim bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 asla unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tayvan-\u00c7in gerilimi, uzun y\u0131llard\u0131r ABD ve \u00c7in aras\u0131nda s\u00fcregelen g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n arenas\u0131 oldu. Tayvan, resmi olarak kendini “\u00c7in Cumhuriyeti” olarak nitelerken, \u00c7in\u2019in Tayvan’\u0131 kendi topra\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmesi \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n odak noktas\u0131. Bu durum, b\u00f6lgedeki k\u00fcresel istikrar\u0131 tehdit eden bir gerilim kayna\u011f\u0131 olmaya devam ediyor. 1949 y\u0131l\u0131nda, \u00c7in i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n sona ermesiyle Mao Zedong’un liderli\u011findeki …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52580,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,43],"tags":[],"class_list":["post-52579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52579"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52581,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52579\/revisions\/52581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}