{"id":43710,"date":"2021-11-28T13:42:15","date_gmt":"2021-11-28T11:42:15","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=43710"},"modified":"2023-11-05T15:46:58","modified_gmt":"2023-11-05T12:46:58","slug":"hak-sairi-mahdum-kuli-firaki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/hak-sairi-mahdum-kuli-firaki\/","title":{"rendered":"Hak \u015fairi Mahdum Kuli Firaki"},"content":{"rendered":"<p style=\"color: #000000;\">\n<p style=\"color: #000000;\">HAK \u015eA\u0130Ri\u00a0 MAHTUM KULU F\u0130R\u00c2K\u00ce<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Y\u0131llardan 1733\u2026 Yer \u0130ran\u2019\u0131n G\u00fclistan Eyaleti\u2026 T\u00fcrkmensahra\u2019da bulunan Etrak deryas\u0131 boylar\u0131nda do\u011far. Hac\u0131gov\u015fan k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ileri gelenlerinden olan babas\u0131, islami usullere g\u00f6re \u00e7ocu\u011funun ad\u0131n\u0131 koymak i\u00e7in ezan\u0131 bebe\u011fin kula\u011f\u0131na okur ve \u00fc\u00e7 kere ad\u0131n; &#8221;Mahtum Kulu, Mahtum Kulu, Mahtum Kulu\u2026&#8221; der.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcr, ge\u00e7imini sa\u011flamak i\u00e7in bir ustan\u0131n yan\u0131nda i\u015fe koyulur. \u00c7\u0131rakl\u0131ktan ba\u015flar ustal\u0131\u011fa kadar y\u00fckselir. G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc \u015fiir gibi o kadaro kadar g\u00fczel dokur ki kimse eserlerine\u00a0 bakmaya k\u0131yamaz.\u00a0 G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc dokur gibi kulaklar\u0131n hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri s\u00f6yen, kalemlerin yazamayaca\u011f\u0131 \u015feyleri yazan, kafiyeler dokur, redifler olu\u015fturur. Felsefesini Yesevi\u2019den, s\u00f6zlerini Fuzul\u00ee, Nesim\u00ee, Nizam\u00ee ve Ai\u015f\u015eir Neva\u00ee\u2019den al\u0131r\u2026 Hayat p\u0131nar\u0131n\u0131 K\u00e2bil\u2019den ba\u015flay\u0131p Afganistan\u2019\u0131n d\u00f6rt yan\u0131n\u0131 gezerek, Hindistan\u2019\u0131 ziyaret ederek, \u00d6zbekistan\u2019\u0131n manevi suyunu i\u00e7erek ruh d\u00fcnyas\u0131n\u0131 doldurur\u2026 Ama hi\u00e7bir zaman dur durak bilmez. Ya\u015f\u0131na bakmadan, g\u00f6nl\u00fcndeki ilahi a\u015fk ate\u015fi s\u00f6nd\u00fcrmeden seslenir kendi\u00a0 kendine; \u015fiirlerinde mahlas olarak, &#8221;Firaki&#8221; ismini de kullan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u201cMahtumkulu elli ya\u015f\u0131n,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Gamd\u0131r, kayg\u0131d\u0131r s\u0131rda\u015f\u0131n,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Gafil olma, kald\u0131r ba\u015f\u0131n,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130htiyarl\u0131k bahanedir.\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/turkbirdev.org\/resimler\/1540672109_Icerik.jpg\" alt=\"T\u00fcrkmenistan Milli \u015eairi Firaki'nin An\u0131t\u0131 \u0130n\u015fa Ediliyor\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Her hak \u015fairinde oldu\u011fu gibi, onun da bozuk d\u00fczenedir isyan\u0131. T\u00fcrkmenleri her f\u0131rsatta birli\u011fe, beraberli\u011fe davet eder. \u201cB\u00f6l\u00fcn\u00fcrsek yok oluruz, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrsek tok oluruz\u201d felsefesini benimser. Vatan, onun i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir. Topra\u011f\u0131n her kar\u0131\u015f\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, \u0130slam i\u00e7in kan\u0131n\u0131 d\u00f6ken iman sahibi yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n hakk\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131r, durur.\u00a0 D\u00f6neminde yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar\u0131 korkmadan zalimlerin y\u00fcz\u00fcne hayk\u0131r\u0131r. Adeta kendisinden sonra geleceklere \u00f6rnek olur s\u00f6zleri\u2026 \u201cBu kadar\u0131 yetmez!\u201d der ve T\u00fcrkmen halk\u0131n\u0131n durumunu, as\u0131rlar sonra bile onu okuyacaklara \u015fu \u015fekilde \u00f6zetler:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u201cKeth\u00fcdalar do\u011fru konu\u015fmaz,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">R\u00fc\u015fvet al\u0131r hakk\u0131 aramaz,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Yalanc\u0131 \u015fahit dava \u00e7\u00f6zmez,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ahir zaman bilmem, yak\u0131n m\u0131.\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ahir zaman\u0131n gelmesinden bahseder ama, her insan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131yametinin kendi \u00f6l\u00fcm\u00fcyle kopaca\u011f\u0131n\u0131 bilir\u2026 \u00d6l\u00fcm\u00fcn bir son de\u011fil, inanc\u0131m\u0131z gere\u011fi yeni bir hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.\u00a0 Bu d\u00fcnya ve \u00f6te d\u00fcnya tasavvuru ile engin bir anlay\u0131\u015f\u0131n sahidir\u2026 Bir d\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fcnde \u015f\u00f6yle s\u00f6yler:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u201cG\u00f6n\u00fcl der ki, hi\u00e7 \u00f6lmesen,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Mezarda yaln\u0131z kalmasan,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">E\u011fene do\u011fru olmasan,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u0130man senden ka\u00e7ar gider.\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ahmet Yesevi\u2019nin \u00f6\u011frencisidir. Sanki kaleminden Fuzul\u00ee, Ali \u015eir Neva\u00ee, Nesim\u00ee ve Nizam\u00ee d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Tasavvufi bir derinli\u011fi vard\u0131r. Halk ona \u201cHaktan \u0130\u00e7en \u015eair\u201d der. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir gece yar\u0131s\u0131 uyurken r\u00fcyas\u0131nda d\u00f6rt atl\u0131 taraf\u0131ndan Hz. Muhammed, d\u00f6rt halife ve y\u00fcz yirmi d\u00f6rt bin evliya ile tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131r. \u015eaire bade ( ilahi a\u015fk ) nasip olur. B\u00f6ylece bir\u00e7ok s\u0131rra (bilgi) da v\u00e2k\u0131f olur:<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/img1-kidega.mncdn.com\/mnresize\/200\/307\/UPLOAD\/urunler\/9786053426462.jpg\" alt=\"Abdurrahman G\u00fczel Kimdir? - En Sevilen ve En \u00c7ok Satan Kitaplar\u0131\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u201cBir gecenin yar\u0131s\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">D\u00f6rt atl\u0131 gelip kalk dedi,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Haber veririz biz sana<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu erleri sen g\u00f6r dedi.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">***<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Selim, Baba s\u00f6yler merde,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Barda\u011f\u0131 tut d\u00fc\u015f bu derde,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Allah korkusu her yerde,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Yere g\u00f6\u011fe bak g\u00f6r dedi.\u201d<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1797 y\u0131l\u0131nda g\u00f6\u00e7er bu d\u00fcnyadan&#8230; Bir m\u00fcsl\u00fcman olarak rabbine g\u00f6\u00e7 etti.\u00a0 \u00d6len\u00a0 bedendir, ruhu de\u011fil. O, bu d\u00fcnyada diri iken \u00f6lenlerden olmay\u0131 se\u00e7mi\u015fti.\u00a0 \u0130nsani vas\u0131flardan ge\u00e7ip kamillik r\u00fc\u015ft\u00fcne erdi.\u00a0 \u0130slami bir anlay\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin\u00a0 zirvelerine eren \u015fair, benlik tepelerini a\u015farak kendi tabii (\u0130nsani) s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kalemiyle \u00e7izen bir mutasavv\u0131f oldu. Art\u0131k o varl\u0131k i\u00e7inde yoklu\u011fu, yokluk i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan bir Hak eri olarak topluma mal oldu.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/r2NeJ7D65wo\/maxresdefault.jpg\" alt=\"Mahtumkulu Firaki (Magtymguly Pyragy) kimdir? - YouTube\" \/><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Yi\u011fitlik fasl\u0131n\u0131 k\u0131\u015fa yetirdim,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Kamillik ki\u015ftini derya bat\u0131rd\u0131m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">B\u00fcy\u00fck fikre kald\u0131m akl\u0131m yitirdim,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Diri iken, \u00f6l\u00fc olup kalm\u0131\u015f\u0131m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">T\u00fcrk Edebiyet tarihinde Anadolunun Yunus Emresi gibi, T\u00fcrkmenistan\u0131n da bir Mahdum kulu&#8217; su vard\u0131r. K\u0131saca tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n bu b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyeti\u00a0 mert, cesur, s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ekinmeden her ortamda\u00a0 s\u00f6yleyebilen T\u00fcrk- \u0130slam Co\u011frafyas\u0131n\u0131 s\u00fctunlar\u0131ndan birisi olan bir hak a\u015f\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u00a0 Bizi bizden ba\u015fka kimsenin anlayamayaca\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde Mahtum Kulu gibi \u015fairlerimizin yol g\u00f6stericili\u011fi ve \u00e7izgisine \u015fiddetle ihtiya\u00e7\u0131m\u0131z var. Onlar devaml\u0131 yolumuzu ayd\u0131nlatan, ufkumuzda parlay\u0131p duracak \u00e7oban y\u0131ld\u0131z\u0131 gibi milletimizin ba\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnde bir me\u015fale gibi yan\u0131p duracakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u201cGirer topra\u011fa bir g\u00fcn\u00a0 ba\u015f\u0131n,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Unutur akraban\u2010karda\u015f\u0131n,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Namaz\u0131n, orucun yolda\u015f\u0131n,<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Bir de dilindeki duad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HAK \u015eA\u0130Ri\u00a0 MAHTUM KULU F\u0130R\u00c2K\u00ce Y\u0131llardan 1733\u2026 Yer \u0130ran\u2019\u0131n G\u00fclistan Eyaleti\u2026 T\u00fcrkmensahra\u2019da bulunan Etrak deryas\u0131 boylar\u0131nda do\u011far. Hac\u0131gov\u015fan k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ileri gelenlerinden olan babas\u0131, islami usullere g\u00f6re \u00e7ocu\u011funun ad\u0131n\u0131 koymak i\u00e7in ezan\u0131 bebe\u011fin kula\u011f\u0131na okur ve \u00fc\u00e7 kere ad\u0131n; &#8221;Mahtum Kulu, Mahtum Kulu, Mahtum Kulu\u2026&#8221; der. \u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcr, ge\u00e7imini sa\u011flamak i\u00e7in bir ustan\u0131n yan\u0131nda i\u015fe koyulur. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":45542,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[51,38,43],"tags":[],"class_list":["post-43710","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ayhan","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43710"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43710\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}