{"id":51325,"date":"2024-11-18T23:35:51","date_gmt":"2024-11-18T20:35:51","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=51325"},"modified":"2024-11-18T23:38:28","modified_gmt":"2024-11-18T20:38:28","slug":"glikoz-seker-yuksekligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/glikoz-seker-yuksekligi\/","title":{"rendered":"Glikoz (\u015feker) Y\u00fcksekli\u011fi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fatih Altunba\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocukken olduk\u00e7a sessiz ve i\u00e7e d\u00f6n\u00fckt\u00fcm. Ancak b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bilgiye ve ger\u00e7e\u011fe a\u00e7 bir hale geldim. Geleneksel, yanl\u0131\u015f ve zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klara kar\u015f\u0131 bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 geli\u015ftirdim. \u0130lerlemenin \u00f6n\u00fcnde bir engel olan ve bizi geriye g\u00f6t\u00fcren geleneklere kar\u015f\u0131 hep sorgulay\u0131c\u0131 oldum.<\/p>\n\n\n\n<p>Son g\u00fcnlerdeki okumalar\u0131mda glikoz art\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ilgin\u00e7 ara\u015ft\u0131rmalar ve bulgularla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bu art\u0131\u015flar\u0131n nas\u0131l ruh halimizi etkiledi\u011fini, diyabet ve zihinsel sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na nas\u0131l katk\u0131da bulundu\u011funu ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za olan etkilerini \u00f6\u011frendim. Bu bilgileri sizlerle payla\u015fmak istiyorum. Ufak tefek diyet de\u011fi\u015fiklikleriyle b\u00fcy\u00fck sa\u011fl\u0131k geli\u015fmeleri elde etmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu birlikte g\u00f6relim. Endi\u015felenmeyin, sizi sevdi\u011finiz o enfes Antep f\u0131st\u0131kl\u0131 baklavalardan vazge\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131yorum. Bunun yerine, v\u00fccudumuzun \u015fekeri daha iyi i\u015flemesine nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011finizi anlataca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Glikoz Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Karbonhidratlar, \u00f6rne\u011fin ekmek, pirin\u00e7 veya meyve t\u00fcketti\u011fimizde, sindirim sistemimiz bunlar\u0131 daha basit \u015fekerlere, esas olarak glikoza, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Glikoz emildikten sonra kan dola\u015f\u0131m\u0131na kar\u0131\u015f\u0131r ve v\u00fccutta i\u015flenir. \u0130lk olarak karaci\u011ferde ve kaslarda glikojen olarak depolan\u0131r. Bu depolar doldu\u011funda ise glikoz, lipogenez ad\u0131 verilen bir s\u00fcre\u00e7le ya\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Glikoz Y\u00fcksekli\u011fi Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir glikoz y\u00fckseli\u015fi, y\u00fcksek karbonhidratl\u0131 veya \u015fekerli yiyecek ve i\u00e7ecekler t\u00fckettikten sonra kan \u015fekerinde h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f anlam\u0131na gelir. Glikoz, v\u00fccudun i\u015fleyebilece\u011finden daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kana girdi\u011finde bu art\u0131\u015flar ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u00fccut Peki Bu Art\u0131\u015flarla Nas\u0131l Ba\u015fa \u00c7\u0131kar<\/strong>?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 \u0130ns\u00fclin Salg\u0131lanmas\u0131: Pankreas, h\u00fccrelerin glikozu emmesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in ins\u00fclin salg\u0131lar ve kan \u015fekerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Kan \u015eekerinin D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc: Art\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan kan \u015fekeri seviyeleri genellikle \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde d\u00fc\u015fer. Bu durum yorgunluk, sinirlilik ve a\u00e7l\u0131\u011fa yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Enflamasyon: S\u0131k s\u0131k tekrar eden glikoz art\u0131\u015flar\u0131, v\u00fccutta iltihaplanma s\u00fcre\u00e7lerini tetikleyerek uzun vadede sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Hormonal Dengesizlikler: Ani kan \u015fekeri d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri a\u00e7l\u0131k hormonu ghrelinin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 uyar\u0131r. Bu hormon, enerji a\u00e7\u0131\u011f\u0131 alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda devreye girer ve i\u015ftah\u0131 art\u0131r\u0131r. Ayn\u0131 zamanda stres hormonlar\u0131 olan kortizol ve adrenalin de salg\u0131lanarak kayg\u0131 ve sinirlilik hissine neden olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Glikoz art\u0131\u015flar\u0131 beyni etkiler, \u00e7\u00fcnk\u00fc beyin optimal i\u015flevlerini s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in sabit bir glikoz kayna\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 duyar. Ani y\u00fckseli\u015fler ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler \u015funlara neden olabilir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Sinirlilik, kayg\u0131 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Dikkat, karar verme ve haf\u0131zada bozulma.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Yorgunluk, motivasyon ve \u00fcretkenlikte azalma.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00b7 Serotonin \u00fcretimindeki bozulmalar, depresyon riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hepimiz yemek yedikten sonra yorgun hissetti\u011fimiz anlar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Bu, muhtemelen bir glikoz art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucudur. Ama iyi haber \u015fu ki, Allah\u2019\u0131n bize emanet etti\u011fi bedenlerimizi korumak i\u00e7in uygulayabilece\u011fimiz basit ama etkili bir y\u00f6ntemler var. Ba\u015flamadan \u00f6nce, Allah\u2019\u0131n bizi nas\u0131l m\u00fckemmel bir \u015fekilde yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha hat\u0131rlayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pratik \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. G\u00fcne Do\u011fru Bir Kahvalt\u0131yla Ba\u015flayal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeker veya ni\u015fasta oran\u0131 y\u00fcksek yiyecekleri kahvalt\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karal\u0131m. Sabah saatlerindeki glikoz art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, g\u00fcn boyunca daha az tatl\u0131 krizine yol a\u00e7ar ve ruh halimizi daha iyi d\u00fczenler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rnekler: Yumurta, zeytinya\u011fl\u0131 sebzeler, salata, tavuk, yo\u011furt, f\u0131nd\u0131k veya ceviz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Sirke Kullan\u0131n:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber Efendimiz (s.a.v.) \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201cSirke ne g\u00fczel bir kat\u0131kt\u0131r.\u201d (Sahih Muslim, Kitap 23, Hadis 5093) Yemeklerden \u00f6nce veya yemek s\u0131ras\u0131nda sirke t\u00fcketmek glikoz art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur. Sirkenin i\u00e7indeki asetik asit, karbonhidratlar\u0131n glikoza d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flayan enzimleri engeller.<\/p>\n\n\n\n<p>Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r: 1-2 yemek ka\u015f\u0131\u011f\u0131 sirkeyi bir bardak suyla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n (sirkeyi saf olarak t\u00fcketmeyin; mideyi tahri\u015f edebilir ve di\u015f minesine zarar verebilir).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Yeme\u011fe Sebzeyle Ba\u015flay\u0131n<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Yemekten \u00f6nce lif a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin sebzeler yiyin. Lif, sindirimi yava\u015flatarak karbonhidratlar\u0131n kan \u015fekerine daha yava\u015f kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bunu protein ve ya\u011flar takip etmeli, karbonhidratlar\u0131 en sona b\u0131rakmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Neden: Bu s\u0131ralama, glikoz emilimini azalt\u0131r ve daha kontroll\u00fc kan \u015fekeri art\u0131\u015flar\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Karbonhidratlar\u0131 Protein ve Ya\u011flarla Birle\u015ftirin<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>Karbonhidratlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na t\u00fcketmek yerine protein veya ya\u011f ile e\u015fle\u015ftirin. Bu \u015fekilde kan \u015fekerindeki ani art\u0131\u015flar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f olursunuz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnekler:<\/strong> \u00dcz\u00fcmle peynir, baklavayla s\u00fct, pirin\u00e7le f\u0131nd\u0131k veya patatesle tavuk.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Karbonhidrat D\u0131\u015f\u0131 At\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar Tercih Edilebilir: Glikoz seviyelerini sabit tutan at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar se\u00e7ilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnekler:<\/strong> F\u0131nd\u0131k, yo\u011furt, sebzeler, peynir veya ha\u015flanm\u0131\u015f yumurta.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. Tatl\u0131y\u0131 En Sona B\u0131rak\u0131n:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tatl\u0131lar\u0131 protein ve ya\u011flardan sonra t\u00fcketmek, v\u00fccudun \u015fekeri daha verimli i\u015flemesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. Hafif Fiziksel Aktivite:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yemeklerden sonra k\u0131sa bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, kaslar\u0131n glikozu emmesini destekler ve kan \u015fekeri seviyelerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.\u00d6zetlemek gerekirse, dengeli kan \u015fekeri seviyeleri, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 ve metabolik sendrom gibi kronik hastal\u0131klarla ili\u015fkili iltihaplanmay\u0131 azalt\u0131r. Fiziksel olarak aktif olmak ve kas k\u00fctlesini art\u0131rmak, glikozun daha verimli bir \u015fekilde depolanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olarak dalgalanmalar\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n\n\n\n<p>Belki bu ipu\u00e7lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 zaten biliyordunuz, ancak amac\u0131m bu bilgilerin arkas\u0131nda bilimi ortaya koymak. Allah bize hat\u0131rlat\u0131yor: \u201cDe ki: Bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?\u201d (Z\u00fcmer Suresi, 39:9)<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131 t\u00fcketim \u00fczerine kurulu; kazan\u00e7 sa\u011flamak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor. Sa\u011fl\u0131k end\u00fcstrisi, bizi zehirlerle dolu i\u015flenmi\u015f yiyeceklere bo\u011fuyor. \u015eekerli i\u00e7eceklerden, paketlenmi\u015f at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klara kadar ak\u0131l almaz bir zarara maruz kal\u0131yoruz. T\u00fcketti\u011fimiz \u015feyler konusunda bilin\u00e7li olmal\u0131 ve Allah\u2019\u0131n bize emanet etti\u011fi bedenlerimize sahip \u00e7\u0131kmak zorunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu basit ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 uygular isek, in\u015fallah bedenimize ve zihnimize (kendimize) b\u00fcy\u00fck bir iyilik yapm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. Allah\u2019\u0131n bize emanet olarak verdi\u011fi bu can ve bedeni daha iyi korumak ve kollamak her insan i\u00e7in birinci derecede g\u00f6rev ve sorumluluktur. \u2018\u2019Olmaya devlet cihanda bir nefes s\u0131hhat gibi\u2019\u2019 <em>D\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck zenginlik nefes al\u0131p vermektir.<\/em> (Kanuni Sultan S\u00fcleyman Han)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fatih Altunba\u015f \u00c7ocukken olduk\u00e7a sessiz ve i\u00e7e d\u00f6n\u00fckt\u00fcm. Ancak b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bilgiye ve ger\u00e7e\u011fe a\u00e7 bir hale geldim. Geleneksel, yanl\u0131\u015f ve zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klara kar\u015f\u0131 bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 geli\u015ftirdim. \u0130lerlemenin \u00f6n\u00fcnde bir engel olan ve bizi geriye g\u00f6t\u00fcren geleneklere kar\u015f\u0131 hep sorgulay\u0131c\u0131 oldum. Son g\u00fcnlerdeki okumalar\u0131mda glikoz art\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ilgin\u00e7 ara\u015ft\u0131rmalar ve bulgularla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bu art\u0131\u015flar\u0131n nas\u0131l &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":51328,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[69,38,43],"tags":[],"class_list":["post-51325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-fatih","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51325"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51325\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}