{"id":5054,"date":"2015-04-23T10:22:48","date_gmt":"2015-04-23T07:22:48","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=5054"},"modified":"2023-11-07T11:29:45","modified_gmt":"2023-11-07T08:29:45","slug":"bu-soysuzlar-nereden-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/bu-soysuzlar-nereden-cikti\/","title":{"rendered":"BU SOYSUZLAR NEREDEN \u00c7IKTI?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Her \u015fey Frans\u0131z \u0130htil\u00e2li ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. H\u00e2lbuki Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin egemenli\u011fi alt\u0131nda ne de g\u00fczel ya\u015fay\u0131p gidiyorlard\u0131. Fransa\u2019dan yay\u0131lan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 mikroplar Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavururken Balkan topraklar\u0131m\u0131z birer birer kopar\u0131l\u0131yordu. Fakat bununla yetinecek de\u011fillerdi. Zira Anadolu\u2019da Osmanl\u0131 Devleti b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc devam ettik\u00e7e hedeflerine ula\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyordu. Bu tarihi ger\u00e7e\u011fi Edward Granwille \u201c\u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki Oyunlar\u0131\u201d adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle ifade ediyordu: <b>\u201cMakedonya \u00e7\u0131ban\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden kesip atan cerrahi m\u00fcdahale, \u00d6n Asya\u2019da yo\u011fun olan T\u00fcrklerin \u015fah damar\u0131na hen\u00fcz ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrk-Ermeni Meselesi bu s\u0131rada Do\u011fu Anadolu\u2019da \u00e7ok tehlikeli bir geli\u015fme kaydediyordu. Muazzam imparatorlu\u011fun d\u0131\u015f vilayetlerinin ba\u015f\u0131na gelebilecek felaketler ne olursa olsun fakat Anadolu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle T\u00fcrklerin elinde kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bir T\u00fcrk gelece\u011fi s\u00fcrekli olarak mevcut olacakt\u0131. Ancak bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck Ermeniler taraf\u0131ndan tehlikeye sokulacak olursa, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun toparlanmas\u0131 umudu kalmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu takdirde memleket, modern bir devletin y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7ekebilecek, yeteri kadar geni\u015f ve zengin bir co\u011frafi temelden mahrum olurdu.\u201d<i> <\/i><\/b>Bu ifadelerle bug\u00fcn b\u00f6lgede yap\u0131lmak istenenleri yan yana getirdi\u011fimizde de\u011fi\u015fen bir \u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gibi ortadad\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrkiye b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehdit etmektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Ermenilerle ili\u015fkilerimizin tarihi arka plan\u0131 Hz. \u00d6mer d\u00f6nemine kadar gitmektedir. Hz. \u00d6mer 637\u2019de Kud\u00fcs\u2019\u00fc fethetti\u011finde aralar\u0131nda Ermenilerin de bulundu\u011fu gayrim\u00fcslimlere \u201cEmanname\u201d vermi\u015ftir. Bu Emanname\u2019de canlar\u0131, mallar\u0131, ibadet \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri, hayvanlar\u0131, \u00e7iftlikleri, a\u011fa\u00e7lar\u0131 dahi koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kud\u00fcs Patri\u011fi Seferonius Hz. \u00d6mer\u2019i namaz k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kiliseye davet eder. Hz. \u00d6mer daveti kabul etmez, kilisenin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki bo\u015f arazide namaz\u0131n\u0131 k\u0131lar. Sonras\u0131nda Patri\u011fe \u015f\u00f6yle der: <b>\u201cE\u011fer ben namaz\u0131m\u0131 kilise k\u0131larsam, M\u00fcsl\u00fcmanlar ben burada namaz k\u0131ld\u0131m diye bunu al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirirler, siz burada ibadet edemez olursunuz.\u201d<\/b> der.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype';font-size: 11pt\">Bizans zulm\u00fcnden ka\u00e7an Ermeniler M\u00fcsl\u00fcmanlara s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. I. Ha\u00e7l\u0131 Seferi\u2019nde baz\u0131 Ermeniler, Ha\u00e7l\u0131lara kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131nda yer alm\u0131\u015f, Malazgirt\u2019te Sel\u00e7ukluya kar\u015f\u0131 sava\u015fs\u0131n diye getirilen Ermeniler Alpaslan\u2019\u0131n ordusuna kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Fatimi Halifeli\u011fi\u2019nde Ermeniler, 65 y\u0131l boyunca vezirlik yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype';font-size: 11pt\"> II.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"> Abd\u00fclhamit\u2019in hazinesini \u00fc\u00e7 Ermeni Pa\u015fa\u2019ya emanet etti\u011fini de biliyoruz.\u00a0 Bunlar, Agop Pa\u015fa, Mikail Pa\u015fa ve Ohannes Pa\u015fa\u2019d\u0131r.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Abd\u00fclhamit d\u00f6neminde devletin merkez dairelerinde \u00e7al\u0131\u015fan Ermeni memurlar\u0131n sayas\u0131 2633\u2019t\u00fcr.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Fatih<b> <\/b>1461\u2019de<b> <\/b>Bursa\u2019da bulunan Ermeni Psikopos\u2019u<b> <\/b>Ovakim<b> <\/b>ile bir k\u0131s\u0131m Ermeni\u2019yi \u0130stanbul\u2019a getirtmi\u015f, Samatya\u2019daki Sulumanast\u0131r isimli kiliseyi kendilerine vermi\u015f ve Ovakim\u2019i Patrik tayin etmi\u015ftir.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Bu d\u00f6nemde Anadolu\u2019daki \u00f6nemli ge\u00e7itler \u00fczerinde bulunan kalelerin muhaf\u0131zl\u0131\u011f\u0131 Ermenilere verilmi\u015ftir. Osmanl\u0131n\u0131n adalet ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda verdikleri hizmetten dolay\u0131 kendilerine<b> \u201cSad\u0131ka-i Millet\u201d <\/b>unvan\u0131 verilmi\u015ftir.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Osmanl\u0131 ticaretinin \u00fc\u00e7te biri Ermenilerin elindeydi. Anadolu\u2019daki \u015firketlerin en eskilerinden biri Mehter, Bando ve Orkestra zillerinin \u00fcretimini yapan \u201cZilciyan \u015eirketi\u201ddir.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Mimar Sinan\u2019\u0131m\u0131z bir Ermeni\u2019dir ve eserleri ortadad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype';font-size: 11pt\">19<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">. Y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Avrupal\u0131 devletlerin takip ettikleri politika\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c\u015eark Meselesi\u201d olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/span><b><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u015eark Meselesi<\/span><\/b><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">, Avrupal\u0131 devletlerin Osmanl\u0131 tebas\u0131 olan H\u0131ristiyanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak iddias\u0131yla Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131 par\u00e7alayarak aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fmeyi ifade eder. Rusya 1774 <b>K\u00fc\u00e7\u00fckaynarca Antla\u015fmas\u0131<\/b> ile Osmanl\u0131 tebaas\u0131 olan Ortodokslar\u0131n \u00fczerinde s\u00f6z sahibi oldu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Frans\u0131z \u0130htil\u00e2li\u2019nin ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 bir tak\u0131m fikirler, Osmanl\u0131ya ba\u011fl\u0131 ya\u015fayan milletleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolunda heyecanland\u0131rd\u0131. S\u0131rplar ilk imtiyazlar\u0131 elde ederken, Yunanl\u0131lar 1829\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden ilk topluluk oldu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">3 Mart 1878 Ayastefanos ve 13 Haziran 1878 Berlin Antla\u015fmalar\u0131 Balkanlarda H\u0131ristiyanlara ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k verirken, Ermenilerle ilgili \u0131slahat yap\u0131lmas\u0131na dair maddeler i\u00e7ermekteydi. B\u00f6ylece Ermenilerle ilgili bir konu ilk defa uluslar aras\u0131 antla\u015fmalarda yer alm\u0131\u015f oldu.\u00a0 <\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Ruslar\u0131n Ermeni Sevdas\u0131 18<\/span><\/b><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">. Y\u00fczy\u0131lda ba\u015flad\u0131. Rus \u00c7ar\u0131 I. Petro \u0130ran ile yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015flarda Ermenilerden olduk\u00e7a istifade etmi\u015fti. Hizmetlerine kar\u015f\u0131l\u0131k Ermenileri Rusya\u2019ya yerle\u015fmeye davet etti. Emeniler kitleler halinde Rusya\u2019ya g\u00f6\u00e7 edip yerle\u015ftiler. 1828\u2019de Revan ve Nah\u00e7\u0131van\u2019de Ermeni vilayetlerini kurdular.<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Erzurum Valisi Galip Pa\u015fa Rus s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Ermenilerin i\u00e7 b\u00f6lgelere tehcirini 11 Mart 1828 tarihli bir yaz\u0131 ile Osmanl\u0131ya teklif etti. Bu tekliften bir ay sonra ba\u015flayan 1828-1829 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131\u2019nda Ermeniler Osmanl\u0131ya ihanet ettiler. Rus saflar\u0131nda Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131lar. Sava\u015f d\u0131\u015f\u0131nda kalan M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk halk\u0131na her t\u00fcrl\u00fc eziyeti yapmaktan geri kalmad\u0131lar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">1885 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda Van&#8217;da ya\u015fayan Ermeniler taraf\u0131ndan<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Armenakan\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Armenakan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Armenakan<\/span><\/a><\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Partisi kuruldu. Bu parti, b\u00f6lgedeki Ermenilerin Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lamaktayd\u0131. 1887&#8217;de<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Cenevre\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Cenevre\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Cenevre<\/span><\/a>&#8216;deki<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Marksizm\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Marksizm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Marksist<\/span><\/a><\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Ermeniler taraf\u0131ndan kurulan<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"H\u0131n\u00e7ak\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/H%C4%B1n%C3%A7ak\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">H\u0131n\u00e7ak<\/span><\/a><\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Partisi\u2019nin amac\u0131 da Anadolu&#8217;daki Ermenilerin siyas\u00ee ve mill\u00ee ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131. 1890 yaz\u0131nda <a title=\"Tiflis\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tiflis\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Tiflis<\/span><\/a>&#8216;te kurulan<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Ta\u015fnaksutyun\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ta%C5%9Fnaksutyun\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Ta\u015fnaksutyun<\/span><\/a><\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Partisi\u2019nin 1892&#8217;de a\u00e7\u0131klanan program\u0131na g\u00f6re; isyan \u00e7\u0131kararak ihtil\u00e2lc\u0131 \u00e7eteler kurarak, halk\u0131 sil\u00e2hland\u0131rarak, h\u00fck\u00fcmet yetkilileri ve kurumlar\u0131 ile muhbir ve hainlere kar\u015f\u0131 hareketler d\u00fczenleyerek b\u00f6lgedeki Ermenilere ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131rma partinin esas ilkeleriydi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u0130lk ciddi olaylar 1890<b> <\/b>yaz\u0131nda meydana geldi. Haziran ay\u0131nda Erzurum\u2019da, Temmuz ay\u0131nda \u0130stanbul Kumkap\u0131\u2019da H\u0131n\u00e7ak Partisi \u00fcyelerinin Ermeni halk\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131 sonucu patlak veren olaylarda y\u00fczy\u0131llard\u0131r birlikte ya\u015fayan iki topluluk kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. \u0130ki taraftan 10 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc olaylar Avrupa bas\u0131n\u0131nda katliam olarak yer ald\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Horen A\u015f\u0131kyan Efendi<b> <\/b>adl\u0131 bir Ermeni Patri\u011fi Mart 1894\u2019te Kumkap\u0131 Kilisesi\u2019ndeki vaaz\u0131nda cemaatini uyard\u0131: <b>\u201cDevrimci Ermeni milliyet\u00e7ileri i\u015fba\u015f\u0131nda ve olduk\u00e7a tehlikeliler. Ermeniler 1000 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrklerle bir arada ya\u015f\u0131yordu. Bizans\u2019a kar\u015f\u0131 m\u00fcttefik olmu\u015flar ve refaha ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Devrimciler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k r\u00fcyas\u0131 g\u00f6r\u00fcyor olabilirler ancak, Ermeniler Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun hi\u00e7bir b\u00f6lgesinde \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturmad\u0131lar.\u201d <\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Horen A\u015f\u0131kyan Efendi<b> <\/b>devrimcilerin bu faaliyetleri s\u00fcrd\u00fcrmesi halinde Avrupal\u0131 g\u00fc\u00e7lerin onlara yard\u0131m etmeyece\u011fini ve bunun Ermeni halk\u0131 \u00fczerinde bir y\u0131k\u0131ma sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Horen A\u015f\u0131kyan Efendi<b> <\/b>bu konu\u015fmay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kiliseden \u00e7\u0131karken bir Ermeni milliyet\u00e7isi taraf\u0131ndan vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">1894-1895&#8217;te \u00e7\u0131kan<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Sason \u0130syan\u0131 (sayfa mevcut de\u011fil)\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Sason_%C4%B0syan%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Sason \u0130syan\u0131<\/span><\/b><\/a><\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">ile ya\u015fanan olaylar, uluslararas\u0131 platforma ta\u015f\u0131nd\u0131. Kurulan milletleraras\u0131 Tahkikat Komisyonu 20 Temmuz 1895&#8217;te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 raporunda Sason Olaylar\u0131\u2019nda Ermenilerin masum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.1895 y\u0131l\u0131nda \u00f6zellikle H\u0131n\u00e7ak Komitesi \u00fcyelerinin k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 sonucu<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"\u0130stanbul\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0stanbul\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">\u0130stanbul<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Divri\u011fi\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Divri%C4%9Fi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Divri\u011fi<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Trabzon\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Trabzon\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Trabzon<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"E\u011fin\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/E%C4%9Fin\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">E\u011fin<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Develi\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Develi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Develi<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Akhisar\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Akhisar\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Akhisar<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Erzincan\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Erzincan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Erzincan<\/span><\/a>, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Bayburt,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Erzurum\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Erzurum\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Erzurum<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Diyarbak\u0131r\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Diyarbak%C4%B1r\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Diyarbekir<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Siverek\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Siverek\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Siverek<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Malatya\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Malatya\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Malatya<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Harput\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Harput\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Harput<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Arapkir\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Arapkir\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Arapkir<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Sivas\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sivas\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Sivas<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Merzifon\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Merzifon\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Merzifon<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Kahramanmara\u015f\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kahramanmara%C5%9F\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Mara\u015f<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Mu\u015f\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Mu%C5%9F\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Mu\u015f<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Kayseri\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kayseri\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Kayseri<\/span><\/a>,<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"> ve <\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Yozgat\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Yozgat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Yozgat<\/span><\/a>\u2019ta<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"> birtak\u0131m olaylar \u00e7\u0131kt\u0131. Bu olaylarda T\u00fcrklerin yan\u0131 s\u0131ra, ayaklanmalara kat\u0131lmayan Ermenilere kar\u015f\u0131 da cinayetler i\u015flendi ve kundaklama faaliyetlerinde bulunuldu.Ya\u015fananlar\u0131n sonras\u0131nda Trabzon, Van, \u0130stanbul, Sason, Harput, Adana ve<\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\"><a title=\"Zeytun Ermeni isyanlar\u0131 (sayfa mevcut de\u011fil)\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Zeytun_Ermeni_isyanlar%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">Zeytun&#8217;da art arda isyanlar<\/span><\/a><\/span><span class=\"ecxapple-converted-space\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00e7\u0131kt\u0131.Bu isyanlara kar\u015f\u0131 1894-1896 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan m\u00fcdahalelerde, isyanc\u0131lar\u0131n yan\u0131nda sivil halk da <a title=\"Hamidiye katliamlar\u0131\" href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Hamidiye_katliamlar%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: windowtext;text-decoration: none\">katledildi<\/span><\/a>. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n en s\u0131cak g\u00fcnlerinde Osmanl\u0131 Devleti o yaz cephelerdeki illerde ya da askeri muhaberat\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgelere yak\u0131n yerlerde ya\u015fayan Ermenilerin \u00f6zellikle kuzeydo\u011fu Suriye\u2019de yer alan Deyrizor b\u00f6lgesine tehcirine ve burada isk\u00e2n\u0131na h\u00fckmetti. 550 bin Ermeni bu karadan etkilendi. Binlerce insan Erzurum, Elaz\u0131\u011f ve Sivas da\u011flar\u0131n\u0131 ge\u00e7erek Deyrizor\u2019a do\u011fru yol ald\u0131lar. Yol boyunca bir\u00e7ok sald\u0131r\u0131 ve soygunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131, bir\u00e7o\u011fu hayat\u0131n\u0131 kaybetti. <\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Suriye\u2019de salg\u0131n hastal\u0131klar kol geziyordu, \u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131 kesilmedi. Tehcir Mart 1916\u2019da resmen sona erdi. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Talat Pa\u015fa 1915\u2019te bir genelge yay\u0131nlayarak Ermenilere iyi muamelede bulunulmas\u0131n\u0131 istiyordu. 1916\u2019da Ermenilere k\u00f6t\u00fc davran\u0131n 1500 Osmanl\u0131 memuru yarg\u0131land\u0131 ve 50 ki\u015fi idam edildi. Sava\u015f bitti\u011finde Osmanl\u0131 isteyenler i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fc\u015f kararnamesi \u00e7\u0131kartt\u0131, d\u00f6nenler i\u00e7in hukuki d\u00fczenlemeler yap\u0131ld\u0131. Tehcirden kurtulmak i\u00e7in din de\u011fi\u015ftirenlere istedikleri takdirde eski dinlerine d\u00f6nebilecekleri bildirildi. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yan\u0131nda bulunan yetim Ermeni \u00e7ocuklar\u0131 Ermenilerden olu\u015fturulan komisyona teslim edildi. D\u00f6nenlere belli miktarlarda g\u0131da yard\u0131m\u0131nda bulunuldu. Ermenilere fenal\u0131k yapanlar i\u00e7in Tahkikat Komisyonu olu\u015fturuldu. Memleketlerine d\u00f6nenlere mallar\u0131 iade edildi. D\u00f6nenlerin yol masraflar\u0131 kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, baz\u0131 vergilerden muaf tutulmu\u015flard\u0131r. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Soyk\u0131r\u0131m veya katliam yap\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131 \u0130stanbul\u2019u i\u015fgal eden \u0130ngilizler, devletin her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131\u015fmas\u0131na el koyup soyk\u0131r\u0131m veya katliam\u0131 ortaya koyarlard\u0131. Soyk\u0131r\u0131m ve katliamla su\u00e7lad\u0131klar\u0131 Osmanl\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131 Malta Adas\u0131\u2019na s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderdiklerinde mahkeme etmek i\u00e7in su\u00e7lay\u0131c\u0131 delil bulamad\u0131lar. Osmanl\u0131 Devleti 1919\u2019da Tehcirin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Bat\u0131l\u0131 devletlerden iki\u015fer tane tarafs\u0131z hukuk\u00e7u talep etti. \u0130lgili devletler buna yana\u015fmad\u0131lar. 1.5 Milyon Ermeni\u2019yi katletti\u011fimizi s\u00f6yleyenler, bunlara ait tek bir toplu mezar dahi g\u00f6steremediler. Fakat Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi\u2019nde Ermeni katliamlar\u0131na maruz kalan ve toplu mezarlarda \u00e7\u0131kart\u0131lan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 519 bini buldu. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Bizim soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yl\u00fcyorlar. Biz soyk\u0131r\u0131m yapacak olsayd\u0131k 550 bin insan\u0131 neden tehcir edelim ki? \u00c7ok mu zengindik? Biz M\u00fcsl\u00fcman\u2019d\u0131k ve gebert gitsin diyemezdik. \u0130nsan\u0131 ya\u015fat ki devlet ya\u015fas\u0131n diyen bir medeniyetin mensuplar\u0131 olarak Ermeniler ya\u015fas\u0131n diye tehciri uygulad\u0131k. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Biz, bizi katliamla, soyk\u0131r\u0131mla su\u00e7layanlar\u0131n zihniyetinde ve t\u0131ynetinde olsayd\u0131k bug\u00fcn 2 milyona varan Suriyeli muhacire kap\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7maz, onlar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmazd\u0131k. Bu co\u011frafyada ya\u015famak bedel \u00f6demeyi gerektirdi\u011fi gibi b\u00fcy\u00fck iftiralar\u0131 da beraberinde getirmektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">II. Abd\u00fclhamit Ermenilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgesi konusunda \u00e7ok hassast\u0131. ABD\u2019nin 20 Aral\u0131k 1897\u2019de Erzurum\u2019da bir konsolosluk a\u00e7ma giri\u015fimini, orada hi\u00e7bir Amerikan vatanda\u015f\u0131 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ndan konsolosluk bulundurmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddetmi\u015ftir. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Bir m\u00fcddet sonra Aral\u0131k 1900\u2019de Erzurum\u2019a de\u011fil de Harput\u2019a (Elaz\u0131\u011f) bir konsolos atamas\u0131na Osmanl\u0131 makamlar\u0131nca m\u00fcsaade edilecek; ancak yap\u0131lan inceleme sonucunda atanan konsolosun Amerikan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7en eski Osmanl\u0131 vatanda\u015f\u0131 bir Ermeni oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131. H\u00e2lbuki Amerika ile yap\u0131lan anla\u015fmaya g\u00f6re, b\u00f6lgeye eski Osmanl\u0131 vatanda\u015flar\u0131n\u0131n atanmas\u0131na izin verilmeyecekti. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu konsolosun g\u00f6reve ba\u015flamas\u0131n\u0131 Padi\u015fah onaylamam\u0131\u015f ve de\u011fi\u015ftirilmesini irade buyurmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Bu defa Amerika, \u0130stanbul\u2019daki orta el\u00e7ili\u011fini B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fe \u00e7evirme iste\u011fi ile Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131\u2019n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alacakt\u0131. Kurdu\u011fu denge politikas\u0131na hesapta olmayan bir unsurun eklenme ihtimalinden rahats\u0131zl\u0131k duyan Abd\u00fclhamit bu te\u015febb\u00fcs\u00fc de hi\u00e7 teredd\u00fcts\u00fcz geri \u00e7evirmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Bu co\u011frafyan\u0131n s\u00fct\u00fc bozuklar\u0131 Ermenilerin yapt\u0131klar\u0131 katliamlara sessiz kal\u0131rken, onlar\u0131n suikast\u0131ndan kurtulan Abd\u00fclhamit\u2019e olan kinini ve suikast\u0131 ba\u015faramayan Ermeni\u2019ye olan h\u0131rs\u0131n\u0131 \u015fu dizelerde ifade ediyordu: <\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u201cEy \u015fanl\u0131 avc\u0131! Dam\u0131n\u0131 bih\u00fbde kurmad\u0131n, <\/span><\/b><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Att\u0131n, fakat yaz\u0131k ki, yaz\u0131klar ki vuramad\u0131n.\u201d<\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">Ecdad\u0131m\u0131z\u0131n soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen soysuzlara sormak isteriz: <b>\u201cAtalar\u0131m\u0131z soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131ysa siz nereden \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z?\u201d <\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Tahoma;font-size: 20pt\">\u00d6mer Naci Y\u0131lmaz<\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype'\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her \u015fey Frans\u0131z \u0130htil\u00e2li ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. H\u00e2lbuki Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin egemenli\u011fi alt\u0131nda ne de g\u00fczel ya\u015fay\u0131p gidiyorlard\u0131. Fransa\u2019dan yay\u0131lan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 mikroplar Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavururken Balkan topraklar\u0131m\u0131z birer birer kopar\u0131l\u0131yordu. Fakat bununla yetinecek de\u011fillerdi. Zira Anadolu\u2019da Osmanl\u0131 Devleti b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc devam ettik\u00e7e hedeflerine ula\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyordu. Bu tarihi ger\u00e7e\u011fi Edward Granwille \u201c\u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki Oyunlar\u0131\u201d adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,54,43],"tags":[],"class_list":["post-5054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-omer","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}