{"id":51966,"date":"2025-04-11T04:33:29","date_gmt":"2025-04-11T01:33:29","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=51966"},"modified":"2025-04-13T11:52:55","modified_gmt":"2025-04-13T08:52:55","slug":"islam-dusuncesinde-benlik-yolculugu-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/islam-dusuncesinde-benlik-yolculugu-1\/","title":{"rendered":"\u0130slam D\u00fc\u015f\u00fcncesinde Benlik Yolculu\u011fu-1"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bitmeyen u\u011fra\u015flar\u0131ndan uzakta, derin d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sessizli\u011finde, i\u00e7imizde \u2018\u2019Ben ger\u00e7ekten kimim?\u2019\u2019 sorusuyla y\u00fczle\u015fti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu soru sadece felsefi bir soru de\u011fil, insan olman\u0131n gere\u011fidir. Bu soruyu \u00e7\u00f6zmek, insanlar\u0131n rastgele bir h\u00fccre dizilimleri ya da evrimle\u015fmi\u015f hayvanlar olmad\u0131\u011f\u0131 fikriyle ba\u015flar. \u0130nsan \u0130lahi bir Varl\u0131k taraf\u0131ndan ama\u00e7, niyet ve derinlikle var edildi sonucuna var\u0131r en sonunda. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n merkezinde, i\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f d\u00f6rt ana temel \u00fczerinde yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr: Bunlar: Nefs (benlik), R\u00fbh (ruh), Kalb (kalp) ve Akl (ak\u0131l) d\u0131r. Bunlar yaln\u0131zca soyut etiketler de\u011fil, i\u00e7sel benli\u011fimizin ya\u015fayan, nefes alan bile\u015fenleridir ayn\u0131 zamanda. \u0130nsan olarak alg\u0131lar\u0131m\u0131za, se\u00e7imlerimize ve nihayetinde Yarat\u0131c\u0131 ile olan ba\u011flar\u0131m\u0131za rehberlik ederler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nefs:<\/strong> Hayat m\u00fccadelesinde Nefs, genellikle \u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olarak yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak ger\u00e7ekte, o sadece benli\u011fin ham k\u0131sm\u0131, arzular\u0131n, hayatta kalma i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinin ve ki\u015fisel h\u0131rs\u0131n i\u00e7sel itici g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re Nefs statik de\u011fildir. Bir s\u00fcreklilik i\u00e7inde var olur. En olgunla\u015fmam\u0131\u015f a\u015famas\u0131nda \u2018\u2019Nefs-i Emm\u00e2re\u2019\u2019 egoya, d\u00fcrt\u00fcye ve gaflete meyilli, h\u00fckmeden nefs\u2019 dir. \u0130nsan nefsi m\u00fccadele ve \u00f6z fark\u0131ndal\u0131k yoluyla olgunla\u015ft\u0131k\u00e7a \u2018\u2019Nefs-i Levv\u00e2me\u2019\u2019, yani kendini \u0131slah eden nefs haline gelir. Bu seviye ahlaki bilin\u00e7, pi\u015fmanl\u0131k ve t\u00f6vbeye do\u011fru i\u00e7sel bir itki ile i\u015faretlenen, ruhi olarak ilerleyen ve y\u00fckselen bir yoldur. En y\u00fcksek mertebesi ise, \u2018\u2019Nefs-i Mutmainnedir\u2019\u2019 ilahi h\u00fck\u00fcmle bar\u0131\u015f\u0131k ve amac\u0131na uygun huzura ermi\u015f bir nefstir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fim bir s\u00fcre\u00e7tir, hi\u00e7bir zaman kendili\u011finden ger\u00e7ekle\u015fmez. Ya\u015fam boyu s\u00fcren bir \u00e7aba, gayret ve m\u00fcc\u00e2hede s\u00fcrecidir. Her insan kendisini \u00e7eli\u015fkili y\u00f6nlere \u00e7eken i\u00e7sel ayartmalar, al\u0131\u015fkanl\u0131klar ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilir. Dolay\u0131s\u0131yla Nefs&#8217;in yolculu\u011fu tek seferlik bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de\u011fil, tekrarlanan, s\u00fcregelen ve s\u00fcregiden bir ar\u0131nmad\u0131r. Ruh: Yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretileri istikametinde yol al\u0131p deneyim ve se\u00e7imle \u015fekillenirken, ego veya arzulardan etkilenmez. O Yarat\u0131c\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan insan\u0131n i\u00e7ine m\u00fckemmelle\u015fen bir elementtir. Rabbimizin kat\u0131ndan gelen, O\u2019 nunla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131, ilahi bir f\u0131s\u0131lt\u0131d\u0131r. Bu, i\u00e7imizde sezgisel olarak do\u011fruyu yanl\u0131\u015ftan ay\u0131ran, a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 arzulayan, g\u00fczelli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131ndan tad alan ve Allah&#8217;tan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a kederlenen ve karamsarl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fen bir par\u00e7am\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam \u00e2limleri R\u00fbh &#8216;un insana haysiyet kazand\u0131ran ilahi bir cevher oldu\u011funu s\u00f6ylerler. O ne bedenin bir par\u00e7as\u0131 ne de tamamen akl\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130nsandaki o cevher gayb \u00e2lemine aittir, bu y\u00fczden en b\u00fcy\u00fck filozoflar bile onu tan\u0131mlamakta yetersiz kal\u0131rlar. Ancak onun varl\u0131\u011f\u0131 ve alametleri hissedilir. Ruhsal olarak (dua, zikir veya tefekk\u00fcr yoluyla) beslendi\u011fimizde ruhumuz y\u00fckselir ve t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7imizde daha hafif hale geldi\u011fini hissederiz. \u0130\u015fte bu an, insan\u0131n kar tanecikleri gibi atmosferde u\u00e7suz bir aleme do\u011fru yol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti\u011fi bir an olarak insana yans\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n Koruyucusu olarak kalp<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Genellikle \u201ckalp\u201d olarak terc\u00fcme edilir. Kalp  insan\u0131n ruhani merkezidir. Modern psikolojinin aksine zihnin, bilincin merkezi organ\u0131 oldu\u011fu kabul edilir. \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n, niyetin ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn merkezi Kalb\u2019 tir. Kalb dura\u011fan bir par\u00e7am\u0131z de\u011fildir. Dinamiktir; ayd\u0131nlanma (celb-i sel\u00eem) veya hastal\u0131k (celb-imar\u00eez) \u00f6zelli\u011fine sahiptir. O maruz b\u0131rak\u0131lan etkenlerden &#8211; d\u00fc\u015f\u00fcncelerden, arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131zdan ve manevi faaliyetlerimizden &#8211; etkilenir. Kur&#8217;an s\u0131k s\u0131k,\u2018\u2019kilitli, \u00f6rt\u00fcl\u00fc veya kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f kalple\u2019\u2019 ile \u2018\u2019canl\u0131, zikirle ile yumu\u015fam\u0131\u015f ve ayd\u0131nl\u0131kla geni\u015flemi\u015f\u2019\u2019 kalpten bahseder.<\/p>\n\n\n\n<p>Kalp fiziksel olarak nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 veya hasta olabiliyorsa, ruhsal olarak da \u00f6yledir. Mesela, Allah\u2019 \u0131n insanlar i\u00e7in yasaklad\u0131\u011f\u0131 hususlar (g\u00fcnahlar, s\u00fcrekli dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 \u015feyler ve kibir) kalbi kirletir. Samimi ibadet, \u015f\u00fck\u00fcr ve ahlaki m\u00fccadele ise onu ar\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu nedenle kalp, nefsin a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k arzular\u0131 ile ruhun y\u00fcksek seviyesi aras\u0131nda bir sava\u015f alan\u0131d\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Teslimiyet i\u00e7indeki idrak olarak Akl,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Karma\u015f\u0131k tasar\u0131mda olan Ak\u0131l, sadece mant\u0131k veya IQ olarak de\u011fil, anlama, ay\u0131rt etme ve d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesi olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. Ak\u0131l sayesinde kan\u0131tlar\u0131 tartar, sonu\u00e7lar\u0131 de\u011ferlendirir ve ahlaki kararlar al\u0131r\u0131z. \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ak\u0131l bizi hesap verebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorumlu k\u0131lar. Ancak burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m ak\u0131l ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ona, vahiy taraf\u0131ndan rehberlik edilmesi gerekir. Sek\u00fcler d\u00fc\u015f\u00fcnce modellerinde ak\u0131l genellikle \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak, \u0130slami d\u00fc\u015f\u00fcncede ak\u0131l ve vahiy i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7erek omuz omuza birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ak\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, de\u011ferlendirir, ancak ilahi vahiy ger\u00e7e\u011fin k\u0131lavuzlu\u011funu yapar, \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izer. Vahiyden kopuk bir ak\u0131l her \u015feyi me\u015frula\u015ft\u0131rabilir. S\u0131n\u0131rs\u0131z, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz ve kontrols\u00fcz bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck insan\u0131 akl\u0131n ufuklar\u0131nda egonun k\u00f6r d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde karanl\u0131k \u00e7\u0131kmaz sokaklarda gezdirir. \u0130man taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen bir ak\u0131l ise berrakl\u0131kla i\u00e7inde Hak ve hakikatin yolcusudur. Ger\u00e7ek (Hakikat) sadece entelekt\u00fcel boyutta bir akl\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil; rehberli\u011fini vahyin s\u0131n\u0131r ve \u00f6l\u00e7\u00fclerinde hareket ederek ortaya koyan bir akl\u0131n eseridir. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slami d\u00fc\u015f\u00fcncesinde hakikat, duygusal \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n neticesi de\u011fildir. Akl\u0131n ve naklin d\u00fc\u015f\u00fcnce b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgilidir. Nefs ilahi kal\u0131pta terbiye edildi\u011finde, R\u00fbh bulan\u0131kl\u0131ktan kurtulur. Kalbin kap\u0131lar\u0131 rabbine a\u00e7\u0131k oldu\u011funda ve Ak\u0131l idrak sahibi olup onun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlad\u0131\u011f\u0131nda, insan kendisiyle, ba\u015fkalar\u0131yla ve en \u00f6nemlisi Rabbiyle bar\u0131\u015f\u0131k ve uyum i\u00e7inde olur. Bu b\u00fct\u00fcnle\u015fme bir anda ger\u00e7ekle\u015fmez. Zikir, tefekk\u00fcr, namaz ve ahlakl\u0131 ya\u015famla geli\u015fir. Sevgiyle, hakikate, geli\u015fmeye ve Yarat\u0131c\u0131 \u2018ya duyulan muhabbet ve yak\u0131nla\u015fma ile olu\u015fur ve geli\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ruhi i\u00e7 mimariyi d\u00fczenleyen ve dizayn eden Allaha ba\u011fl\u0131l\u0131k, O\u2019na olan sevgi, sayg\u0131 ve yak\u0131nl\u0131kt\u0131r. &nbsp;Bu, her insan\u0131n \u00f6z\u00fcnde kodlanm\u0131\u015f bir yap\u0131d\u0131r, insan\u0131n f\u0131trat yuvas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7in bir merkez ve yol haritas\u0131n\u0131 ihtiva eder. Bu tasavvur, g\u00f6n\u00fcl \u00e2limleri \u0130mam Gazz\u00e2l\u00ee ve \u0130bn\u00fc&#8217;l-Kayyum El Cevziyye anlay\u0131\u015f\u0131 ve anlat\u0131\u015f\u0131yla b\u00f6yle \u015fekillenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki b\u00fcy\u00fck \u0130mam\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce diyalekti\u011fi, anlad\u0131\u011f\u0131, anlatt\u0131\u011f\u0131 ve anlamland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ak\u0131l, kalp, ego kavramlar\u0131 \u00fczerindeki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri kendi i\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z olan \u00f6z\u00fcm\u00fcze d\u00f6nmemiz i\u00e7in bize yol g\u00f6stermekte ve rehberlik etmektedir. &nbsp;Bu iki \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fcklerimizin eserleri \u0130n\u015fallah \u015ean\u0131 Y\u00fcce Rabbimizi daha iyi tan\u0131mam\u0131za ve O\u2019na yak\u0131nla\u015fmam\u0131za vesile olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. &nbsp;Rabbim bizleri Kur\u2019an ve S\u00fcnnet yolu olan \u0130slam\u2019\u0131n yolundan ay\u0131rmas\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fatih Altunba\u015f<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n bitmeyen u\u011fra\u015flar\u0131ndan uzakta, derin d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sessizli\u011finde, i\u00e7imizde \u2018\u2019Ben ger\u00e7ekten kimim?\u2019\u2019 sorusuyla y\u00fczle\u015fti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu soru sadece felsefi bir soru de\u011fil, insan olman\u0131n gere\u011fidir. Bu soruyu \u00e7\u00f6zmek, insanlar\u0131n rastgele bir h\u00fccre dizilimleri ya da evrimle\u015fmi\u015f hayvanlar olmad\u0131\u011f\u0131 fikriyle ba\u015flar. \u0130nsan \u0130lahi bir Varl\u0131k taraf\u0131ndan ama\u00e7, niyet ve derinlikle var edildi sonucuna var\u0131r en sonunda. Bu &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":51968,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[69,38,43],"tags":[],"class_list":["post-51966","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-fatih","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51966"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51970,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51966\/revisions\/51970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}