{"id":50120,"date":"2024-04-22T00:42:37","date_gmt":"2024-04-21T21:42:37","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=50120"},"modified":"2024-04-22T00:42:39","modified_gmt":"2024-04-21T21:42:39","slug":"erdemli-nesil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/erdemli-nesil\/","title":{"rendered":"ERDEML\u0130 NES\u0130L"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mustafa Kolcu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Erdem, fazilet ifadesiyle Kura&#8217;n-\u0131 Kerim\u2019de de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak \u00f6\u011fretilen, insan\u0131n f\u0131trat\u0131na uygun ya\u015fam niteli\u011fini tan\u0131mlayan s\u0131fatt\u0131r. Erdem, ahlaki olarak do\u011fru olan \u015feyi yap\u0131p yanl\u0131\u015f olan\u0131 yapmamakt\u0131r. Erdem, insanl\u0131k tarihiyle ya\u015f\u0131t, do\u011fru davran\u0131\u015f\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan ve nas\u0131l g\u00fczel ahlakl\u0131 olunaca\u011f\u0131na dair \u00fczerine fikirler sunulan kavramd\u0131r. Hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 do\u011fru kavramayan, nesilden \u015fik\u00e2yet eden b\u00fcy\u00fckler, erdemli nesil i\u00e7in maddi ve manevi hangi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131, hangi \u00f6nerileri sunduklar\u0131n\u0131 sorgulamal\u0131d\u0131r. Her nesil bir \u00f6nceki nesile emanettir. \u0130nsan\u0131n imtihan\u0131 nesli iledir.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah, \u2018kerem bir varl\u0131k olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 insan\u2019 neslinin de\u011ferini korumak i\u00e7in Kerim olan Kur\u2019an\u2019\u0131nda \u00f6zel ilkeler beyan etmi\u015f, insani de\u011ferlere olan \u015feytani sald\u0131r\u0131rlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, koruma sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Erdemli neslin korunmas\u0131, iffetin korunmas\u0131yla ba\u015flar. \u0130ffetli olmak demek, Allah\u2019\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131, akl\u0131selim sahibi insanlarca ay\u0131p ve \u00e7irkin g\u00f6r\u00fclen, toplumsal sa\u011fduyu taraf\u0131ndan da reddedilen, insana yak\u0131\u015fmayan tav\u0131rlardan uzak durmak demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nesli korumaya, azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcnden uzak durarak, aileyi nik\u00e2hl\u0131 helal ili\u015fkiler \u00fczerinden kurarak, helal kazanca helal yollardan ula\u015farak, vahyin her h\u00fckm\u00fcn\u00fc hayat ilkesi edinerek, ahiret d\u00fcnya dengesini g\u00f6zeterek ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Nesli ifsat eden zinaya, akl\u0131 ifsat eden alkole, mal\u0131 ifsat eden kumara, r\u0131zk\u0131 ifsat eden harama, iman\u0131 ifsat eden k\u00fcfre, yakla\u015fmay\u0131n buyrulan emirlerin hikmetine teslim olmak gerekir. B\u00fct\u00fcn bunlara ve bunun gibi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere a\u00e7\u0131lan kap\u0131lar usul\u00fcne uygun \u015fekilde engellenmelidir. Her t\u00fcrl\u00fc erdem d\u0131\u015f\u0131 olumsuzluklara g\u00f6t\u00fcren yollar\u0131n s\u0131radanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 hatta sevimli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda dikkatli ve tedbirli olmak gerekir. Bu tedbir i\u00e7in, sosyal hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn sorumlular\u0131, ba\u015fta aile olmak \u00fczere g\u00f6revlerini yerine getirmelidir. \u0130ffetini ve utanma duygusunu kaybeden nesil azg\u0131nla\u015f\u0131r, zincire vursan iflah olmaz. De\u011ferli ve erdemli olan tav\u0131r ve davran\u0131\u015flar, tertemiz \u00e7ocuklar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 korumada \u00f6nceli\u011fimiz olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00f6neticisinden y\u00f6netilenlere kadar erdemli ahlaka sahip insanlar, bulunduklar\u0131 yeri \u0131slah ederken, gelecek nesillere erdemli ko\u015fullar ve ortamlar b\u0131rak\u0131rlar. \u0130nsan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerde olumsuzluklar hep olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nemli olan olumsuzluklara direnecek erdemin olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan hatadan tamamen s\u0131yr\u0131lamaz. Hatalar\u0131n fark\u0131nda olup tekrara d\u00fc\u015fmekten korunmakta erdemli olman\u0131n alametlerindendir. Erdemli olmak ruhsal olgunlu\u011fa ula\u015fmak ile m\u00fcmk\u00fcn olur. Ruhlar\u0131 olgunla\u015ft\u0131racak de\u011fer ise vahiydir.<\/p>\n\n\n\n<p>Biyolojik yap\u0131da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin yeri ne kadar \u00f6nemliyse, manevi yap\u0131m\u0131zda da do\u011fru bilgi ve yeterli emek ile yeti\u015fmek o kadar \u00f6nemlidir: \u201cMallar\u0131n\u0131z\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n birer imtihan sebebi oldu\u011funu, Allah kat\u0131nda da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl\u00fcn bulundu\u011funu bilin.\u201d (8\/Enfal,28) buyru\u011fundan da anl\u0131yoruz ki bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n birinci vazifesi, neslini do\u011fru yol \u00fczere yeti\u015ftirme gayretidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdemli neslin olu\u015fturulmas\u0131 ve korunmas\u0131, \u0130slam dininin korunmas\u0131n\u0131 \u00f6nceledi\u011fi, din, hayat, mal, ak\u0131l ve nesilden olu\u015fan, be\u015f de\u011ferden biridir. Neslin korunmas\u0131, di\u011fer de\u011ferlerinde korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Neslini koruyamayan\u0131n de\u011ferleri ya bozulur ya da yok olur. Korunmayan her \u015fey zaman i\u00e7inde ziyan olur. Ziyan olan zarar verir. En b\u00fcy\u00fck ziyan ise insan\u0131n ziyan olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan erdemini kaybedince elinin, akl\u0131n\u0131n dokundu\u011fu her \u015fey zarar g\u00f6rmeye ba\u015flar. Erdemli nesil hedefinin merkezinde \u0130slam&#8217;\u0131n \u00f6\u011fretilerini toplumsal ihtiya\u00e7lara g\u00f6re sunmak olmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyaya hem madden hem de manen en korumas\u0131z varl\u0131k olarak gelen nesil, ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131lamaz. Zaman\u0131n \u00e7ocuklar\u0131, ne desen dinlemiyor, zor zamanday\u0131z, elimizden gelen ba\u015fka \u015feyler yok, a\u00e7 de\u011filler, a\u00e7\u0131kta de\u011filler, ben daha ne yapay\u0131m, Kura&#8217;n kursuna g\u00f6nderdim, diyen veliler \u00e7oktur. Mazereti maharet sanan insano\u011flu, bilmelidir ki maharet yanl\u0131\u015f\u0131 ortadan kald\u0131rma \u00e7abas\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fidir. Bindi\u011fi arabas\u0131n\u0131n \u00e7izilmesine i\u00e7erlendi\u011fi gibi neslinin erdemine at\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc \u015fer \u00e7iziklere de i\u00e7erlemelidir. Maharet \u0130slam&#8217;\u0131n hakikatlerini emanet edilen nesile, do\u011fru aktarmakt\u0131r. \u0130nsan\u0131n en k\u0131ymetli eseri neslidir. Neslin k\u0131ymeti de erdemli olu\u015fundad\u0131r. Bunun i\u00e7in gereken ne varsa yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Nihayetinde \u00e7ocu\u011funda olsa, kendi kararlar\u0131n\u0131 kendisi verecektir. Burada sorumluluk \u00f6ncekilerin sonrakilere do\u011fru \u00f6rnekleri ya\u015fayarak ve s\u00f6yleyerek g\u00f6stermesidir. Hak ile bat\u0131l\u0131n fark\u0131nda olan anne ve babalar ancak bu i\u015fi ba\u015farabilir. Elden geleni de\u011fil, gelmesi gerekeni ortaya koymakt\u0131r as\u0131l olan. As\u0131l yerini al\u0131nca sahte olan art\u0131k tercihe kalm\u0131\u015ft\u0131r. Nihayetinde insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011finden sorumludur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan\u0131n sahibi Allah&#8217;t\u0131r, onun nas\u0131l yeti\u015ftirilece\u011fini en iyi O bilir. \u0130nsan\u0131n de\u011ferini, Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi y\u00f6nde nesilden nesile g\u00f6zetip korumak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu maksatla Kur\u2019a&#8217;n-\u0131 Kerim\u2019de ve s\u00fcnnette neslin in\u015fas\u0131na y\u00f6nelik bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcm, talimat ve tavsiyeye yer verilmi\u015ftir. Bu tavsiyelerden baz\u0131lar\u0131, Lokman suresinin ilgili ayetlerinde, (31\/Lokman, 13-19)Lokman (as)\u2019\u0131n o\u011fluna nasihatleridir. Bu nasihatler, \u201cHer \u015feyden \u00f6nce Allah&#8217;\u0131n tek g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu, ona lay\u0131k olman\u0131n her \u015feyden \u00f6nce geldi\u011fini, ana baba de\u011feri bilmeyi, hi\u00e7bir \u015feyin Rahman\u2019a gizli kalamayaca\u011f\u0131n\u0131, Allah&#8217;\u0131n g\u00f6zetiminde ve emrinde oldu\u011funu namazla g\u00f6stermesi gerekti\u011fini, insanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rerek b\u00fcy\u00fcklenmek hatas\u0131na d\u00fc\u015fmemesini, her halinin yaratan nezdinde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde hesaba \u00e7ekilece\u011fini\u201d \u00f6\u011fretir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayetlerden de anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hakikate g\u00f6re, kim bir \u00e7ocuk \u00fczerinde etki olu\u015fturacak ise muhakkak s\u00f6z ve davran\u0131\u015f tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Samimiyet \u00e7ocuklara ustal\u0131kla hissettirilmeli, \u2018hikmet dolu kararlar\u2019 vahiyle beslenmelidir. Peygamberimizin \u201d\u00c7ocuklar\u0131n\u0131za ikramda bulunun; onlara g\u00fczel terbiye verin\u201d(Hadislerle \u0130slam, D\u0130B) \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc \u00f6z\u00fcmsenmelidir. \u00c7ocuklardan \u00e7e\u015fitli beklentileri olan b\u00fcy\u00fckler, beklentilerinin kayna\u011f\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fru de\u011ferlendirmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdemli nesil yeti\u015ftirmede yol haritas\u0131 nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Evde amirin belli olmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u00c7ocuk, ergenlik \u00f6ncesi anne ve baba h\u00e2kimiyetini \u00f6z\u00fcmsemelidir. \u00c7ocuklar\u0131na anne ve babal\u0131\u011f\u0131 do\u011fru hissettirmeyen aileler, nesilde iki a\u00e7\u0131k olu\u015ftururlar. Birincisi ailenin kurumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 anlayamayan nesillerin kuracaklar\u0131 yuvalarda bozulmalar, bo\u015fanmalar artar. \u0130kincisi, b\u00fcy\u00fcklere olmas\u0131 gereken sayg\u0131y\u0131 kaybederler. Ebeveynin do\u011fru kararlar\u0131na ve beklentilerine sayg\u0131da kusur edenlerin, sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yapmayaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck yoktur. Ebeveynler, asla\u00e7ocuklar\u0131n\u0131n emrine girmemelidir. Kendi otoritelerinde de \u201cesnek bir otoriteye\u201d sahip olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fcklerinin do\u011fru tavsiye emir ve yasaklar\u0131nda sevgiyi hissetmelidirler. Aksi halde, asi olur ve art\u0131k onlar\u0131 dinlemez.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n s\u00f6z hakk\u0131 her zaman olmal\u0131 ki, haklar\u0131n\u0131 isteme ve savunabilme g\u00fcveni olu\u015fabilsin. \u00c7ocuklar\u0131n kararlar\u0131na anlay\u0131\u015fla yakla\u015fmak, onlar\u0131 dinlemek, yanl\u0131\u015f olan\u0131 izah etmek, do\u011fru olan\u0131 \u00f6\u011fretmek \u015fahsiyetlerinin geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130nsan\u0131n en yak\u0131n\u0131 ailesidir. Aile i\u00e7i ileti\u015fimin en k\u0131ymetlisi de do\u011fruluk ve g\u00fczel ahlak \u00fczerine kurulan\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fcklerinin yalanlar\u0131na, k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131na tan\u0131k olan nesiller olumsuz ki\u015filiklere b\u00fcr\u00fcn\u00fcrler. \u00c7ocuklar, su gibi girdi\u011fi kab\u0131n \u015feklini al\u0131rlar. Anne baba kendileri do\u011fru ahlaka talip olursa, ahlakl\u0131 nesil beklentileri i\u00e7in gayretleri \u015fekillenir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u015fik\u00e2yetleri ge\u00e7mi\u015finde \u015fik\u00e2yetleri gibidir. \u0130nsan vahiyden habersiz kal\u0131nca sahipsiz kal\u0131r. B\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n yeg\u00e2ne sahibi, hepsine rahmet nazar\u0131yla ikram eden Allah&#8217;t\u0131r. Nesli korumak onu erdemli yeti\u015ftirmek ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ebeveynler nesli yeti\u015ftirmede eksik kald\u0131klar\u0131 y\u00f6nlerde gerekli deste\u011fi erdemli insanlardan almal\u0131d\u0131r. Erdemli toplum \u00f6nerisini sunan b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Farabi\u2019nin de dedi\u011fi gibi: \u201dErdemli toplumun d\u00fc\u015fman\u0131 cehalettir.\u201d Cehalet, bazen gerekeni bilmemek, bazen gerekli olan\u0131 \u00f6nemsememek, bazen de kas\u0131tl\u0131 olarak ve isteyerek hakka hakikate d\u00fc\u015fman olmakt\u0131r. Cehaletin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc karanl\u0131kt\u0131r. Karanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7aresi ise vahyin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na talip olmakt\u0131r. Bireysel veya toplumsal erdemli nesil i\u00e7in yola \u00e7\u0131kanlara ve yolda olanlara selam olsun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa Kolcu Erdem, fazilet ifadesiyle Kura&#8217;n-\u0131 Kerim\u2019de de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak \u00f6\u011fretilen, insan\u0131n f\u0131trat\u0131na uygun ya\u015fam niteli\u011fini tan\u0131mlayan s\u0131fatt\u0131r. Erdem, ahlaki olarak do\u011fru olan \u015feyi yap\u0131p yanl\u0131\u015f olan\u0131 yapmamakt\u0131r. Erdem, insanl\u0131k tarihiyle ya\u015f\u0131t, do\u011fru davran\u0131\u015f\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan ve nas\u0131l g\u00fczel ahlakl\u0131 olunaca\u011f\u0131na dair \u00fczerine fikirler sunulan kavramd\u0131r. Hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 do\u011fru kavramayan, nesilden \u015fik\u00e2yet eden b\u00fcy\u00fckler, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":50121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,65,43],"tags":[],"class_list":["post-50120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-mustafa","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50120\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}