{"id":51770,"date":"2025-02-02T11:40:44","date_gmt":"2025-02-02T08:40:44","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=51770"},"modified":"2025-02-02T11:42:15","modified_gmt":"2025-02-02T08:42:15","slug":"teskilat-i-mahsusadan-mite-suriyede-iki-donem-tek-misyon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/teskilat-i-mahsusadan-mite-suriyede-iki-donem-tek-misyon\/","title":{"rendered":"Te\u015fkilat-I Mahsusa’dan M\u0130T’e: Suriye’de iki d\u00f6nem, tek misyon"},"content":{"rendered":"\n

14 Nisan 1915 tarihinde Hille Sava\u015f\u0131’ndaki yenilginin ard\u0131ndan S\u00fcleyman Askeri Bey’in, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 vicdan azab\u0131 dolay\u0131s\u0131yla intihar etti\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa’n\u0131n en etkili liderlerinden biri olan S\u00fcleyman Askeri Bey’in onca zaferin ard\u0131ndan taburunun Bercesiye batakl\u0131\u011f\u0131nda \u015fehit olmas\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 iddia edilmektedir. Peki \u00f6zellikle Basra’da \u0130ngilizlere d\u00fcnyay\u0131 dar eden komutan\u0131n eksikli\u011fi neydi denirse tarih\u00e7ilerin notu \u015fu olacakt\u0131r: Bir \u00e7ift tel makas. Tel \u00f6rg\u00fcleri a\u015famayan tabur,Irak’\u0131n Bercesiye batakl\u0131\u011f\u0131nda \u015fehit olmu\u015ftur…<\/em><\/p>\n\n\n\n

Co\u011frafya kaderdir. Osmanl\u0131 Devleti’nin Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa’s\u0131ndan modern T\u00fcrkiye’nin Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131’na uzanan yolculuk, bu kaderin istihbarat d\u00fczlemindeki yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn M\u0130T’in Suriye’de ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 nokta, yaln\u0131zca bir ulusal g\u00fcvenlik ba\u015far\u0131s\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk istihbarat\u0131n\u0131n tarihsel k\u00f6klerini modern d\u00fcnyada yeniden in\u015fa etmesidir. Ancak bu yolculuk yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fe bak\u0131larak de\u011fil, bug\u00fcn\u00fcn karma\u015f\u0131k b\u00f6lgesel dinamikleri \u00fczerinden de okunmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgesel stratejilerinde bu jeopolitik dinamikleri y\u00f6netmek ve sahadaki belirsizlikleri kontrol etmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan M\u0130T kritik bir rol oynamaktad\u0131r. Orta Do\u011fu, Kafkaslar ve Do\u011fu Akdeniz gibi istikrars\u0131zl\u0131k ve \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde M\u0130T asimetrik tehditlerle m\u00fccadele, istihbari diplomasi ve sahadaki g\u00fc\u00e7 dengesini \u015fekillendirme g\u00f6revlerini \u00fcstlenmektedir. \u00d6zellikle PKK\/YPG, DEA\u015e, Esed rejimi, Rusya, ABD ve \u0130ran gibi bir\u00e7ok akt\u00f6r\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi kaotik ortamda, M\u0130T’in operasyonel kabiliyetleri, T\u00fcrkiye’nin s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi ve b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma stratejisinin temel unsurlar\u0131ndan biri olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa efsanesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131’n\u0131n son d\u00f6nemlerinde kurulan Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa, yaln\u0131zca bir istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc de\u011fil ayn\u0131 zamanda Osmanl\u0131’n\u0131n hayatta kalma stratejisinin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn\u00fcn b\u00f6lgesel dinamiklerini anlamak i\u00e7in ise bu te\u015fkilat\u0131n b\u00f6lgedeki faaliyetlerini yeniden de\u011ferlendirmek \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetler neticesinde b\u00f6lgede baz\u0131 ba\u015far\u0131lar\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 da sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak \u0130ngiliz istihbarat\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc ve yerel unsurlar aras\u0131ndaki sadakatsizlik nedeniyle de tam anlam\u0131yla zafer elde edilememi\u015ftir. Bu tarihi tecr\u00fcbeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda modern T\u00fcrk istihbarat\u0131 baz\u0131 stratejik dersler alm\u0131\u015f ve g\u00fc\u00e7l\u00fc teknolojik altyap\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00f6lgesel akt\u00f6r olmak i\u00e7in iyi edinilmi\u015f ve iyi analiz edilmi\u015f istihbarat\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu kavram\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda ve \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcman co\u011frafyada istihbarat faaliyetleri y\u00fcr\u00fctmek, Osmanl\u0131 Devleti’nin jeopolitik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak, d\u00fc\u015fman unsurlara kar\u015f\u0131 gayri nizami harp y\u00fcr\u00fctmek ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bir birlik sa\u011flamak amac\u0131yla kurulan Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa, Osmanl\u0131 Devleti’nin son d\u00f6nemlerinde \u00f6zellikle gizli operasyonlar, propaganda ve direni\u015f \u00f6rg\u00fctleme gibi g\u00f6revler \u00fcstlendi. Balkanlar, Kafkaslar, Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika gibi b\u00f6lgeler ba\u015fta olmak \u00fczere y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda mensuplar, Osmanl\u0131’n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 zay\u0131flatmaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu. Osmanl\u0131 Devleti’nin i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, istihbarat toplamak ve gayrinizami harp y\u00f6ntemleriyle Osmanl\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 gruplarla m\u00fccadeleyi esas alan Te\u015fkilat, bug\u00fcn modern T\u00fcrk istihbarat\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’nin \u00fcstlendi\u011fi sorumluluk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Suriye Osmanl\u0131 Devleti d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi bug\u00fcn i\u00e7in de T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik bir \u00f6neme sahiptir. Osmanl\u0131 Devleti i\u00e7in Suriye askeri ve siyasi a\u00e7\u0131dan \u00f6nemliyken bug\u00fcn i\u00e7in \u00fclke, b\u00f6lgesel g\u00fcvenli\u011fin ve uluslararas\u0131 istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin \u00fcstlendi\u011fi sorumluluk dolay\u0131s\u0131yla daha \u00f6nemli hale gelmi\u015ftir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, Osmanl\u0131’n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fcn zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde \u0130ngiltere ve Fransa gibi \u00fclkelerin etkisini art\u0131rmak istedi\u011fi Suriye, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin rekabet sahas\u0131d\u0131r. S\u00fcleyman Askeri Bey ve Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa’n\u0131n bu co\u011frafyada verdi\u011fi m\u00fccadele, modern T\u00fcrk istihbarat\u0131n\u0131n Suriye’deki hedefleri ile \u00f6nemli benzerlikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Osmanl\u0131’n\u0131n \u0130ngilizler ile m\u00fccadele etti\u011fi bu topraklarda, bug\u00fcn Rusya ve ABD g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi vermektedir. Osmanl\u0131’ya kar\u015f\u0131 Arap milliyet\u00e7ili\u011fini ve yerel isyanlar\u0131 destekleyerek b\u00f6lgeyi kendi etkileri alt\u0131na almak i\u00e7in faaliyet g\u00f6steren \u0130ngilizler \u00f6zellikle Arap isyanlar\u0131n\u0131 te\u015fvik eden Lawrence gibi ajanlar\u0131 aktif olarak sahada \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngilizlerin bu planlar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmak isteyen \u00f6nemli Osmanl\u0131 istihbarat\u00e7\u0131lar\u0131 ise sahada \u0130ngiliz casuslar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa’n\u0131n bu ideolojik ve pratik miras\u0131n\u0131 alan modern T\u00fcrkiye’nin M\u0130T’i, dijital \u00e7a\u011f\u0131n gerekliliklerine adapte olmu\u015f bir yap\u0131 haline gelmi\u015ftir. Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa d\u00f6neminde eksik olan teknoloji, bug\u00fcn M\u0130T’in en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki son y\u0131llarda M\u0130T yaln\u0131zca bir istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc de\u011fil ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n stratejik bir arac\u0131 haline gelmi\u015ftir. Te\u015fkilat, sahada sa\u011flanan bilgi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile masada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir akt\u00f6r olunmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye, zaman\u0131nda elde edilmi\u015f ve do\u011fru analiz edilmi\u015f istihbarat\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 ile sahada ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan itibaren g\u00fcvenlik, diplomasi ve istihbarat temelli \u00e7ok katmanl\u0131 bir strateji izleyerek b\u00f6lgesel bir akt\u00f6r haline gelmi\u015ftir. Sahada ve masada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrkiye stratejisi, Astana s\u00fcreci ile devam eden ba\u015far\u0131l\u0131 bir istihbarat diplomasisi ad\u0131m\u0131 ile bug\u00fcn b\u00f6lgesel istikrar sa\u011flanmas\u0131 ve b\u00f6lgenin tekrar kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 topluma da \u00f6nemli katk\u0131lar sunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

“Birle\u015ftir ve koru”<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde devletler ve b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak ve n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in farkl\u0131 stratejik yakla\u015f\u0131mlar benimserler. Tarih boyunca g\u00fc\u00e7 dengelerini korumak ve b\u00f6lgelerdeki etkisini art\u0131rmak isteyen devletler genellikle “divide et impera” (B\u00f6l ve Y\u00f6net) stratejisini benimsemi\u015ftir. Ancak bu strateji, b\u00f6lgedeki gruplar\u0131 birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrerek istikrars\u0131zl\u0131k yaratmay\u0131 da beraberinde getirir. “Birle\u015ftir ve Koru” stratejisi ise, devletler aras\u0131 i\u015f birli\u011fi ve g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek, ekonomik ve askeri entegrasyonla b\u00f6lgesel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak ve ortak tehditlere kar\u015f\u0131 birle\u015ferek istikrar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in \u00f6nemli bir yoldur. Bu minvalde, Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131’n\u0131n “birle\u015ftir ve koru” anlay\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkiye’nin Suriye politikas\u0131nda hem g\u00fcvenlik hem de diplomatik hedeflere ula\u015fmas\u0131nda kritik rol oynamaktad\u0131r. Bu strateji, b\u00f6lgedeki \u00e7e\u015fitli etnik, dini ve siyasi gruplar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirerek, ortak bir hedefe y\u00f6nlendirmeyi ve bu sayede istikrar\u0131 sa\u011flamay\u0131 hedefler. Buradaki as\u0131l ama\u00e7, sadece gruplar\u0131 birle\u015ftirmek de\u011fildir, ayr\u0131ca b\u00f6lgede dinamik bir akt\u00f6r olarak uzun vadeli bir strateji izlemektir. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye’nin Suriye’deki stratejisini en iyi “concordia res parvae crescunt” yani “uyum ile k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyler b\u00fcy\u00fcr” terimi \u00f6zetlemektedir. Farkl\u0131 etnik ve siyasi gruplar\u0131n uyumu, b\u00f6lgenin gelece\u011fi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle Suriye’deki i\u00e7 sava\u015f\u0131n sona ermesinin ard\u0131ndan T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgedeki etkisi artm\u0131\u015f ve diplomatik ili\u015fkilerini yeniden \u015fekillendirme s\u00fcrecine girmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye’nin uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerle uyumlu bir strateji izleyerek b\u00f6lgedeki istikrar\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar\u0131 b\u00f6lgesel g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ve ter\u00f6rle m\u00fccadelede ba\u015far\u0131l\u0131 bir y\u00f6ntem izlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan elzemdir.<\/p>\n\n\n\n

M\u0130T’in “birle\u015ftir ve koru” stratejisi, bu uyumu sa\u011flama amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r ve T\u00fcrkiye’nin yaln\u0131zca askeri de\u011fil insani ve diplomatik bir g\u00fc\u00e7 olarak b\u00f6lgeyi \u015fekillendirdi\u011fini de g\u00f6sterir. Bu strateji, M\u0130T’in Suriye’de izledi\u011fi stratejinin temelini olu\u015fturur ve T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgesel dinamiklere yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benzersiz k\u0131lar. Bu strateji, hem yerel halk\u0131n g\u00fcvenini kazanarak b\u00f6lgedeki istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemeyi hem de T\u00fcrkiye’nin s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Tarih boyunca g\u00fcc\u00fcn b\u00f6lmeyi de\u011fil birle\u015ftirmeyi bilenlerin yan\u0131nda oldu\u011funu hat\u0131rlatan bu anlay\u0131\u015f, M\u0130T’i yaln\u0131zca bir g\u00fcvenlik akt\u00f6r\u00fc de\u011fil ayn\u0131 zamanda bir bar\u0131\u015f in\u015fac\u0131s\u0131 haline getirmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye’nin Suriye politikas\u0131, askeri, istihbar\u0131 ve diplomatik unsurlar\u0131n dengeli bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131yla \u015fekillenen \u00e7ok katmanl\u0131 bir strateji olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa Osmanl\u0131’n\u0131n en zorlu d\u00f6nemlerinde b\u00f6lgesel etkisini koruma arac\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn M\u0130T ayn\u0131 co\u011frafyada farkl\u0131 bir d\u00f6nemin gerekliliklerine uyum sa\u011flayarak T\u00fcrkiye’nin g\u00fcvenlik ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu s\u00fcreklilik tarihten al\u0131nan derslerin modern d\u00fcnyada nas\u0131l ba\u015far\u0131 ile uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu minvalde M\u0130T’in ba\u015far\u0131lar\u0131, Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa’dan miras kalan kararl\u0131l\u0131k ve stratejik vizyonun modern ara\u00e7lar ile yeniden yorumlanmas\u0131d\u0131r. Suriye’deki bu istihbarat hikayesi, T\u00fcrk milletinin zor ko\u015fullar alt\u0131nda bile gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutabilece\u011finin en b\u00fcy\u00fck kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tu\u011fba Ko\u00e7\/ Yazar<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

14 Nisan 1915 tarihinde Hille Sava\u015f\u0131’ndaki yenilginin ard\u0131ndan S\u00fcleyman Askeri Bey’in, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 vicdan azab\u0131 dolay\u0131s\u0131yla intihar etti\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa’n\u0131n en etkili liderlerinden biri olan S\u00fcleyman Askeri Bey’in onca zaferin ard\u0131ndan taburunun Bercesiye batakl\u0131\u011f\u0131nda \u015fehit olmas\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 iddia edilmektedir. Peki \u00f6zellikle Basra’da \u0130ngilizlere d\u00fcnyay\u0131 dar eden komutan\u0131n eksikli\u011fi neydi denirse tarih\u00e7ilerin notu \u015fu olacakt\u0131r: …<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":51771,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[44,38,47],"tags":[],"class_list":["post-51770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-egitim","category-guncel","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51770"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}