{"id":49803,"date":"2024-03-04T22:38:22","date_gmt":"2024-03-04T19:38:22","guid":{"rendered":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/?p=49803"},"modified":"2024-03-04T22:38:29","modified_gmt":"2024-03-04T19:38:29","slug":"parasal-sikilasmanin-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/parasal-sikilasmanin-onemi\/","title":{"rendered":"Parasal s\u0131k\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6nemi."},"content":{"rendered":"\n

Fatih Altunba\u015f\/ Ekonomist<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye ekonomisi, ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda enflasyon pahas\u0131na ciddi anlamda b\u00fcy\u00fcme kaydetmi\u015ftir. T\u00fcketici fiyatlar\u0131nda s\u00fcrekli bir art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenmesine ra\u011fmen, \u00fclkenin gayrisafi yurt i\u00e7i has\u0131lat\u0131 emsalleriyle k\u0131yasla ciddi bir \u015fekilde artm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa vadeli b\u00fcy\u00fcme hedefleri, fiyat istikrar\u0131nda dengesizliklere yol a\u00e7t\u0131. Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma politikalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geldi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine d\u00f6nelim. Pandemi nedeniyle tedarik zincirlerinde gecikmeler olu\u015fmu\u015ftu. Talep, arz taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanamam\u0131\u015ft\u0131. Faizler d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, dolay\u0131s\u0131yla enflasyonu art\u0131racak bask\u0131lar olu\u015fmu\u015ftu. Bu yetmezmi\u015f gibi, merkez bankalar\u0131 piyasaya ucuz paralar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Buna parasal geni\u015fleme deniliyor. T\u00fcketici ve zorda kalacak \u015firketlere can simidi olmas\u0131 i\u00e7in bu gerekliydi.<\/p>\n\n\n\n

Para arz\u0131ndaki art\u0131\u015f, k\u0131sa vadede enflasyon beklentilerini de art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Neden acaba?<\/p>\n\n\n\n

Bu bas\u0131lan paralar, t\u00fcketicinin hesaplar\u0131na ucuz kredi olarak d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Piyasada faiz yok, ne yapacak t\u00fcketici? Tabii ki harcayacak. Gelecekteki harcamalar\u0131n\u0131 \u015fimdi yaparak, kendini enflasyona kar\u015f\u0131 korumas\u0131 gerekmekteydi. Bu harcamalar, talebi dolayl\u0131 yoldan art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fal olarak, talep kar\u015f\u0131lanamay\u0131nca, enflasyon bask\u0131s\u0131 da artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi neredeyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu sentetik fiyat art\u0131\u015flar\u0131, enflasyonu meydana getirmi\u015ftir. Neredeyse t\u00fcm \u00fclke ekonomileri bu sebepten dolay\u0131 k\u0131sa yoldan parasal s\u0131k\u0131la\u015fma politikalar\u0131n\u0131 devreye sokmu\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n

Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma tam olarak nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma, a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nan ekonomilerde enflasyonu kontrol alt\u0131na almak ve fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in merkez bankalar\u0131 taraf\u0131ndan zaman zaman devreye sokulan bir ara\u00e7t\u0131r. Ara\u00e7, para arz\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak, enflasyonu ve enflasyon beklentilerini d\u00fc\u015f\u00fcrmek ve ekonomik istikrar\u0131 do\u011fru y\u00f6r\u00fcngeye sokmak amac\u0131 ta\u015f\u0131r. G\u00f6sterge olarak faiz oranlar\u0131 artar, paran\u0131n arz\u0131 azal\u0131r. Kredilerin maliyetini art\u0131rarak, \u015firketlerin, t\u00fcketicilerin ve yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n harcamalar\u0131n\u0131 yava\u015flatmay\u0131 ama\u00e7lar. Bankalara rezerv gereksinimi gibi uygulamalarla, daha az kredi verilmesi te\u015fvik edilir.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka bir ifade ile parasal s\u0131k\u0131la\u015fmaya, kemeri s\u0131kmak ya da frene basmak diyebiliriz. Ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin yava\u015flamas\u0131 ve fiyat istikrar\u0131 hedeflenir. Harcamalar d\u00fc\u015fer ve sabit getirili yat\u0131r\u0131mlar daha cazip hale gelir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye art\u0131k istikrarl\u0131 bir makroekonomik ortam sa\u011flamak zorundad\u0131r! K\u0131sa vadeli ve h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme, ekonomik dengeyi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcmeyi tehlikeye atmaktad\u0131r. Fiyat art\u0131\u015flar\u0131, bir \u00fclkenin ba\u015f\u0131na gelebilecek en k\u00f6t\u00fc \u015feydir, \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcketicinin beli b\u00fck\u00fcl\u00fcr. T\u00fcketicinin al\u0131m g\u00fcc\u00fc korunmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye, t\u00fcketici ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 g\u00fcvenini geri kazanmak i\u00e7in elinden geleni yapmak zorundad\u0131r; bu g\u00fcveni tekrar kazan\u0131rsa, do\u011frudan i\u00e7 talep artacak ve ekonomi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcyecektir. Enflasyon beklentilerinin y\u00fcksek olmas\u0131, kredi maliyetlerini art\u0131rmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramaz. Bu sonsuz ve bitmeyen d\u00f6ng\u00fcye son vermenin zaman\u0131 gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin ciddi bir cari a\u00e7\u0131k sorunu vard\u0131r. Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma, T\u00fcrk Liras\u0131’n\u0131n de\u011ferinin korunmas\u0131na faydal\u0131 olacakt\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrk Liras\u0131, d\u0131\u015f bor\u00e7 y\u00fck\u00fcn\u00fc ve ithalat maliyetlerini hafifletir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu anki maliye bakan\u0131m\u0131z, Mehmet \u015eim\u015fek, \u00e7ok bilge bir ki\u015fili\u011fe sahip bir ki\u015fi. Kendi alan\u0131nda bir \u00fcstatt\u0131r. Merkez bankas\u0131 atamalar\u0131 buram buram g\u00fcven kokmaktad\u0131r. Basamakl\u0131 olarak hareket etmeye devam etmesi, ekonomiden sorumlu bakan olarak \u00f6nemlidir. \u00c7ok agresif politika de\u011fi\u015fiklikleri, \u00fclkeyi u\u00e7urumdan a\u015fa\u011f\u0131ya s\u00fcr\u00fckleyebilir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcketiciyi daha zor g\u00fcnler beklemektedir. Tavsiyem, gelir ve giderlerinizi iyi bir \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irerek, sa\u011flam bir b\u00fct\u00e7e yapmak ve gereksiz harcamalar\u0131 azaltmak y\u00f6n\u00fcndedir. \u0130\u015f piyasas\u0131 zay\u0131flayabilece\u011fi i\u00e7in, kendimizi geli\u015ftirmeye ve rekabet\u00e7i kalmaya devam edelim.<\/p>\n\n\n\n

Fakat unutmayal\u0131m, her zorluktan sonra bir kolayl\u0131k vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fatih Altunba\u015f\/ Ekonomist T\u00fcrkiye ekonomisi, ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda enflasyon pahas\u0131na ciddi anlamda b\u00fcy\u00fcme kaydetmi\u015ftir. T\u00fcketici fiyatlar\u0131nda s\u00fcrekli bir art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenmesine ra\u011fmen, \u00fclkenin gayrisafi yurt i\u00e7i has\u0131lat\u0131 emsalleriyle k\u0131yasla ciddi bir \u015fekilde artm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa vadeli b\u00fcy\u00fcme hedefleri, fiyat istikrar\u0131nda dengesizliklere yol a\u00e7t\u0131. Parasal s\u0131k\u0131la\u015fma politikalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geldi. \u00d6ncelikle, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine d\u00f6nelim. Pandemi nedeniyle tedarik …<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":49804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[69,38,43],"tags":[],"class_list":["post-49803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-fatih","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49803"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49803\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}