{"id":45449,"date":"2023-09-10T03:34:43","date_gmt":"2023-09-10T00:34:43","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=45449"},"modified":"2024-02-22T23:16:23","modified_gmt":"2024-02-22T20:16:23","slug":"turkiyede-yahudilik-calismalarinda-karsilasilan-zorluklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/turkiyede-yahudilik-calismalarinda-karsilasilan-zorluklar\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye’de Yahudilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklar"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n

<\/h1>\n
Do\u00e7.Dr. Eldar Hasano\u011flu\/ Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi<\/strong><\/div>\n
<\/div>\n<\/header>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n

Kaynak sorunu ve \u0130branice bilme zorunlulu\u011fundan sonra Yahudilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklardan biri de amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ile profesyonel uzmanlar aras\u0131nda yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fan fikri uyumsuzlu\u011fun sosyal zemine indirgenmesidir. Amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Filistin davas\u0131na sahip \u00e7\u0131kma saikiyle hareket etmektedir. Metodolojik kaidelere ba\u011fl\u0131 olmay\u0131\u015flar\u0131 onlara geni\u015f bir serbestlik tan\u0131makta, zihinlerinde var olan yarg\u0131ya muvaf\u0131k s\u00f6ylemleri sa\u011flaml\u0131k ve tutarl\u0131l\u0131k testine tabi tutmadan kabul etme rahatl\u0131\u011f\u0131 sunmaktad\u0131r.
\n\"T\u00fcrkiye'de
\nT\u00fcrkiye’de \u00fcniversitelerde \u0130lahiyat\/\u0130slami \u0130limler Fak\u00fcltesi’nde kabul edilen resmi m\u00fcfredata g\u00f6re \u0130slamiyet d\u0131\u015f\u0131ndaki dinlerle ilgili bilgiler Dinler Tarihi bran\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde tedris edilmektedir. Bu fak\u00fclteler d\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131 Edebiyat fak\u00fcltelerinde de inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler tarihi, mitoloji vs. ba\u011flam\u0131ndaki dersler de di\u011fer dinler hakk\u0131nda bilgi vermeyi hedefler. Dinler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar temelde \u00fcniversite \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lmakla birlikte, d\u00fcnyadaki k\u00fclt\u00fcrlere ve inan\u00e7lara merak duyan insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan amat\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 da yads\u0131namaz.<\/p>\n

Tarih boyunca \u00e7ok say\u0131da dinler ve inan\u0131\u015flar mevcut oldu\u011fu i\u00e7in, \u00fcniversitelerde verilen derslerde t\u00fcm dinleri e\u015fit seviyede ve kapsaml\u0131ca \u00f6\u011fretmek i\u00e7in olanaklar k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Ancak, T\u00fcrkiye’nin co\u011frafi, tarihi ve sosyolojik ger\u00e7eklikleri ile halk\u0131n\u0131n temelde M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u0130slam dini ile teolojik kar\u015f\u0131la\u015fmalardaki \u00f6nemi bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer dinler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar aras\u0131nda Yahudilik ve H\u0131ristiyanl\u0131k \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu iki din hakk\u0131nda \u00fcretilen literat\u00fcr say\u0131s\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artmakla birlikte yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar aras\u0131nda kalitesi dolay\u0131s\u0131yla k\u00fcresel \u00e7apta ilim mahfillerinde itibara mazhar olan eserlerin varl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye akademyas\u0131n\u0131n \u00e7ok zaman ge\u00e7meden hak etti\u011fi sayg\u0131n bir konuma gelece\u011finin de g\u00f6stergesidir.<\/p>\n

Eldeki yaz\u0131n\u0131n da konusu olan Yahudilik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalarda T\u00fcrkiye akademiyas\u0131 son y\u0131llarda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde mesafe kat etmi\u015f durumdad\u0131r. \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda kurumsal olarak Dinler Tarihi bran\u015f\u0131n\u0131n kurucusu kabul edilen Hikmet Tanyu’dan itibaren Dinler Tarih\u00e7ileri aras\u0131nda Yahudilik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fanlar ilmi s\u0131kleti y\u00fcksek, derinlikli eserler ortaya koymu\u015flard\u0131r. Ne var ki o g\u00fcnden bug\u00fcne de\u011fin birtak\u0131m objektif ve s\u00fcbjektif etkenler dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye’de Yahudilik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ilerlemesi baz\u0131 engellerle, zorluklarla da kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olumsuz fakt\u00f6rlerin baz\u0131lar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de etkisini b\u00fcy\u00fck oranda hissettirmektedir.<\/p>\n

Kaynaklara ula\u015fma sorunu<\/b><\/p>\n

2000’li y\u0131llara girilmekle birlikte, genel olarak ilmi ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in olu\u015fan imk\u00e2nlar bir devrim say\u0131labilecek niteliktedir. O zamana kadar kendisini \u015fiddetle hissettiren en temel eksiklik, kaynaklara ula\u015fma imkanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131yd\u0131. Ba\u015fta \u0130slam Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi (\u0130SAM) ve Millet K\u00fct\u00fcphanesi olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck k\u00fct\u00fcphanelerin yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretilmi\u015f literat\u00fcr\u00fc okuyucular\u0131na sunmalar\u0131, nitekim dijital \u00e7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi kaynaklara ula\u015fma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n artmas\u0131, \u00fcniversitelerin ve ara\u015ft\u0131rma merkezlerinin yurtd\u0131\u015f\u0131 dijital k\u00fct\u00fcphanelere kurumsal \u00fcyelikleri neticesinde b\u00f6yle bir eksiklik g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k neredeyse s\u0131f\u0131ra inmi\u015f durumdad\u0131r. Kaynaklara ula\u015f\u0131m\u0131n zor oldu\u011fu zaman diliminde \u00fcretilen eserler incelendi\u011finde, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ciddi \u00f6zveriyle ula\u015fabildikleri her bir bilgiyi titizlikle de\u011ferlendirdikleri ve nice zorluklarla ula\u015ft\u0131klar\u0131 kaynaklardan m\u00fcmk\u00fcn en azami d\u00fczeyde faydalanarak konular\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde T\u00fcrk okurlara ula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 hemen fark edilmektedir.<\/p>\n

\u0130branice eksikli\u011fi<\/b><\/p>\n

Yahudilik \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalarda kendisini hissettiren ikinci temel zorluk, yabanc\u0131 dil becerisidir. Ba\u015fta kutsal kitaplar\u0131 olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k iki bin sene boyunca \u00fcretilen dini literat\u00fcr\u00fc anlamak i\u00e7in \u0130branice bilgisi zaruridir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, as\u0131rlarca M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda selamet i\u00e7erisinde ya\u015fayan Yahudi alimlerin eserlerini Arap\u00e7a kaleme almalar\u0131, Bat\u0131’da II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’na kadar Almanya’n\u0131n Yahudi entelekt\u00fcel merkezi olmas\u0131 ve sonradan bu konumu ABD’ye kapt\u0131rmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u00fcretilen literat\u00fcr\u00fc orijinal dilinden okumak i\u00e7in Arap\u00e7a, Almanca ve \u0130ngilizce de bilinmesi gereken dillerdir. Dahas\u0131, Orta\u00e7a\u011fda Do\u011fu ile Bat\u0131 entelejansiyas\u0131 aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc konumunda olan End\u00fcl\u00fcs’teki Yahudili\u011fi ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u0130spanyolca ve Portekizce bilinmesi elzemdir. Burada say\u0131lan diller i\u015fin ehli bir Yahudilik uzman\u0131 i\u00e7in ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 konulara n\u00fcfuz etmek i\u00e7in bilmesi gereken ba\u015fl\u0131ca genel dillerdir. \u0130laveten, as\u0131rlar boyunca Yahudiler d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131 i\u00e7in o b\u00f6lgelerde \u00fcrettikleri literat\u00fcr\u00fc orijinalinden okumak i\u00e7in yerel dillerin ve konusal ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yo\u011fun kaynak eserlerin dillerinin de bilinmesi beklenir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye’sinde dil imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u0130branice kaynaklar\u0131 okuyabilmekte, di\u011fer dillerdeki literat\u00fcrden de destek almaktad\u0131rlar. Bu durum, Yahudilik \u00fczerine kapsaml\u0131 bir okuma yapabilmek i\u00e7in yukar\u0131da say\u0131lan dillerin tamam\u0131n\u0131 kendisinde toplayan T\u00fcrk ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ok zaman ge\u00e7meden yeti\u015fece\u011fine dair umut vermektedir.<\/p>\n

Amat\u00f6r yakla\u015f\u0131mlar<\/b><\/p>\n

Yahudilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklardan biri de amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ile profesyonel uzmanlar aras\u0131nda yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fan fikri uyumsuzlu\u011fun sosyal zemine indirgenmesidir. S\u00f6z konusu amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar esas\u0131nda \u0130slami hassasiyetleri dolay\u0131s\u0131yla Filistin davas\u0131na sahip \u00e7\u0131kma saikiyle Yahudili\u011fi inceleyen ki\u015filerden olu\u015fmaktad\u0131r. Profesyonel uzmanlar\u0131n tabi olmas\u0131 gereken metodolojik kaidelere ba\u011fl\u0131 olmay\u0131\u015flar\u0131 onlara geni\u015f bir serbestlik tan\u0131makta, zihinlerinde var olan yarg\u0131ya muvaf\u0131k s\u00f6ylemleri sa\u011flaml\u0131k ve tutarl\u0131l\u0131k derecesini teste tabi tutmadan kabul etme rahatl\u0131\u011f\u0131 sunmaktad\u0131r. Yine, uzmanlar irdeledikleri konuyu b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015fla, teori ile prati\u011fi birlikte ele al\u0131p titizlikle farkl\u0131 y\u00f6nlerden de\u011ferlendirme yapma sorumlulu\u011fuyla hareket ederken, amat\u00f6rler pratikten teoriye h\u0131zl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunabilmenin verdi\u011fi konfor ile kamil olmayan te\u015fhiste bulunmakta sak\u0131nca g\u00f6rmemektedirler. \u015e\u00fcphesiz her iki yakla\u015f\u0131m\u0131n hitap etti\u011fi okuyucu kitlesi mevcuttur ve hatta bu iki kitle elindeki esere kendi alg\u0131s\u0131na ve beklentisine g\u00f6re, ilgisini tatmin etmesi muvacehesinde de\u011fer bi\u00e7mektedir. Ancak bu de\u011fer bi\u00e7me, amat\u00f6rlerin yakla\u015f\u0131m ve metot fark\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek uzmanlar hakk\u0131nda “Yahudisever \u0130lahiyat\u00e7\u0131”, “\u0130srail sempatizan\u0131 akademisyen” ya da “Yahudi merakl\u0131s\u0131” gibi cesurca yak\u0131\u015ft\u0131rmalar yapma kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na sevkedebilmektedir. Hatta amat\u00f6rler, akademisyenleri kategorize edip itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma eylemlerine de tevess\u00fcl edebilmektedirler. Motivasyonlar\u0131n\u0131 kendi \u0130slami hassasiyetlerden alan bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 Yahudilikle ilgili hemen her ara\u015ft\u0131rmada veya ilmi toplant\u0131da g\u00fcncel siyasi meselelerin g\u00fcndeme gelmesini beklemekte, Yahudilik veya Yahudilerle ilgili hususlara genellemeci bir bak\u0131\u015fla yakla\u015fmakta, kendi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 sergilemeyen uzmanlara kar\u015f\u0131 s\u00fcratle tav\u0131r alarak t\u00fcm mecralarda su\u00e7lay\u0131c\u0131 bir \u00fcslupla hareket edebilmektedirler. Bahis konusu amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar T\u00fcrk uzmanlar\u0131n akademik motivasyonlarla bilimsel \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde kalmaya \u00f6zen g\u00f6stermelerini Filistin davas\u0131 \u015fuurundan yoksun olmakla ve Yahudi radikallerin M\u00fcsl\u00fcmanlara uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddeti \u00f6nemsizle\u015ftirme yakla\u015f\u0131m\u0131yla itham edebilmekte, onlar\u0131n fikir i\u015f\u00e7isi olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edip eylemci aktivist performans\u0131 bekleyi\u015fine girmektedirler. Oysaki bahis konusu amat\u00f6rlerin konuyu de\u011ferlendirirken kendi yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan ba\u015fka y\u00f6ntemler de oldu\u011funun idrakine eri\u015fmeleri, akademisyenleri damgalamaktan sak\u0131nmalar\u0131 ve y\u00f6ntem farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmalar\u0131 gereklidir. Esas\u0131nda uyumsuzlu\u011fun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 \u00f6nyarg\u0131dan kaynaklanmakta olup dar ve s\u0131\u011f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkede ilmi anlamda Yahudilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n geli\u015fmesini olumsuz y\u00f6nde etkileyen bir durumdur.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do\u00e7.Dr. Eldar Hasano\u011flu\/ Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi Kaynak sorunu ve \u0130branice bilme zorunlulu\u011fundan sonra Yahudilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklardan biri de amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ile profesyonel uzmanlar aras\u0131nda yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fan fikri uyumsuzlu\u011fun sosyal zemine indirgenmesidir. Amat\u00f6r ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Filistin davas\u0131na sahip \u00e7\u0131kma saikiyle hareket etmektedir. Metodolojik kaidelere ba\u011fl\u0131 olmay\u0131\u015flar\u0131 onlara geni\u015f bir serbestlik tan\u0131makta, zihinlerinde var …<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":45619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,47],"tags":[],"class_list":["post-45449","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45449\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}