Donald Trump’\u0131n Kanada, Gr\u00f6nland ve Panama’ya g\u00f6z koymas\u0131n\u0131n birka\u00e7 nedeni var. Trump, neden Kanada’y\u0131 ekonomik bask\u0131 ile ABD’ye kat\u0131lmaya, Gr\u00f6nland’\u0131 savunma nedeniyle almay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu konuda askeri g\u00fc\u00e7 kullanmaktan bahsediyor. Panama Kanal\u0131’n\u0131 geri almak istemesi \u00c7in’in burada artan n\u00fcfuzunu azaltmak ve ABD’nin kendi ekonomik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak. Bu b\u00f6lgeler, Trump’\u0131n geni\u015fleme ve ekonomik bask\u0131 politikalar\u0131n\u0131n sadece birka\u00e7\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Gerileyen ABD ekonomisi, zay\u0131flayan ve d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fcretim ve t\u00fcketim sanayisi, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 dengesizlikler, askeri harcamalar\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek olu\u015fu, ABD\u2019 nin d\u00fcnya jandarmal\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7eye olan a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fc, kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7in veya Rusya gibi bir devin olmas\u0131 gibi k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi, Trump\u2019 \u0131 bir\u00e7ok gayri hukuki ve ahlaki \u00e7\u0131lg\u0131nca isteklerde bulunmaya zorluyor.<\/p>\n\n\n\n
ABD’nin ekonomik ve askeri politikalar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki dengesizlikler ve y\u00fcksek askeri harcamalar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir y\u00fck olu\u015fu, bu t\u00fcr taleplerde bulunmas\u0131na neden olmas\u0131, bat\u0131l\u0131 ortaklar\u0131 ve m\u00fcttefiklerinin de bu yolda harekete ge\u00e7mesini ve y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltmas\u0131n\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 zorluyor. Bu t\u00fcr politikalar\u0131n k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilirken, \u00c7in ve Rusya gibi b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin varl\u0131\u011f\u0131 da bu denklemi i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz ve daha karma\u015f\u0131k bir hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 siyaset, g\u00fcvenlik endi\u015feleri ile ili\u015fkileri ve k\u00fcresel ekonomi dengelerinin kurulmas\u0131nda her zaman belirleyici bir rol oynayan bu konular bakal\u0131m gelecek g\u00fcnler i\u00e7in ne s\u00fcrprizler getirecek?<\/p>\n\n\n\n
Trump\u2019 \u0131n, daha g\u00f6reve ba\u015flamadan \u00f6nce, AB \u00fcyesi Danimarka’ya ba\u011fl\u0131 olan, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6zerk bir b\u00f6lge olan Gr\u00f6nland’\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmek istemesi ba\u015fta NATO’nun Almanya ve Fransa gibi m\u00fcttefiklerini ciddi \u015fekilde rahats\u0131z etti.<\/p>\n\n\n\n
Trump’\u0131n Gr\u00f6nland’\u0131 ABD kontrol\u00fcne almak istemesi, NATO m\u00fcttefikleri aras\u0131nda ciddi rahats\u0131zl\u0131k meydana getirdi. Danimarka Ba\u015fbakan\u0131 Mette Frederiksen, Trump’\u0131n bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak, Gr\u00f6nland’\u0131n Gr\u00f6nlandl\u0131lara ait oldu\u011funu vurgulad\u0131. Gr\u00f6nland Ba\u015fbakan\u0131 Mute Bourup Egede de, “Biz sat\u0131l\u0131k de\u011filiz ve asla olmayaca\u011f\u0131z” diyerek bu gayri hukuki zorba iste\u011fe tepki g\u00f6sterdi. AB \u00fcyeleri taraf\u0131ndan ele\u015ftirilen bu durum ve Trump’\u0131n bu hayali hamlesi, d\u00fcnyadaki jeopolitik gerilimleri art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Gr\u00f6nland meselesi sadece iktisadi a\u00e7\u0131dan i\u015ftah kabartmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Buzullar\u0131n erimesiyle Kuzey Kutup Denizi’ndeki yeni deniz nakliye g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, Trump’\u0131n i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131p g\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. Geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip eden s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerden \u00c7in ve Rusya i\u00e7in de bu b\u00f6lgeler en az ABD kadar stratejik \u00f6neme sahip. Kuzey Atlantik rotas\u0131 ve Gr\u00f6nland’\u0131n jeopolitik \u00f6nemi, ABD i\u00e7in hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan herkesten \u00f6nce Trump’\u0131 harekete ge\u00e7iriyor.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcper g\u00fc\u00e7lerin doymak bilmeyen i\u015ftahlar\u0131 ve revizyonist politikalar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck devletleri ve g\u00fc\u00e7leri ciddi tehlikeler ve risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131yor. Bunlar korku ve panik i\u00e7inde birilerinin gelip kendi topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal etmesini beklemezler herhalde. Peki, ne olacak? Yoksa AB veya NATO gibi bir olu\u015fumun kanatlar\u0131 alt\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131p bir kurtulu\u015f yolu mu arayacaklar? Bu k\u00fcresel kurulu\u015flar \u015fimdiye kadar kime hizmet etti? Ne i\u015fe yarad\u0131? Burada \u015fimdiye kadar g\u00fcvendikleri o (AB-NATO) kurulu\u015flarda fig\u00fcranl\u0131k eden devletler \u015fimdi s\u00fcper canavarlara yem mi olacaklar? Ya\u011fmurdan ka\u00e7arken doluya tutulmak, M\u0131s\u0131r\u2019a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak ne kadar ak\u0131l i\u015fidir?<\/p>\n\n\n\n
Trump\u2019\u0131n Gr\u00f6nland\u2019\u0131 ve Kanada\u2019y\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine alma iste\u011fi, Panama\u2019y\u0131 i\u015fgal etme h\u0131rs\u0131 \u00fclkesine biraz lityum, petrol, gaz, Arktik yeralt\u0131 zenginlikleri kazand\u0131rabilir. Biraz da Rusya ve \u00c7in’e g\u00f6zda\u011f\u0131 verme havas\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir. Trump\u2019 \u0131n Amerika\u2019y\u0131 uluslararas\u0131 s\u00fcper lige ta\u015f\u0131ma sevdas\u0131 sadece kendi akl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131ndan alm\u0131yor. \u015eimdiden dost d\u00fc\u015fman t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Neron\u2019 un akl\u0131 ve h\u0131rs\u0131 t\u00fcm Paris\u2019 i ve Roma\u2019y\u0131 yakt\u0131. Trump ate\u015fle mi, ate\u015f Trump\u2019 la m\u0131 oynuyor zamanla her \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Arif Altunba\u015f \/ Haber 7<\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Donald Trump’\u0131n Kanada, Gr\u00f6nland ve Panama’ya g\u00f6z koymas\u0131n\u0131n birka\u00e7 nedeni var. Trump, neden Kanada’y\u0131 ekonomik bask\u0131 ile ABD’ye kat\u0131lmaya, Gr\u00f6nland’\u0131 savunma nedeniyle almay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu konuda askeri g\u00fc\u00e7 kullanmaktan bahsediyor. Panama Kanal\u0131’n\u0131 geri almak istemesi \u00c7in’in burada artan n\u00fcfuzunu azaltmak ve ABD’nin kendi ekonomik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak. Bu b\u00f6lgeler, Trump’\u0131n geni\u015fleme ve ekonomik bask\u0131 politikalar\u0131n\u0131n sadece …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":51709,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,38,43],"tags":[],"class_list":["post-51706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51706"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51706\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}