{"id":45451,"date":"2023-09-12T06:41:00","date_gmt":"2023-09-12T03:41:00","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=45451"},"modified":"2024-02-22T23:16:23","modified_gmt":"2024-02-22T20:16:23","slug":"43-yil-sonra-12-eylul-darbesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/43-yil-sonra-12-eylul-darbesi\/","title":{"rendered":"43 y\u0131l sonra 12 Eyl\u00fcl darbesi"},"content":{"rendered":"<header class=\"news-header\">\n<h4 class=\"title\" style=\"color: #222222\">T\u00fcrkiye tarihine kara leke olarak ge\u00e7en 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinin \u00fczerinden 43 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ac\u0131lar hala ge\u00e7medi.<\/h4>\n<\/header>\n<figure class=\"news-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"js-detail-image\" src=\"https:\/\/i20.haber7.net\/resize\/1280x720\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/kanli_12_eylul_darbesinin_uzerinden_43_yil_gecti_1694481554_4128.jpg\" alt=\"Kanl\u0131 12 Eyl\u00fcl darbesinin \u00fczerinden 43 y\u0131l ge\u00e7ti\" width=\"620\" height=\"360\"  ><\/figure>\n<div class=\"news-content\">\n<p>\u0130dam, k\u00f6t\u00fc muamele, insan haklar\u0131 ihlalleriyle an\u0131lan 12 Eyl\u00fcl&#8217;e giden s\u00fcrecin haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yakla\u015f\u0131k 6 ay s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p><em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;Bayrak Harekat\u0131&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0kot ad\u0131yla\u00a0 belirlenen darbe i\u00e7in ordu komutanlar\u0131na 11 Temmuz 1980 g\u00fcn\u00fc gece saat 04.00&#8217;te hareket emri verildi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/83W75_1694481576_2905.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Ancak S\u00fcleyman Demirel&#8217;in ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetin 2 Temmuz&#8217;da g\u00fcvenoyu almas\u0131yla darbeciler bu plan\u0131 erteledi.<\/p>\n<p>Tarihler 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc g\u00f6sterdi\u011finde, T\u00fcrkiye demokrasisine darbe vuracak plan, sabaha kar\u015f\u0131 uyguland\u0131.<\/p>\n<p>Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutan\u0131 Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutan\u0131 Orgeneral Tahsin \u015eahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutan\u0131 Oramiral Nejat T\u00fcmer ve Jandarma Genel Komutan\u0131 Orgeneral Sedat Celasun&#8217;dan olu\u015fan darbeci Milli G\u00fcvenlik Konseyi, b\u00fct\u00fcn yetkileri ele ald\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/ibNmx_1694481596_3122.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Anayasay\u0131 kald\u0131ran darbeciler, ard\u0131ndan TBMM&#8217;yi la\u011fvederek antidemokratik faaliyetlerine h\u0131z verdi.<\/p>\n<p>\u00dclke genelinde s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edildikten sonra sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 hedef alan darbeciler, T\u00fcrk Hava Kurumu, \u00c7ocuk Esirgeme Kurumu ve K\u0131z\u0131lay d\u0131\u015f\u0131ndaki dernekleri kapatt\u0131.<\/p>\n<p>Siyasi partilerin kap\u0131s\u0131na kilit vuran darbeciler, S\u00fcleyman Demirel ile B\u00fclent Ecevit&#8217;i Hamzakoy&#8217;a, Necmettin Erbakan ile Alparslan T\u00fcrke\u015f&#8217;i ise Uzunada&#8217;ya s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndererek siyasi yasak getirdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/e13RI_1694481609_3438.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h3><span style=\"color: #b22222\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;ASMAYALIM DA BESLEYEL\u0130M M\u0130?&#8221;<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>Antidemokratik uygulamalar\u0131na her g\u00fcn yenisini ekleyen darbeciler, ac\u0131s\u0131 y\u0131llarca haf\u0131zalardan silinmeyecek idam kararlar\u0131na da imza att\u0131.<\/p>\n<p>Takvimler 9 Ekim 1980&#8217;i g\u00f6sterdi\u011finde sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc Necdet Adal\u0131 ile \u00fclk\u00fcc\u00fc Mustafa Pehlivano\u011flu idam edildi.<\/p>\n<p>Darbe \u00f6ncesinde bir askeri inzibat erini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gerek\u00e7esiyle h\u00fck\u00fcm giyen 17 ya\u015f\u0131ndaki Erdal Eren&#8217;e de idam cezas\u0131 verildi. Eren&#8217;in idam h\u00fckm\u00fc, Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan 2 kez iptal edilmesine ra\u011fmen Milli G\u00fcvenlik Konseyince onaylanan kararla ve ya\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fclerek 13 Aral\u0131k 1980&#8217;de Ankara Ulucanlar Cezaevi&#8217;nde infaz edildi.<\/p>\n<p>Kenan Evren&#8217;in Eren i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">\u00a0&#8220;Asmayal\u0131m da besleyelim mi?&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0ifadesi, darbecilerin insan haklar\u0131 ihlali konusunda s\u0131n\u0131r tan\u0131mayacaklar\u0131n\u0131n itiraf\u0131 oldu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/PXn5H_1694481629_9994.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Kanl\u0131 uygulamalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra demokrasinin ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te 650 bin ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, 210 bin davada 230 bin ki\u015fi yarg\u0131land\u0131, 7 binden fazla ki\u015fi hakk\u0131nda idam talep edildi.<\/p>\n<p>Hukukun ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcnlerde, 517 ki\u015fi \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131 ve 50 ki\u015fi hakk\u0131nda idam karar\u0131 yerine getirildi.<\/p>\n<p>Onlarca gazeteci hakk\u0131nda binlerce y\u0131la varan hapis cezas\u0131 istendi, 14 bin ki\u015fi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, 30 bin ki\u015fi ise\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;sak\u0131ncal\u0131&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0oldu\u011fu iddias\u0131yla i\u015finden edildi.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve sanat hayat\u0131n\u0131n da hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 12 Eyl\u00fcl&#8217;de, yakla\u015f\u0131k 1000 film sak\u0131ncal\u0131 bulundu\u011fu i\u00e7in yasakland\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/0tRuT_1694481643_1941.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h3><span style=\"color: #b22222\"><strong style=\"font-weight: bold\">DARBEC\u0130LER HAKKINDA DAVA<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>Darbeci generallerin belirledi\u011fi dan\u0131\u015fma meclisinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 anayasa, 1982&#8217;de\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;g\u00fcd\u00fcml\u00fc&#8221;\u00a0<\/strong><\/em>referandumla y\u00fczde 92&#8217;lik evet oyu ald\u0131.<\/p>\n<p>Evren ve di\u011fer darbeciler, darbe anayasas\u0131na dahil ettikleri\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;ge\u00e7ici 15. madde&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0ile \u00f6m\u00fcr boyu dokunulmazl\u0131k hakk\u0131 kazanarak olas\u0131 bir yarg\u0131lanmaya kar\u015f\u0131 \u00f6nlem ald\u0131.<\/p>\n<p>Ancak\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;Milli G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyelerinin yarg\u0131lanamayaca\u011f\u0131na&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0dair ge\u00e7ici 15. madde, 12 Eyl\u00fcl 2010&#8217;daki referandumla anayasadan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece darbecilerin yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/vSaLM_1694481660_6342.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Referandumdan bir g\u00fcn sonra T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u00f6rt bir taraf\u0131ndan darbeciler ve onlar\u0131n talimatlar\u0131n\u0131 uygulayanlar hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunuldu.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine o d\u00f6nem hayatta olan Milli G\u00fcvenlik Konsey \u00fcyelerinden Kenan Evren ile Tahsin \u015eahinkaya hakk\u0131nda Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Haklar\u0131ndaki iddianame, Ankara 12. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince 10 Ocak 2012&#8217;de kabul edilen iki darbeci,\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131&#8217;n\u0131n tamam\u0131n\u0131 veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye veya ortadan kald\u0131rmaya ve anayasa ile te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f olan T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisini ortadan kald\u0131rmaya veya g\u00f6revini yapmas\u0131na engel olmaya cebren te\u015febb\u00fcs etmek&#8221;\u00a0<\/strong><\/em>ile su\u00e7land\u0131.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k gerek\u00e7esiyle duru\u015fmalara kat\u0131lmayan darbeci generaller, video konferans arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapt\u0131klar\u0131 savunmalar\u0131nda su\u00e7lamalar\u0131 kabul etmedi, kurucu iktidar olduklar\u0131n\u0131, mevcut mahkemelerin kendilerini yarg\u0131layamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n<p>Yarg\u0131laman\u0131n devam etti\u011fi d\u00f6nemde Ankara 12. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi yasayla kapat\u0131l\u0131nca dosya Ankara 10. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine devredildi.<\/p>\n<p>Mahkeme, 18 Haziran 2014&#8217;te Evren ve \u015eahinkaya&#8217;y\u0131, 1979&#8217;da verdikleri muht\u0131rayla\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;anayasa ve TBMM&#8217;yi ortadan kald\u0131rmaya ve g\u00f6revini yapmas\u0131n\u0131 engellemeye te\u015febb\u00fcs&#8221;<\/strong><\/em>, 1980&#8217;deki darbeyle de\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;anayasay\u0131 ta\u011fyir, tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile te\u015fekk\u00fcl eden TBMM&#8217;yi \u0131skat ve cebren men&#8221;\u00a0<\/strong><\/em>su\u00e7unu i\u015fledikleri gerek\u00e7esiyle\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis&#8221;\u00a0<\/strong><\/em>cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Mahkeme, takdiri indirimle bu cezay\u0131\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;m\u00fcebbet hapse&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0\u00e7evirdi, ayr\u0131ca 2 darbecinin r\u00fctbelerinin s\u00f6k\u00fclmesine karar verildi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"inline-image-alt\" src=\"https:\/\/i12.haber7.net\/\/haber\/haber7\/photos\/2023\/37\/Um6lg_1694481684_7266.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h3><span style=\"color: #b22222\"><strong style=\"font-weight: bold\">\u00d6LD\u00dcKLER\u0130 \u0130\u00c7\u0130N DAVA D\u00dc\u015eT\u00dc<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>H\u00fckm\u00fcn ard\u0131ndan san\u0131k avukatlar\u0131, karar\u0131 temyiz etti. Dosya Yarg\u0131tay&#8217;dayken Evren, 9 May\u0131s 2015&#8217;te 98 ya\u015f\u0131nda, \u015eahinkaya ise 9 Temmuz 2015&#8217;te 90 ya\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi temyiz incelemesinde, san\u0131klar\u0131n \u00f6l\u00fcmleri nedeniyle davan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine karar verdi.<\/p>\n<p>Dosyay\u0131 yeniden g\u00f6ren ilk dereceli mahkeme, karara uyarak d\u00fc\u015fme karar\u0131 verdi ve dosya tekrar ceza dairesine g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>Daire, yerel mahkemenin karar\u0131n\u0131 bu kez de usul y\u00f6n\u00fcnden bozdu.<\/p>\n<p>Bozma karar\u0131nda, yerel mahkemenin gerek\u00e7esinde lehe olan kanunun 765 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu (TCK) h\u00fck\u00fcmleri oldu\u011fu belirtilmesine kar\u015f\u0131n, h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131nda 5237 say\u0131l\u0131 TCK ve Ceza Muhakemesi Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca karar verilmesinin kanuna ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<p>Ceza dairesinin bozma karar\u0131na yine uyan mahkeme, Evren ve \u015eahinkaya hakk\u0131nda\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;kamu davas\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na&#8221;<\/strong><\/em>\u00a0karar verdi.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Evren ve \u015eahinkaya&#8217;n\u0131n mal varl\u0131klar\u0131na el konulmas\u0131 ve san\u0131klar\u0131n r\u00fctbelerinin geri al\u0131nmas\u0131na\u00a0<em style=\"font-style: italic\"><strong style=\"font-weight: bold\">&#8220;yer olmad\u0131\u011f\u0131na&#8221;\u00a0<\/strong><\/em>h\u00fckmedildi.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye tarihine kara leke olarak ge\u00e7en 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesinin \u00fczerinden 43 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ac\u0131lar hala ge\u00e7medi. \u0130dam, k\u00f6t\u00fc muamele, insan haklar\u0131 ihlalleriyle an\u0131lan 12 Eyl\u00fcl&#8217;e giden s\u00fcrecin haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yakla\u015f\u0131k 6 ay s\u00fcrd\u00fc. &#8220;Bayrak Harekat\u0131&#8221;\u00a0kot ad\u0131yla\u00a0 belirlenen darbe i\u00e7in ordu komutanlar\u0131na 11 Temmuz 1980 g\u00fcn\u00fc gece saat 04.00&#8217;te hareket emri verildi. Ancak &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":45620,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,47],"tags":[],"class_list":["post-45451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45451\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}