{"id":4559,"date":"2015-03-18T00:43:14","date_gmt":"2015-03-17T22:43:14","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=4559"},"modified":"2023-11-04T11:28:24","modified_gmt":"2023-11-04T08:28:24","slug":"trabzon-buyuksehir-belediyesinden-skandal-kitap-ali-sukru-bey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/trabzon-buyuksehir-belediyesinden-skandal-kitap-ali-sukru-bey\/","title":{"rendered":"TRABZON B\u00dcY\u00dcK\u015eEH\u0130R BELED\u0130YES\u0130\u2019NDEN SKANDAL K\u0130TAP: AL\u0130 \u015e\u00dcKR\u00dc BEY"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yahya D\u00fczenli duzenliyahya@gmail.com<\/p>\n<p>Tarihi 4 bin y\u0131l derinli\u011fe kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclen Trabzon\u2019da \u015fehrin tarih, k\u00fclt\u00fcr, mimar\u00ee, sanat, vs.\u2019ne dair bug\u00fcne kadar d\u00f6rt kitap\/eser ortaya koyamayan Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi nihayet skandal bir kitapla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey-H\u00fcrriyet u\u011fruna 39 y\u0131l\u201d isimli bu kitap maalesef b\u00fcy\u00fck \u015fehid Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ruhunu muazzep etti.<\/p>\n<p>Evet skandal\u2026 Y\u00e2ni rezalet\u2026<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n, Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde se\u00e7im ve a\u00e7\u0131l\u0131\u015f mitinglerinde (23 Kas\u0131m 2013, 23 Mart 2014 ) iki kez geldi\u011fi Trabzon\u2019da \u00fczerinde \u0131srarla durarak bahsetti\u011fi ve \u201cgen\u00e7lerin \u00f6rnek almas\u0131 gerekti\u011fi\u201dni s\u00f6yledi\u011fi \u015fehid-i muazzez Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019i kullanarak Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na \u015firin g\u00f6r\u00fcnmek isteyen Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin siyas\u00ee iradesi, ortaya koydu\u011fu skandal kitapla hem \u015fehrini, hem temsil etti\u011fi siyas\u00ee zihniyeti, hem de bu b\u00fcy\u00fck \u015fehidini itibars\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Son aylar\u0131n yayg\u0131n kavram\u0131yla \u201calg\u0131 operasyonu\u201dna tam bir \u00f6rnek olacak \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u201d kitab\u0131, Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ruhuna, \u015fahsiyetine, miras\u0131na, davas\u0131na, m\u00fccadelesine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir cephe adeta\u2026 Hem de ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n, neye sebep oldu\u011funun fark\u0131na varmayan Ak Parti\u2019li Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan bir cephe\u2026<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e dair 23 Mart 2014 tarihli Trabzon mitingindeki c\u00fcmlelerini hat\u0131rlatal\u0131m:<\/p>\n<p>\u201c\u2026 bug\u00fcn Trabzon\u2019da asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de ne yap\u0131lmak istendi\u011fini sizlere a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k aktarmak istiyorum. Trabzonlu bir kahraman, Trabzonlu bir yi\u011fit, bir \u015fehit \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019de oynanan oyunu sizlere anlatmak istiyorum. Gen\u00e7ler bunu bilmeyebilir, istiyorum ki onlar da bunu \u00f6\u011frensinler.<\/p>\n<p>Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey Trabzon\u2019un Meclisteki ilk mebusuydu, 23 Nisan 1920\u2019de Meclis a\u00e7\u0131l\u0131rken Trabzon\u2019u temsil etmek \u00fczere oradayd\u0131. Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kahraman bir subay\u0131 oldu\u011fu kadar, ilk Meclisin de en y\u00fcrekli vekillerinden biriydi, her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu, esarete, korkakl\u0131\u011fa, geri ad\u0131m atmaya asla tahamm\u00fcl\u00fc yoktu. Meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor, kalbinde olan neyse onu s\u00f6yl\u00fcyor, hakk\u0131 hayk\u0131r\u0131yordu. Ne yapt\u0131lar biliyor musunuz? Bu kahraman Trabzonluyu bir gece tam 91 y\u0131l \u00f6nce 27 Mart gecesi Ankara\u2019da al\u00e7ak\u00e7a \u015fehit ettiler.\u201d<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, bu konu\u015fmas\u0131ndan d\u00f6rt ay \u00f6nceki (23 Kas\u0131m 2013)\u00a0 Trabzon konu\u015fmas\u0131nda da; \u201d &#8220;Gen\u00e7ler sizlerden rica ediyorum, gidin Trabzonlu Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in hayat\u0131n\u0131 okuyun. On y\u0131llar boyunca bu millete dayat\u0131lan kelimelerin, kavramlar\u0131n, ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131n ne kadar sun\u2019i, ne kadar yapay, ne kadar yeni, ne kadar anlams\u0131z oldu\u011funu g\u00f6receksiniz\u2026.\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor ama Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin KT\u00dc Tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyeleri\u2019nden Prof. Necmettin ALKAN ve Do\u00e7. U\u011fur \u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc\u2019ye haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey-H\u00fcrriyet U\u011fruna 39 Y\u0131l\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitap, bazen \u00eem\u00e2l\u0131 bazen da hi\u00e7bir kayna\u011fa istinat etmeden ortaya koydu\u011fu ind\u00ee\/subjektif g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle aksini s\u00f6yl\u00fcyor. Adeta Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131 yalanlamak istercesine 330 sayfal\u0131k bir k\u00e2\u011f\u0131t y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olarak boy g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131 27 \u015eubat 2015\u2019te b\u00fcy\u00fck \u015fa\u015faalarla \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey adl\u0131 kitap i\u00e7in tan\u0131t\u0131m ve imza g\u00fcn\u00fc yap\u0131ld\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nden \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcr hizmeti daha..\u201d mottosuyla B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin internet sayfas\u0131nda \u015fu \u015fekilde duyuruluyor:<\/p>\n<p>\u201cTrabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin k\u00fclt\u00fcr hizmeti olarak yay\u0131m hayat\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve 39 y\u0131l gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede T\u00fcrk siyasi tarihine damga vurmu\u015f Ali \u015e\u00fckr\u00fc Beyi\u2019ni hayat\u0131n\u0131n ve m\u00fccadelesinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey adl\u0131 kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131 ve imza g\u00fcn\u00fc yap\u0131ld\u0131. 2. Trabzon Kitap G\u00fcnleri etkinlikleri kapsam\u0131nda Hamamizade \u0130hsan Bey K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nde yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fi ve imza g\u00fcn\u00fcnde Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in hayat\u0131n\u0131 ve m\u00fccadelesini kaleme alan Prof. Dr. Necmettin Alkan ve Do\u00e7. Dr. U\u011fur \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc, Trabzonlu kitapseverlerle birlikte oldu. 1. Bask\u0131da 6 bin adet bas\u0131lan ve \u00fccretsiz olarak da\u011f\u0131t\u0131lan Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey isimli kitap \u00f6nemli bir kaynak eser olarak k\u00fct\u00fcphanelerdeki yerini al\u0131yor. \u201c<\/p>\n<p>Tam bir \u201cmerd-i k\u0131pt\u00ee \u015fecaati\u201d arz eden ifadeler\u2026<\/p>\n<p>Siyas\u00ee ikbal ve zorlamalarla haz\u0131rlatt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7mayan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan bahsetmese belki ismini bile bilemeyece\u011finiz, dava ve m\u00fccadelesinden habersiz oldu\u011funuz \u015fehrinizin \u015fehidine kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f bir cinayet: Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey kitab\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ok mu abart\u0131yoruz?<\/p>\n<p>Kitab\u0131 okuma zahmetine katlanabilirseniz i\u015flenen cinayetin boyutlar\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce m\u00fcthi\u015f bir \u00f6zensizlikle haz\u0131rlanm\u0131\u015f, ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 yaz\u0131m, ifade ve tarih yanl\u0131\u015flar\u0131yla dolu bir kitap. Buna ra\u011fmen kitab\u0131n giri\u015finde, \u201ckerameti kendinden menkul\u201d kitap yazarlar\u0131, \u201c\u2026elinizdeki bu \u00e7al\u0131\u015fma ise, Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in hayat\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ele alan ilk \u00f6nemli akademik ve ara\u015ft\u0131rma eseri olma iddias\u0131ndad\u0131r. Hayat\u0131, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, fikirleri, faaliyetleri, yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ittihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi konular ba\u011flam\u0131nda Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ele al\u0131n\u0131yor. Muhtevas\u0131 \u00e7ok zengindir.\u201d diyerek \u00e7ok iddial\u0131 bir<\/p>\n<p>\u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131yorlar. Oysa bilim adam\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ve \u00e7ok iddial\u0131 s\u00f6zler sarfeden bu yazarlar\u0131n hi\u00e7bir bilimsel \u00f6l\u00e7\u00fc, birinci elden kaynak ve referansa m\u00fcracaat etmemeleri, baz\u0131 galiz iddialar\u0131n\u0131 bile belgeleyip temellendirememeleri tarih\u00e7i s\u0131fat\u0131yla m\u00fctenasip olmayan bir ilm\u00ee seviyenin \u00f6nemli bir g\u00f6stergedir.<\/p>\n<p>Kitap yazarlar\u0131n\u0131n Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in d\u00e2v\u00e2 ve m\u00fccadelesine ne kadar uzak olduklar\u0131n\u0131 sat\u0131r aralar\u0131ndan kolayl\u0131kla anlayabiliyoruz. Zira Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e bir t\u00fcrl\u00fc \u201c\u015feh\u00eed\u201d denilemeyen, s\u00fcrekli \u201c\u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u201d ifadesi kullan\u0131lan kitapta \u201ckim veya kimlerin taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcrt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne dair hi\u00e7bir ifade yok. Erken cumhuriyet d\u00f6neminde Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey cinayetine dair hat\u0131ratlar bug\u00fcn elimizde olmas\u0131na ra\u011fmen, \u201cyar\u0131n ne olaca\u011f\u0131 belli olmaz, d\u00f6nem de\u011fi\u015fir, ba\u015f\u0131m\u0131za bir i\u015f gelir\u201d korku ve endi\u015fesiyle olsa gerek, cinayetin fail-i me\u015fhuruna dair imal\u0131 da olsa hi\u00e7bir adres g\u00f6sterilmiyor.<\/p>\n<p>Israrl\u0131 Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in \u0130ttihat\u00e7\u0131 ve Enver Pa\u015fac\u0131 oldu\u011fu tezini hi\u00e7bir delil g\u00f6stermeden ispata giri\u015fen say\u0131n yazarlar\u0131n bu gayretine bir mana veremiyoruz. Verebilece\u011fimiz tek mana \u015fu olabilir: Bug\u00fcne kadar Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey birileri taraf\u0131ndan yok say\u0131lm\u0131\u015f ve tarihin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn ise, yok sayma yerine, \u201csuyun bu yakas\u0131ndan\u201d bir itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma operasyonu ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p>Kitapta \u00f6ns\u00f6z\u00fc bulunan Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Orhan F. G\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fco\u011flu\u2019nun kitab\u0131 okumad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitab\u0131n muhtevas\u0131 G\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fco\u011flu\u2019nun; \u201cmilletin meclisinde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tertemiz m\u00fccadelesinin en parlak d\u00f6neminde \u015fehadet \u015ferbetini i\u00e7en bu m\u00fcmtaz \u015fahsiyetin \u00f6m\u00fcr kitabesini, bu topra\u011f\u0131n evlatlar\u0131na \u00f6\u011fretmek ve nesilden nesile aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ulvi bir g\u00f6revdir\u201d c\u00fcmlelerini yalanlar nitelikte.<\/p>\n<p>Skandal kitaptan skandal bir \u00f6rnek verelim\u2026<\/p>\n<p>\u201c\u2026Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in bu ifadelerde belirtti\u011fi \u2018Enver Pa\u015fa ile \u015fu ana kadar g\u00f6r\u00fc\u015fmedim\u2019 iddias\u0131 ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z\u00fckmektedir. Zira Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in Enver Pa\u015fa ile \u00e7ekilmi\u015f bir foto\u011fraf\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu foto\u011fraf onun Enver Pa\u015fa ile ili\u015fkisinin oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r. Batum\u2019da \u00e7ekilen foto\u011frafta Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey ile birlikte, Ziya Hur\u015fit, Enver Pa\u015fa ve birka\u00e7 arkada\u015f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in Enver Pa\u015fa\u2019y\u0131 yurda sokma d\u00fc\u015f\u00fcncesinde olan Trabzon\u2019daki \u0130ttihat\u00e7\u0131 erkan lehine faaliyetleri, Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n s\u0131k\u0131 muhaliflerinden olmas\u0131 ve Enver Pa\u015fa ile Batum\u2019da \u00e7ektirdi\u011fi foto\u011fraf d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde b\u00f6yle bir mektubun do\u011fru olmas\u0131 ihtimal d\u00e2hilindedir\u2026\u201d (Kitap, sh. 266)<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki sat\u0131rlar e\u011fer bizde de\u011fil de \u00d6at\u0131da bir bilimsel ara\u015ft\u0131rmada yer alsa, isimlerinin \u00f6n\u00fcnde Prof. ve Do\u00e7. unvan\u0131 bulunan mevzubahis yazarlar\u0131n bu akademik \u00fcnvanlar\u0131 geri al\u0131n\u0131r ve bir daha \u00dcniversiteye girmeleri yasaklan\u0131rd\u0131 herhalde. Bizde ise belki taltif bile edilirler (!)<\/p>\n<p>Ni\u00e7in mi? Anlatal\u0131m\u2026<\/p>\n<p>1. Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n ne hat\u0131ralar\u0131nda, ne mektuplar\u0131nda ne de Enver Pa\u015fa ile ilgili belgelerin herhangi birisinde Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in kendisiyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dair bir bilgi bulunmamaktad\u0131r. Zaten Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey de Meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden \u201cEnver Pa\u015fa ile g\u00f6r\u00fc\u015fmedim\u201d diyor. Kitap yazarlar\u0131 ise \u201cg\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u201d diyerek Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019i yalanc\u0131l\u0131kla su\u00e7luyorlar.<\/p>\n<p>2. Mevzubahis kitab\u0131n Kitap yazar\u0131 tarih\u00e7ilerin Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in Enver Pa\u015fa ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dair en \u00f6nemli delilleri olan \u201cBatum\u2019da \u00e7ekilen foto\u011fraf\u201d (sh. 313) oldu\u011funu iddia ettikleri foto\u011fraf, Batum\u2019da de\u011fil 1920 y\u0131l\u0131nda Bak\u00fc\u2019de, Do\u011fu Halklar\u0131 Kurultay\u0131\u2019nda \u00e7ekilmi\u015f bir foto\u011fraft\u0131r.<\/p>\n<p>Bitmedi\u2026. Bu foto\u011frafta Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n yan\u0131nda Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey olarak g\u00f6sterdikleri \u015fah\u0131s ise Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey de\u011fil, Ankara H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin Batum \u015eehbenderi, yani Konsolosu olan Dr. \u0130brahim Tal\u00ee (\u00d6ng\u00f6ren) Bey\u2019dir. Yak\u0131n tarihle az-\u00e7ok ilgili olanlar Dr. \u0130brahim Tali Bey\u2019in bu Kurultay\u2019da g\u00f6zlemci s\u0131fat\u0131yla bir konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 (4 Eyl\u00fcl 1920) bilirler. Pa\u015fa\u2019n\u0131n di\u011fer yan\u0131ndaki ki\u015fi ise, Emniyet Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde, Halep ve Bursa valiliklerinde bulunmu\u015f olan Azmi Bey\u2019dir. Ayr\u0131ca kitap yazarlar\u0131n\u0131n bir di\u011fer yanl\u0131\u015flar\u0131; foto\u011frafta bulundu\u011funu s\u00f6yledikleri Ziya Hur\u015fit\u2019in ne s\u00f6z konusu kurultaya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ne de foto\u011frafta bulundu\u011funu bilmemeleridir.\u00a0 Bizde tarih\u00e7ilik, yanl\u0131\u015f yerden yanl\u0131\u015f makasla i\u015fte b\u00f6yle oluyor(!)<\/p>\n<p>Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019i ittihat\u00e7\u0131l\u0131k ve Enver Pa\u015fac\u0131l\u0131kla su\u00e7lamakta dahi yeterli maharet sahibi olamayan, sar\u0131lacak tek delil olarak Enver Pa\u015fa\u2019n\u0131n yan\u0131ndaki \u015fahs\u0131 Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e benzeten ve bunun \u00fczerinden yak\u0131n tarih okumalar\u0131 yapmaya ve sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan bu bilim adamlar\u0131n\u0131n halini g\u00f6r\u00fcnce sadece VEYL! diyoruz. Kendilerine bundan sonraki tarih\u00ee foto\u011fraflardaki \u015fahsiyetleri tan\u0131malar\u0131 i\u00e7in \u201ch\u00e2z\u0131k bir g\u00f6z tabibi\u201dne g\u00f6r\u00fcnmelerini tavsiye ediyoruz (!)<\/p>\n<p>Merak edenler Kurultay\u2019a Azerbaycan delegesi olarak bizzat kat\u0131lan \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir\u2019in Enver Pa\u015fa isimli kitab\u0131n\u0131n 3. Cildinin 548. sayfas\u0131na bakabilirler! Ayr\u0131ca T\u00fcrk Tarih Kurumu\u2019nun yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201cTKF\u2019nin kurulu\u015fu ve Mustafa Suphi\u201d isimli eserin 162, 163. Sayfalar\u0131 ile kitab\u0131n \u2018foto\u011fraflar\u2019 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne de bakabilirler. Bir ba\u015fka kaynak olarak da Dr. Fethi Teveto\u011flu\u2019nun \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Sosyalist ve Kom\u00fcnist Faaliyetler\u201d adl\u0131 eserinin 349-362 sayfalar\u0131na bakabilirler.<\/p>\n<p>Tarih\u00ee bir foto\u011fraftan bir skandal h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131karan bu bilim adamlar\u0131n\u0131n \u00dcniversite k\u00fcrs\u00fclerinde h\u00e2l\u00e2 nas\u0131l tarih dersleri verebildiklerine hayret ediyoruz!<\/p>\n<p>3. Kitab\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde delilden yoksun iddialarla, \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ittihat\u00e7\u0131 oldu\u011fu ve mecliste ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc oldu\u011fu\u201d tezi i\u015flenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n bir yerinde (s. 255) \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u0130ttihat\u00e7\u0131larla ili\u015fkileri tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r\u2026 Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in \u0130ttihat ve Terakki\u2019ye kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan kesin verilere sahip de\u011filiz. Bununla beraber \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti ve yan kurulu\u015flar\u0131na mensup ki\u015filerle yak\u0131n ili\u015fkiler kurmu\u015f, hatta kendisi de bu kurulu\u015flar i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d denilirken, ba\u015fka sayfalarda ise Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ittihat\u00e7\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u00e7ok say\u0131daki bu tezat ve tenakuzlardan baz\u0131 al\u0131nt\u0131lar:<\/p>\n<p>\u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey Trabzon\u2019daki geli\u015fmelerde tavr\u0131n\u0131 muhalif ittihat\u00e7\u0131 arkada\u015flar\u0131ndan yana koymu\u015ftur. Trabzon\u2019daki \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n endi\u015fe ve itirazlar\u0131n\u0131 TBMM\u2019ye ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (s. 121)<\/p>\n<p>\u201cTBMM\u2019de bulundu\u011fu s\u00fcrede Trabzon\u2019da iktidara muhalif olan \u0130ttihat\u00e7\u0131larla yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7erisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r\u2026 Trabzon\u2019daki ittihat\u00e7\u0131lar\u0131n TBMM\u2019deki en \u00f6nemli sesi olmu\u015ftur.\u201d (s. 173)<\/p>\n<p>Kitab\u0131n ilerleyen sahifelerinde Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in \u201c\u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n TBMM\u2019deki sesi\u201d oldu\u011fu iftiras\u0131 nakarat gibi ayn\u0131 c\u00fcmlelerle tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c\u2026Tan\u2019da yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lar\u0131yla TBMM\u2019deki muhalefetini Meclis d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. TBMM\u2019de bulundu\u011fu s\u00fcre i\u00e7inde Trabzon ve \u00e7evresindeki \u0130ttihat\u00e7\u0131larla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Onlar\u0131n TBMM\u2019deki s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmu\u015ftu.\u201d (s. 215)<\/p>\n<p>Bilin\u00e7altlar\u0131ndaki h\u00fckme delil bulamamalar\u0131n\u0131n verdi\u011fi tel\u00e2\u015fla b\u00f6ylesine savruk h\u00fck\u00fcmlere ba\u015fvuran yazarlar kendi tezat ve tenakuzlar\u0131n\u0131n bile fark\u0131nda de\u011fillerdir.<\/p>\n<p>Kitaba \u2018\u00f6zellikle\u2019 koyduklar\u0131 \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ittihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ittihat\u00e7\u0131larla ili\u015fkisi\u201d (s. 255) ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131 ise bir tarih\u00e7inin kaleminden \u00e7\u0131kmamas\u0131 gelen, hi\u00e7bir belge ve delil i\u00e7ermeyen, dolgu malzemelerinden ibaret, tenakuzlarla dolu zorlama bir metin niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>4. Bu gayret, acaba, Mustafa Kemal-Enver Pa\u015fa rekabetinde\/\u00e7eki\u015fmesinde Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in Mustafa Kemal\u2019e olan \u00f6fke ve muhalefetinden yola \u00e7\u0131karak onu Enver Pa\u015fa taraftar\u0131 g\u00f6stermeleri, acaba bilin\u00e7altlar\u0131ndaki \u201cKemalizm sendromu\u201dnun bir d\u0131\u015favurumu olabilir mi?<\/p>\n<p>Bu meyanda, mevzubahis kitab\u0131n ilgili sat\u0131rlar\u0131na bak\u0131n:<\/p>\n<p>\u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey TBMM\u2019deki faaliyetleriyle muhalefetin ba\u015fta gelen simalar\u0131ndan biri iken, ayn\u0131 zamanda Trabzon\u2019daki Enver Pa\u015fa taraftar\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n Meclisteki en \u00f6nemli destek\u00e7ilerinin ba\u015f\u0131nda gelmi\u015fti. Bu anlamda onu Enver Pa\u015fa fraksiyonuna ait ittihad\u00e7\u0131 olarak tan\u0131mlamak-ittihad\u00e7\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 s\u00f6ylemine g\u00f6re- daha \u00e7ok kolayd\u0131r. Zaten na\u00e7izane g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm, onun askerli\u011finden itibaren \u0130ttihad ve Terakki Cemiyeti\u2019ne girdi\u011fidir\u2026\u201d<\/p>\n<p>\u0130lmin, idrakin, insaf\u0131n, vicdan\u0131n ve tarihin \u00e7arp\u0131t\u0131lmaktan da \u00f6te yerle bir edildi\u011fi b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm nas\u0131l verilebilir? Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in \u0130ttihat\u00e7\u0131 oldu\u011funa dair ortada hi\u00e7bir belge olmamas\u0131na ra\u011fmen bu sat\u0131rlar\u0131 yazabilen adamlara ne yaz\u0131k ki tarih profes\u00f6r\u00fc, do\u00e7enti \u00fcnvan\u0131 verilebiliyor ve kendilerine yaz\u0131\/kitap haz\u0131rlatt\u0131r\u0131labiliyor!<\/p>\n<p>Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesini bir kez daha tebrik (!) ediyoruz!<\/p>\n<p>5. Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019le ilgili Enver Pa\u015fac\u0131 bir alg\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u0130dman Mecmuas\u0131\u2019n\u0131n kapa\u011f\u0131ndaki Enver Pa\u015fa foto\u011fraf\u0131n\u0131 da kitaba dah\u00eece(!) yerle\u015ftirmi\u015flerdir!<\/p>\n<p>6. Bug\u00fcne kadar bilmedi\u011fimiz daha ne ke\u015fiflere \u015fahit oluyoruz(!) 1918\u2019de Trabzon\u2019da yay\u0131nlanmaya ba\u015flayan \u201c\u0130stikbal\u201d Gazetesi\u2019nin \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n yay\u0131n organ\u0131 oldu\u011funu ilk defa bu yazarlardan \u00f6\u011freniyoruz!.. Oysa biz bu gazetenin Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 oldu\u011funu biliyorduk.<\/p>\n<p>7. Kitab\u0131n tarih\u00ee foto\u011fraflar b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde (sh. 321) Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in cenaze foto\u011fraf\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki skandal ifadelerden dolay\u0131 ak\u0131l \u00e7\u0131ld\u0131rmas\u0131n da ne yaps\u0131n! Foto\u011fraf\u0131n alt\u0131ndaki ifade aynen \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>\u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in cesedi \u0130neg\u00f6l \u00fczerinden Trabzon\u2019a nakledilmi\u015fti. 5 Nisan 1923\u2019te \u0130neg\u00f6l\u2019de vapura konulmadan \u00f6nce \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraf\u0131..\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u0130neg\u00f6l\u2019de \u00e7ekilmi\u015f\u201d bu foto\u011fraf vesilesiyle de \u00f6\u011frendik ki Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in cenazesi \u0130neg\u00f6l \u00fczerinden Trabzon\u2019a nakledilmi\u015f (!) Bug\u00fcne kadar (bu kitab\u0131n yazar\u0131 iki beyefendi d\u0131\u015f\u0131nda) hi\u00e7 kimse \u0130neg\u00f6l\u2019deki denizi g\u00f6rememi\u015f!\u00a0 Politikac\u0131lar\u0131n i\u00e7 kara par\u00e7alar\u0131na deniz getirecekleri vaadini duyduk da tarih\u00e7ilerin \u0130neg\u00f6l gibi bir i\u00e7 kara par\u00e7as\u0131na vapur yana\u015ft\u0131rmalar\u0131 Fatih Sultah Mehmed\u2019i dahi k\u0131skand\u0131racak bir icraat! Bu ne ba\u015ftan savma i\u015ftir, tarih\u00e7ili\u011fi hafife alma tavr\u0131d\u0131r b\u00f6yle\u2026<\/p>\n<p>Tarihin taamm\u00fcden veya tecah\u00fclen bu derece tahrif ve maskara edildi\u011fi ba\u015fka bir \u00fclke var m\u0131d\u0131r acaba?<\/p>\n<p>\u0130nsanda biraz tarih ve ilim adam\u0131 haysiyeti varsa bu ifadeler kar\u015f\u0131s\u0131nda insan utan\u0131r ve \u00f6z\u00fcr diler!<\/p>\n<p>Do\u011frusu \u015fudur: Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in cezanesi \u0130neg\u00f6l de\u011fil \u0130nebolu \u00fczerinden vapurla Trabzon\u2019a g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu vahim c\u00fcmleler de g\u00f6steriyor ki; yazd\u0131klar\u0131n\u0131 tekrar okuma, kontrol etme zahmetine katlanamayan tarih\u00e7ilerin Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019le ilgili 330 sayfal\u0131k kitab\u0131 kalemle de\u011fil \u2018makasla yazd\u0131klar\u0131\u2019na h\u00fckmetmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil!<\/p>\n<p>8. Bir skandal yanl\u0131\u015f daha: Kitab\u0131n \u201cNas\u0131l \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc?\u201d (Sh. 52) b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in 27 Nisan 1923\u2019te \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmi\u015f bulunuyoruz. Oysa cenazeyi \u201c5 Nisan\u2019da \u0130neg\u00f6l\u2019den\u201d nakletmi\u015flerdi. Yani daha Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey \u00f6lmeden cenazesi nakledilmi\u015f\u2026 Ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcmde iki kez tekrarlanan 27 Nisan 1923 tarihine bak\u0131nca bu tarih\u00e7ilerimizin b\u00f6ylesine bariz yanl\u0131\u015flar\u0131 nas\u0131l yapabildiklerine \u015fa\u015f\u0131r\u0131yoruz.\u00a0 Trabzon i\u00e7in b\u00f6ylesi \u00f6nemli bir \u015fahsiyetin hayat\u0131yla al\u00e2kal\u0131 olarak tarihe ancak bu kadar \u00f6zensiz not d\u00fc\u015f\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey 27 Mart 1923\u2019te \u015fehid edilmi\u015ftir. Konuyla ilgili herkesin bilece\u011fi yak\u0131n tarihe ait bu bilgiyi say\u0131n Prof. Ve Do\u00e7.lar\u0131m\u0131z\u0131n bir ayl\u0131k \u00f6nemli bir s\u00fcreyle ve m\u00fckerreren yanl\u0131\u015f yazabilmelerini herhalde tarih literat\u00fcr\u00fcm\u00fcze yeni yorumlar getiren bir a\u00e7\u0131l\u0131m olarak anlamak gerekiyor (!)<\/p>\n<p>Bu sat\u0131rlar\u0131 okuyunca akl\u0131m\u0131za \u015fu f\u0131kra geldi: Her \u015feyi bilen bir kahvehane all\u00e2mesi kahvede \u201cKurban\u201d hik\u00e2yesi anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ocu\u011fu olmayan Hazreti \u0130sa Allah\u2019a, \u201cyarabbi bana bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ver, onu sana kurban edeyim\u2019 diye dua etmi\u015f. Hazreti \u0130sa\u2019n\u0131n duas\u0131 kabul olmu\u015f. Allah bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu vermi\u015f. S\u00f6z\u00fcnde durmak i\u00e7in k\u0131z\u0131n\u0131 ta\u015fa yat\u0131rm\u0131\u015f, tam b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 bo\u011faz\u0131na s\u00fcrecekken, Azrail g\u00f6kte ke\u00e7i ile g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015f. \u0130sa\u2019ya \u2018k\u0131z\u0131n\u0131 b\u0131rak bu ke\u00e7iyi kurban et\u2019 demi\u015f. Merakl\u0131 dinleyiciler aras\u0131ndan birisi \u2018Ulan, anlatt\u0131\u011f\u0131n hik\u00e2yenin neresini d\u00fczelteyim? Hazreti \u0130sa de\u011fil, Hazreti \u0130brahim. Kurban edilecek \u00e7ocuk k\u0131z de\u011fil erkek. Gelen Azrail de\u011fil Cebrail. Getirdi\u011fi de ke\u00e7i de\u011fil ko\u00e7!\u201d<\/p>\n<p>Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin tarih\u00e7ilere yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u201d kitab\u0131nda yazd\u0131klar\u0131 da bu t\u00fcrden.<\/p>\n<p>Zihinleri daha fazla yormadan kitab\u0131n ba\u015ftan sona kadar tema\u2019s\u0131 ve \u00f6zeti\u2019nin \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in muz\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 itl\u00e2f edilmesi gerekti\u011fi\u201d\u00a0 oldu\u011funu ifade edelim.<\/p>\n<p>Yaz\u0131klar olsun!<\/p>\n<p>\u015eehidine sahip \u00e7\u0131kamayan, aksine \u015fehidini a\u015fa\u011f\u0131layan, itibars\u0131zla\u015ft\u0131ran bu yay\u0131ndan dolay\u0131 Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019ne yaz\u0131klar olsun! \u201c\u0130\u015f yapay\u0131m\u201d diye, birilerine \u015firin g\u00f6r\u00fcnme i\u015ftah\u0131nda \u015fehid-i muazzez Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey kullan\u0131lmamal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Maalesef Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi bu kitab\u0131yla (Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n aksine) Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in \u00f6rnek al\u0131nmamas\u0131 gereken bir \u015fahsiyet oldu\u011funu \u00eema etmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Bu skandal kitaptan dolay\u0131 Belediyeyi ve eme\u011fi ge\u00e7enleri (!) bir kez daha tebrik ediyoruz (!) Yeni kitap skandallar\u0131n\u0131 da kendilerinden bekliyoruz (!)<\/p>\n<p>Bu sat\u0131rlar\u0131 yazmadan \u00f6nce bu skandal konusunda benden daha fazla rahats\u0131z oldu\u011funa \u015fahit oldu\u011fum \u0130smail Hac\u0131fettaho\u011flu ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Belediye yetkililerinin kendisiyle kitab\u0131n haz\u0131rl\u0131k safhas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerini ve kendilerine b\u00f6yle bir kitab\u0131n \u201cson derece ciddi bir i\u015f oldu\u011fu, saha birikimi olan bu konuda s\u00f6z sahibi, saha birikimi olan insanlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi\u201c \u015feklinde tavsiye ve ikazlar\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frendim. Benimle de temasa ge\u00e7en ilgililere \u201cBenim Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019le ilgili G\u00fcnebak\u0131\u015f Gazetesi\u2019ndeki yaz\u0131lar\u0131m\u0131 kitab\u0131n\u0131za koyabilirsiniz!\u201d demem \u00fczerine<\/p>\n<p>baz\u0131 k\u0131saltmalar yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylediler. Yap\u0131lan k\u0131saltmalardan sonra yaz\u0131lar\u0131m\u0131n \u201cbenim olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131I ve Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in davas\u0131, \u015fahsiyeti, m\u00fccadelesini ifade etmedi\u011fini belirterek yaz\u0131lar\u0131m\u0131n eksiltilmi\u015f haliyle kitaba konulmamas\u0131n\u0131 s\u00f6yledim. Ne derece isabet etti\u011fimiz kitap yay\u0131nland\u0131ktan sonra anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu skandal kitap vesilesiyle Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e yap\u0131lan b\u00fchtan ve iftiralar Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in davas\u0131na, m\u00fccadelesine, \u015fahsiyetine sava\u015f a\u00e7anlar\u0131 sevindirmi\u015ftir!<\/p>\n<p>\u015eu anda se\u00e7ilmek i\u00e7in meydan muharebesi veren milletvekili adaylar\u0131n\u0131n hi\u00e7 biri, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son Meclis-i Mebusan\u0131\u2019nda ve ilk TBMM\u2019de Trabzon mebusu olan Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e dair bu skandal kitab\u0131 okumu\u015flar m\u0131d\u0131r acaba? Okumu\u015flarsa ni\u00e7in tepki vermemi\u015flerdir?<\/p>\n<p>Kitab\u0131n yazarlar\u0131n\u0131 bilemem ama, Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi yetkilileri \u015fehirlerinin zirvesindeki b\u00fcy\u00fck \u015feh\u00eed Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ruhaniyetinden \u00f6z\u00fcr dilemeleri gerekti\u011fini idrak edebilecekler midir?<\/p>\n<p>Son olarak s\u00f6yleyece\u011fimiz: Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi bir daha \u201cidrakini, irfan\u0131n\u0131 ve haddini a\u015fan\u201d i\u015fleri ehl-i vukuflarla yapmal\u0131 ve bu skandal kitab\u0131 bir an \u00f6nce da\u011f\u0131t\u0131mdan kald\u0131rmas\u0131d\u0131r. (Bu konuda i\u015f i\u015ften ge\u00e7se de, \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr bug\u00fcne kadar kitaba dair hi\u00e7 bir ele\u015ftiri gelmemi\u015f olmas\u0131 kitab\u0131n okunmad\u0131\u011f\u0131na da i\u015faret ediyor olsa gerek.)<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019ne bir hat\u0131rlatmada bulunal\u0131m: E\u011fer Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e sayg\u0131n\u0131z varsa ve e\u011fer bulabilirseniz, Trabzon Belediye ar\u015fivinden 1923 y\u0131l\u0131na ait Meclis Karar\u0131yla Boztepe\u2019ye Ali \u015e\u00fckr\u00fc Tepesi ismi verilen karar\u0131 yeniden hayata ge\u00e7irip, Boztepe\u2019nin ad\u0131n\u0131 tekrar Ali \u015e\u00fckr\u00fc Tepesi yapar, Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019e de ona yak\u0131\u015fan bir kabir in\u015fa ettirirsiniz! 1920\u2019lerin tek parti iktidar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc 2015\u2019in tek parti iktidar\u0131nda da var. Ancak bu i\u015f irade ve cesaret ister.<\/p>\n<p>\u00dcstad Necip Faz\u0131l ne diyordu:<\/p>\n<p>\u201cB\u00fclb\u00fcllere emir var: Lisan \u00f6\u011fren vakvaktan<\/p>\n<p>Bahset tarih, bal\u0131\u011f\u0131n t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131 kavaktan!\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Yahya D\u00fczenli duzenliyahya@gmail.com Tarihi 4 bin y\u0131l derinli\u011fe kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclen Trabzon\u2019da \u015fehrin tarih, k\u00fclt\u00fcr, mimar\u00ee, sanat, vs.\u2019ne dair bug\u00fcne kadar d\u00f6rt kitap\/eser ortaya koyamayan Trabzon B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi nihayet skandal bir kitapla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201cAli \u015e\u00fckr\u00fc Bey-H\u00fcrriyet u\u011fruna 39 y\u0131l\u201d isimli bu kitap maalesef b\u00fcy\u00fck \u015fehid Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in ruhunu muazzep etti. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,50,43],"tags":[],"class_list":["post-4559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-yahya","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4559\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}