{"id":43995,"date":"2022-03-20T11:27:49","date_gmt":"2022-03-20T09:27:49","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=43995"},"modified":"2023-11-04T11:12:43","modified_gmt":"2023-11-04T08:12:43","slug":"ukrayna-uzerinde-jeopolitik-hesaplasma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/ukrayna-uzerinde-jeopolitik-hesaplasma\/","title":{"rendered":"Ukrayna \u00fczerinde Jeopolitik hesapla\u015fma"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\"Rusya<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\n

So\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde NATO ve Var\u015fova Pakt\u0131 olarak iki kutuplu bir d\u00fcnya sahne al\u0131yordu. Var\u015fova Pakt\u0131n\u0131n NATO kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc zay\u0131flay\u0131nca Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131lmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n

Bunu f\u0131rsat bilen bir\u00e7ok Demirperde \u00fclkesi hemen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ettiler. Bu s\u0131rada Rusya kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde duracak bir g\u00fcce sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan Sovyetlerden ayr\u0131lan \u00fclkeleri kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in ne ekonomik, ne askeri ve ne de otorite yap\u0131s\u0131na sahip de\u011fildi.<\/p>\n

Tarihin her d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi zaman asla bo\u015fluk kabul etmiyor, hata ve ihmalleri de affetmiyor. Hayatta kalabilmek i\u00e7in her zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak gerekir. Sovyetlerden bo\u015falan bo\u015flu\u011fu Amerika \u00f6nderli\u011findeki AB \u00fclkeleri doldurmaya ba\u015flad\u0131. Kapitalizmin g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 zengin ve b\u00fcy\u00fcleyici d\u00fcnyas\u0131 k\u0131sa zamanda Demir perdeden kopan \u00fclkeleri kendi cazibe merkezine \u00e7ekmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n

Rusya\u2019n\u0131n kendi dinamiklerini devreye sokup aya\u011fa kalmas\u0131 zaman ald\u0131. Bu arada Var\u015fova Pakt\u0131 (1 Temmuz 1991) da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. NATO ile Rusya aras\u0131ndaki makas ve g\u00fc\u00e7 dengeleri daha fazla a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Rusya Sovyet co\u011frafyas\u0131ndaki bir\u00e7ok eski Var\u015fova Pakt\u0131 \u00fclkeyi NATO\u2019 ya ve AB\u2019 a kapt\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Rusya, Belarus ve Ukrayna birlikte (8 Aral\u0131k 1991) Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011funu kurdu. Bu toplulu\u011fa Sovyet Cumhuriyetlerindeki 15 \u00fclkeden 11\u2019i kat\u0131ld\u0131. 1993 y\u0131l\u0131nda G\u00fcrcistan’\u0131n da buraya kat\u0131l\u0131m\u0131yla toplulukta \u00fcye say\u0131s\u0131 12\u2019ye y\u00fckseldi. 2005 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkmenistan, 17 A\u011fustos 2009 G\u00fcrcistan, Mart 2014 Ukrayna bu topluluktan ayr\u0131ld\u0131. Bu birlikte geriye 9 \u00fcye \u00fclke kald\u0131.<\/p>\n

ABD d\u00fcnya liderli\u011fi m\u00fccadelesinde tek ba\u015f\u0131na kalm\u0131\u015ft\u0131. Bir taraftan Rusya\u2019 y\u0131, di\u011fer taraftan \u00c7in\u2019 i kontrol alt\u0131na almak ve AB \u00fclkelerini de arka bah\u00e7esi olarak yan\u0131nda tutmaya, d\u00fcnyay\u0131 tek ba\u015f\u0131na istedi\u011fi gibi y\u00f6netmeye ve y\u00f6nlendirmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

ABD ve Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri kom\u015fular\u0131 Var\u015fova Pakt\u0131 \u00fclkelerini NATO\u2019 ya alarak hem Rusya\u2019n\u0131n alan\u0131n\u0131 daraltmak, hem de onu k\u0131ska\u00e7 alt\u0131na al\u0131p ondan gelecek olas\u0131 tehlikeleri minimize etmeye y\u00f6neldi. 1999 Polonya, Macaristan, \u00c7ek Cumhuriyeti, Arnavutluk\u2019 u, 2004 y\u0131l\u0131nda Romanya, Bulgaristan, Slovakya, Slovenya, Letonya, Litvanya, Estonya\u2019y\u0131, 2009 H\u0131rvatistan\u2019 \u0131, 2017 Karada\u011f\u2019 \u0131, 2020 Kuzey Makedonya\u2019 y\u0131 NATO\u2019ya alarak NATO m\u00fcttefiklerinin say\u0131s\u0131n\u0131 30\u2019 a \u00e7\u0131kartt\u0131.<\/p>\n

G\u00fcrcistan\u2019\u0131n NATO\u2019 ya girme iste\u011fi, Ukrayna’n\u0131n olas\u0131 (NATO) \u00fcyeli\u011fi “Rusya’n\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131na NATO f\u00fczeleri yerle\u015ftirmek anlam\u0131na gelece\u011fini s\u00f6yleyen Rus lideri Putin taraf\u0131ndan bir tehdit” olarak alg\u0131land\u0131. B\u00f6ylece Ukrayna NATO\u2018 nun patronu ABD ile Var\u015fova Pakt\u0131 lideri Rusya aras\u0131nda jeopolitik bir hesapla\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc<\/p>\n

Uzun zamand\u0131r Fransa ve Almanya\u2019n\u0131n NATO ya kar\u015f\u0131 azalan ilgisinden dolay\u0131 ABD rahats\u0131zd\u0131. ABD Rusya\u2019 y\u0131 Ukrayna\u2019 ya kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmaktan hi\u00e7bir zaman geri durmad\u0131. Rusya Ukrayna\u2019ya sald\u0131rmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra AB \u00fclkeleri Rusya tehlikesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz ABD\u2019 nin ete\u011finin alt\u0131na s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar. Panik i\u00e7inde ABD\u2019 ye milyarlarca Dolar silah sipari\u015f ederek hep birlikte NATO\u2019 ya sahip \u00e7\u0131kt\u0131lar.<\/p>\n

ABD hem; AB \u00fclkelerini NATO\u2019ya ba\u011flamay\u0131, hem; Rusya\u2019y\u0131 bir sava\u015f batakl\u0131\u011f\u0131na \u00e7ekerek zay\u0131flatmay\u0131, ayr\u0131ca Rusya\u2019n\u0131n \u00c7\u0130N ile birlikte olup do\u011fuda ABD\u2019 ye kar\u015f\u0131 hareket etmesini engellemeye \u00e7al\u0131\u015farak bir ta\u015fla iki ku\u015f vurdu.<\/p>\n

ABD ve AB\u2019 \u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi a\u011f\u0131r ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar Rusya\u2019 n\u0131n t\u00fcm askeri, siyasi, ekonomik ve teknolojik can damarlar\u0131n\u0131 fel\u00e7 etmeye y\u00f6neldi. Bu sava\u015f k\u0131sa zamanda bar\u0131\u015fla sonlanmazsa, bundan en \u00e7ok Ukrayna ve Rusya, daha sonra Avrupa ve t\u00fcm d\u00fcnya etkileyecektir. Bu jeopolitik sava\u015ftan en zarars\u0131z ve en fazla karl\u0131 \u00e7\u0131kan \u015f\u00fcphesiz ABD olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ama, ABD\u2019 nin hesapla\u015fma kavgas\u0131 daha bitmi\u015f olacak, onu do\u011fuda G\u00fcney \u00c7in denizinde \u00c7in ile yapaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir jeopolitik hesapla\u015fma beklemektedir. Bu jeopolitik sava\u015f\u0131n piyonu olarak orada da Ukrayna gibi Tayvan kurban edilmeyi beklemektedir.<\/p>\n

ABD\u2019nin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in feda etmeyece\u011fi\/ edemeyece\u011fi hi\u00e7bir dostu ve m\u00fcttefiki yoktur.<\/p>\n

Tarihte hi\u00e7bir sava\u015f\u0131n iyi ve hi\u00e7bir bar\u0131\u015f\u0131n k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tecr\u00fcbe eden insanl\u0131k buna ra\u011fmen egosunun k\u00f6lesi olunca; kendisini d\u00fcnyan\u0131n tek sahibi san\u0131p \u00f6z karde\u015flerini bile vah\u015fice katleden bir canavara d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. ABD ve Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019 daki barbarca jeopolitik hesapla\u015fmas\u0131 bunun en bariz \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcler ba\u015flat\u0131p bitiriyor ama bar\u0131\u015f\u0131 ise; hep onurlu insanlar yap\u0131yor.<\/p>\n

Arif Altunba\u015f<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  So\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde NATO ve Var\u015fova Pakt\u0131 olarak iki kutuplu bir d\u00fcnya sahne al\u0131yordu. Var\u015fova Pakt\u0131n\u0131n NATO kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc zay\u0131flay\u0131nca Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131lmak zorunda kald\u0131. Bunu f\u0131rsat bilen bir\u00e7ok Demirperde \u00fclkesi hemen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ettiler. Bu s\u0131rada Rusya kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde duracak bir g\u00fcce sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan Sovyetlerden ayr\u0131lan \u00fclkeleri kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in ne …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45883,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,38,43],"tags":[],"class_list":["post-43995","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43995\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}