{"id":51345,"date":"2024-11-28T08:37:36","date_gmt":"2024-11-28T05:37:36","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=51345"},"modified":"2024-11-28T08:39:57","modified_gmt":"2024-11-28T05:39:57","slug":"cinsel-ahlak-ve-toplumsal-ilerleme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/cinsel-ahlak-ve-toplumsal-ilerleme\/","title":{"rendered":"Cinsel Ahlak ve Toplumsal \u0130lerleme"},"content":{"rendered":"\n

Fatih Altunba\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

J.D. Unwin, Oxford ve Cambridge \u00dcniversitelerinden bir antropolog, 5.000 y\u0131l boyuncaki toplumsal geli\u015fimleri ve 86 farkl\u0131 toplumu inceledi ve medeniyetlerin y\u00fckselme ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f nedenlerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Unwin, toplumlar\u0131n d\u00f6rt farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel kategoriye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi. Bu kategoriler, entelekt\u00fcel ya da teknolojik geli\u015fimin \u00f6tesinde, toplumlar\u0131n cinsel etik anlay\u0131\u015flar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funun kanaatindeydi. \u00d6zellikle, evlilik \u00f6ncesi iffet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, bir toplumun refah\u0131 i\u00e7in belirleyici bir fakt\u00f6r oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Unwin\u2019in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt k\u00fclt\u00fcrel kategori, her biri sanatsal, bilimsel ve sosyal ba\u015far\u0131lar\u0131n farkl\u0131 seviyeleriyle belirlenmi\u015fti:<\/p>\n\n\n\n

\u00d6l\u00fc K\u00fclt\u00fcrler: Sadece hayatta kalma ihtiya\u00e7lar\u0131na odaklanan bu toplumlar, daha y\u00fcksek entelekt\u00fcel u\u011fra\u015flarla ilgilenmez ve bu nedenle duraklarlar.<\/p>\n\n\n\n

Bat\u0131l \u0130nan\u00e7lara Dayal\u0131 K\u00fclt\u00fcrler: Do\u011fal d\u00fcnyay\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in inan\u00e7lar geli\u015ftiren bu toplumlar, genellikle \u00f6l\u00fclerin \u00f6zel muamelesi gibi uygulamalara sahip olup, daha derin bir anlay\u0131\u015fa, ancak yine de s\u0131n\u0131rl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

Tanr\u0131sal \u0130nan\u00e7 K\u00fclt\u00fcrleri: Tanr\u0131lara inan\u00e7la karakterize edilen bu toplumlar, daha fazla hayal g\u00fcc\u00fc ve y\u00fcksek d\u00fczeyde d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirir, bu da sanatta, bilimde ve di\u011fer alanlarda ilerlemelere yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

Rasyonalist K\u00fclt\u00fcrler: Ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyle tan\u0131mlanan bu toplumlar, sanat, m\u00fchendislik, edebiyat ve tar\u0131m gibi alanlarda en y\u00fcksek insan refah\u0131na ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Unwin, ayn\u0131 zamanda cinsel ahlak\u0131n toplumun canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na etkisini de ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve iki boyutta de\u011ferlendirmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n

Evlilik \u00d6ncesi \u0130ffet (Prenuptial Restraint): Evlilik \u00f6ncesinde cinsel yasa\u011f\u0131n uygulanmas\u0131<\/p>\n\n\n\n

Evlilik Sonras\u0131 \u0130ffet (Postnuptial Restraint): Evlilikte sadakat<\/p>\n\n\n\n

Unwin, evlilik \u00f6ncesi iffet ve mutlak monogamiye (bir \u00f6m\u00fcr boyunca tek e\u015f) sahip toplumlar\u0131n, sanat, bilim ve edebiyat gibi alanlarda en y\u00fcksek insan ilerlemesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, evlilik \u00f6ncesi iffet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 terk eden toplumlar, \u00fc\u00e7 nesil i\u00e7inde monogami, tanr\u0131sal inan\u00e7 ve ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme gibi temel unsurlar\u0131n kayboldu\u011fu g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Bu toplumlar, genellikle bireysel tatminlere y\u00f6nelerek duraklama d\u00f6nemine girdiler. Bu normlar\u0131 terk eden toplumlar, bireylerin daha \u00e7ok kendi arzular\u0131na odaklanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve toplumsal faydaya katk\u0131 sa\u011flama amac\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi bir \u00f6l\u00fc kategoriye do\u011fru ilerlerler.<\/p>\n\n\n\n

Unwin\u2019in bulgular\u0131, cinsel ahlak\u0131n toplumsal yap\u0131lar ve ilerleme ile derinden ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu normlara g\u00f6z yuman bir k\u00fclt\u00fcr, toplumsal par\u00e7alanma ve yenilik ile ilerlemenin kayb\u0131 riskini ta\u015f\u0131r. Yenilik ve ilerleme, uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirir ve bu de\u011ferlerin kayb\u0131, bir toplumun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye’sine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Unwin’in k\u00fclt\u00fcrel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fle ili\u015fkilendirdi\u011fi bir\u00e7ok sorunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Son ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131 ya\u015famlar\u0131 boyunca ortalama 14,5 cinsel partnerle d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek say\u0131s\u0131na sahipler. Bu istatistik, di\u011fer \u00fclkelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dikkat \u00e7ekicidir. Ayn\u0131 zamanda, geleneksel cinsel ahlak anlay\u0131\u015f\u0131ndan bir sapmaya i\u015faret etmektedir. Unwin’in perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu durum, uzun vadede toplumsal ilerlemenin temelini zay\u0131flatabilecek bir cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck e\u011filimine i\u015faret etmektedir. Bu toplumsal par\u00e7alanma, bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yenilik yapma, ilerleme ve karma\u015f\u0131k problemleri \u00e7\u00f6zme yetene\u011fini etkiler. Unwin\u2019in de belirtti\u011fi gibi, “Her insan toplumu, b\u00fcy\u00fck bir enerji sergileme ya da cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahiptir; ancak bu iki \u015feyi bir nesilden fazla bir s\u00fcre yapamayaca\u011f\u0131na dair deliller vard\u0131r.” Toplumlar, bireysel arzular\u0131 toplumsal de\u011ferlerin \u00f6n\u00fcne koyduklar\u0131nda, kolektif faydaya odaklanmak yerine k\u0131sa vadeli zevklere y\u00f6neldiklerinde duraklama d\u00f6nemine girerler.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Unwin’in ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ayn\u0131 zamanda umut da sunuyor: Toplumlar, daha kat\u0131 cinsel ahlak ilkelerine d\u00f6nerek yeniden toparlanabilir. Bu s\u00fcre\u00e7 birka\u00e7 nesil alabilir, ancak evlilik \u00f6ncesi iffet ve monogamiye yeniden \u00f6nem verilmesi, toplumsal uyumu geri getirebilir ve k\u00fclt\u00fcrel ilerlemeyi<\/p>\n\n\n\n

sa\u011flayabilir. Sonu\u00e7 olarak, cinsel ahlak\u0131n sadece \u00f6zel bir mesele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda bir medeniyetin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in temel bir yap\u0131 ta\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, T\u00fcrkiye son y\u0131llarda e\u011fitim sisteminde b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ya\u015fad\u0131 ve bu durum \u00fclkenin mevcut durumunda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar, toplumdan umudu s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc, insanlar\u0131 y\u00f6ns\u00fcz ve uzun vadeli bir ama\u00e7tan yoksun b\u0131rakt\u0131. Sonu\u00e7 olarak, toplum gelece\u011fe dair umut g\u00f6rmedikleri i\u00e7in geleneksel de\u011ferlere ve \u00f6zellikle \u0130slam\u2019a s\u0131rt \u00e7eviridi. Bunun yerine, belirsizlikle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in k\u0131sa vadeli tatminleri kabul ettiler. K\u00fcreselle\u015fme de bu sorunlar\u0131 daha da derinle\u015ftirdi, d\u0131\u015fsal etkiler \u00fclkenin sosyal dokusunu daha da bozdu. T\u00fcrk toplumu maalesef \u00e7ok kolayca etkileniyor, manip\u00fcle ediliyor ve bu de\u011fi\u015fimlere kar\u015f\u0131 koyacak kolektif iradeye sahip de\u011fil. Ayr\u0131ca, evlilik, ekonomik maliyetler ve erkeklere y\u00fcklenen sorumluluklar nedeniyle giderek daha zor hale geldi. Bu durumun ciddiyetini kavramam\u0131z laz\u0131m. Her zaman oldu\u011fu gibi, bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 peki\u015ftirelim:<\/p>\n\n\n\n

N\u00fbr S\u00fbresi(24) 30. Ayet: \u201cM\u00fc\u2019min erkeklere s\u00f6yle, g\u00f6zlerini haramdan sak\u0131ns\u0131nlar, \u0131rzlar\u0131n\u0131 korusunlar. Bu davran\u0131\u015f onlar i\u00e7in daha nezihtir. \u015e\u00fcphe yok ki, Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131ndan hakk\u0131yla haberdard\u0131r.\u201d N\u00fbr S\u00fbresi(24) 30<\/p>\n\n\n\n

\u201cKendileri ile huzur bulas\u0131n\u0131z diye sizin i\u00e7in t\u00fcr\u00fcn\u00fczden e\u015fler yaratmas\u0131 ve aran\u0131zda bir sevgi ve merhamet var etmesi de O\u2019nun (varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve kudretinin) delillerindendir. \u015e\u00fcphesiz bunda d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum i\u00e7in elbette ibretler vard\u0131r. \u201dR\u00fbm S\u00fbresi(30) 21<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fatih Altunba\u015f J.D. Unwin, Oxford ve Cambridge \u00dcniversitelerinden bir antropolog, 5.000 y\u0131l boyuncaki toplumsal geli\u015fimleri ve 86 farkl\u0131 toplumu inceledi ve medeniyetlerin y\u00fckselme ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f nedenlerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Unwin, toplumlar\u0131n d\u00f6rt farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel kategoriye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi. Bu kategoriler, entelekt\u00fcel ya da teknolojik geli\u015fimin \u00f6tesinde, toplumlar\u0131n cinsel etik anlay\u0131\u015flar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funun kanaatindeydi. \u00d6zellikle, evlilik \u00f6ncesi …<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":51346,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[69,38,43],"tags":[],"class_list":["post-51345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-fatih","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51345"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51345\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}