{"id":52014,"date":"2025-05-09T11:22:38","date_gmt":"2025-05-09T08:22:38","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=52014"},"modified":"2025-05-09T11:22:41","modified_gmt":"2025-05-09T08:22:41","slug":"ejderhanin-uyanisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/ejderhanin-uyanisi\/","title":{"rendered":"Ejderhan\u0131n Uyan\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n

“\u0130nsan haklar\u0131, serbest ticaret, neoliberalizmin normlar\u0131, kurallara dayal\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczen ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fcnya<\/a>” n\u0131n savunucusu iddias\u0131yla \u00c7in’e kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi yapan ABD, do\u011funun bu ejderhas\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc istedi\u011fi \u015fekle sokup istedi\u011fi noktaya getiremedi.<\/p>\n\n\n\n

Obama’n\u0131n \u201cAsya’da oyun kurma\u201d veya \u201cAsya Ekseni\u201d stratejisi ise, i\u015fe yaramad\u0131. \u00c7in, kendi stratejik yoluna sessizce devam etti. ABD\u2019nin Pasifik ve \u00c7in Denizi\u2019ndeki g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterileri ve bask\u0131 politikalar\u0131, so\u011fuk sava\u015f atmosferi estirmesine ra\u011fmen bir ba\u015far\u0131l\u0131 elde edemedi.  Bu durum ancak, \u00c7in\u2019in s\u0131cak denizlere inmesini h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Halk Cumhuriyeti, disiplinli, b\u00fcy\u00fck ve modern kara ordusuna sahip bir \u00fclke. Hava ve deniz kuvvetleri, Amerika ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febilecek bir seviyeye ula\u015fmasa da, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc. Hedefine ula\u015fmak i\u00e7in, her t\u00fcrl\u00fc haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Askeri harcamalar\u0131 ABD kadar olmasa da, bol s\u0131f\u0131rl\u0131 rakamlara ula\u015f\u0131yor. \u0130\u015fin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 kimse tam olarak bilmiyor.<\/p>\n\n\n\n

Her durumda \u00c7in, ABD\u2019nin bask\u0131 ve tehditlerine, boykot ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131na boyun e\u011fecek bir yap\u0131 ve anlay\u0131\u015fa sahip de\u011fil. Gerekirse, her alanda ABD\u2019ye meydan okuyacak ve kafa tutabilecek bir kabiliyette. Olas\u0131 bir sava\u015f durumunda, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olmadan kendi kendine yetebilecek bir altyap\u0131, g\u00fc\u00e7 ve teknolojik donan\u0131ma sahip.<\/p>\n\n\n\n

Obama, Donald Trump ve Joe Biden y\u00f6netimlerinde, \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck rakip olarak tan\u0131mlanmas\u0131, bir ABD devlet politikas\u0131yd\u0131. Bu politika, ba\u015fkan kim olursa olsun ayn\u0131 \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc ve de\u011fi\u015fmedi.<\/p>\n\n\n\n

ABD gibi siyasi kutupla\u015fman\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu bir \u00fclkede, \u00c7in kar\u015f\u0131t\u0131 politikalar\u0131n farkl\u0131 siyasi gruplardan destek g\u00f6rmesi, iki g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki u\u00e7urumu derinle\u015ftiriyor. ABD, \u00c7in ile rekabet ederken kendini de yeniden toparl\u0131yor. \u00d6nceleri kom\u00fcnizmle m\u00fccadele olarak sunulan ABD \u00c7in rekabeti, zamanla diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 demokrasi, insan haklar\u0131 ve serbest ticaret m\u00fccadelesi olarak yans\u0131t\u0131ld\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise,  jeo-ekonomi<\/a>k \u00e7\u0131karlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

SSCB\u2019yi y\u0131karak k\u00fcresel denklemdeki rakiplerinden birini saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan ABD\u2019nin yeni hedefi \u00c7in. \u00c7in ise, bu s\u00fcre\u00e7lere hi\u00e7bir zaman kay\u0131ts\u0131z kalmad\u0131. Kendini Asya\u2019da ve d\u00fcnyada ABD\u2019nin tek kutuplu d\u00fczenine meydan okuyacak kadar zengin, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 bir akt\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Art\u0131k ejderha uyand\u0131. ABD\u2019nin k\u00fcresel hegemonya d\u00fczenine kar\u015f\u0131, kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc sahneye s\u00fcrmeye haz\u0131r durumda. \u00c7in, ABD taraf\u0131ndan belirlenen s\u0131n\u0131rlar ve dayatmalarla y\u00f6netilen uluslararas\u0131 bir ili\u015fkiyi s\u00fcrd\u00fcrmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, iki s\u00fcper g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki rekabet jeopolitik olmaktan \u00e7ok tekno-ekonomik ve jeostratejik bir kimlik ta\u015f\u0131yor. \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck kozlar\u0131 aras\u0131nda tedarik zincirlerindeki egemenli\u011fi, devasa pazar\u0131, k\u00fcresel \u00fcretim g\u00fcc\u00fc ve devlet destekli ticaret modeli bulunuyor. ABD, bu g\u00fcc\u00fc yapt\u0131r\u0131mlar ve y\u00fcksek vergi uygulamalar\u0131yla ne zamana kadar frenleyebilir?<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcresel g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n, her zaman masada bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleri vard\u0131r. Kapitalizm ve kom\u00fcnizm, birbirlerini dengeleyerek ve \u00e7at\u0131\u015farak ayakta duran emperyalist sistemlerdir. Birinin yoklu\u011fu, di\u011ferinin de dengesini bozar. Varl\u0131klar\u0131, birbirlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir. \u0130ki vah\u015fi sistemin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, onlar\u0131n hayatta kalmalar\u0131 i\u00e7in tencere kapak misali gereklidir.<\/p>\n\n\n\n

Ukrayna sava\u015f\u0131 bitirilmek \u00fczere, \u015fimdi de Hindistan Pakistan aras\u0131ndaki sava\u015f \u00e7anlar\u0131 acaba kimin i\u00e7in \u00e7al\u0131yor? \u00c7in ile Amerika\u2019 n\u0131n \u00e7\u0131kar kavgalar\u0131ndan birisi de buras\u0131 olabilir mi? Sava\u015flarda kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7lerin kendileri de\u011fil, art\u0131k vek\u00e2let sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 g\u00fcndem<\/a> de. Patronlar sava\u015f\u0131 kendi \u00fclkelerinin d\u0131\u015f\u0131nda veriyor.<\/p>\n\n\n\n

Bir bu\u00e7uk milyar insan\u0131n\u0131n karn\u0131n\u0131 doyurmaktan aciz Hindistan, bu sava\u015f\u0131n fitili ate\u015fleyen bir piyon olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Arif Altunba\u015f\/\u00a0Haber<\/a>\u00a07<\/strong> ‘den al\u0131nt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“\u0130nsan haklar\u0131, serbest ticaret, neoliberalizmin normlar\u0131, kurallara dayal\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczen ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fcnya” n\u0131n savunucusu iddias\u0131yla \u00c7in’e kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi yapan ABD, do\u011funun bu ejderhas\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc istedi\u011fi \u015fekle sokup istedi\u011fi noktaya getiremedi. Obama’n\u0131n \u201cAsya’da oyun kurma\u201d veya \u201cAsya Ekseni\u201d stratejisi ise, i\u015fe yaramad\u0131. \u00c7in, kendi stratejik yoluna sessizce devam etti. ABD\u2019nin Pasifik ve \u00c7in Denizi\u2019ndeki …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":52015,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,38,43],"tags":[],"class_list":["post-52014","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52014"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52014\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52016,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52014\/revisions\/52016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}