{"id":43125,"date":"2021-04-02T11:52:37","date_gmt":"2021-04-02T08:52:37","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=43125"},"modified":"2023-11-05T13:40:43","modified_gmt":"2023-11-05T10:40:43","slug":"jeopolitik-ve-jeostratejik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/jeopolitik-ve-jeostratejik\/","title":{"rendered":"Jeopolitik ve Jeostratejik"},"content":{"rendered":"
\n
\"Jeopolitik<\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n

Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir cihan devleti \u00a0yapan Karadeniz, Marmara, Ege, Akdeniz, \u00a0K\u0131z\u0131ldeniz , Umman denizi ve Basra k\u00f6rfezine hakim olmas\u0131, Aden K\u00f6rfezi ve Hint Okyanusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir donanmaya sahip olmas\u0131yd\u0131. Avrupa, Asya ve Afrika k\u0131tas\u0131ndaki en jeopolitik, jeostratejik askeri ve ticari b\u00f6lgeleri ve deniz yollar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmas\u0131 onu ve ordusunu bile\u011fi b\u00fck\u00fclmez bir g\u00fc\u00e7 haline getirdi.<\/p>\n

Denizlerine hakim olamayan devletlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi ad\u0131na att\u0131klar\u0131 her ad\u0131m bask\u0131 ve tehdit alt\u0131ndad\u0131r. Bu devletlerin askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn\u00a0 d\u00fcnya siyaseti, ticareti \u00a0ve karar mekanizmalar\u0131nda ciddi bir \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yoktur. Denizler \u00fclkelerin d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan kap\u0131lar\u0131 ve pencereleridir. Denizlerde g\u00fc\u00e7l\u00fc olan milletler her alanda g\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00f6z sahibi olurlar.<\/p>\n

\u0130ngiltere, Fransa, \u0130spanya, Portekiz, Danimarka, Hollanda ve Bel\u00e7ika gibi Avrupa devletlerinin hala deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00fclkelerde bir\u00e7ok s\u00f6m\u00fcrgeleri varsa bu onlar\u0131n zaman\u0131nda denizlere verdi\u011fi \u00f6nemin bug\u00fcnlere uzanan meyvesidir. Bu \u00fclkeleri zengin eden, buyruk sahibi efendiler konumuna getiren deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00fclkelerdeki bakir topraklar\u0131 300- 400 y\u0131l \u00f6nce i\u015fgal ve istila edip hala da s\u00f6m\u00fcrmeleri ve oralarda a\u00e7\u0131k ve gizli emperyalizmi ve kolonyalizmi s\u00fcrd\u00fcrmeleridir.<\/p>\n

Portekiz, Hollanda, Bel\u00e7ika, Danimarka gibi \u00fclkelerin bizim iki \u00fc\u00e7 vilayetimiz kadar topra\u011f\u0131 ve n\u00fcfusu vard\u0131r. Ama; gayri safi milli has\u0131latlar\u0131, deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00fclkelerdeki s\u00fcrd\u00fcregeldikleri s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131, n\u00fcfuzlar\u0131 ve ticari kapasiteleri olarak T\u00fcrkiye’yi birka\u00e7 defa katlayacak g\u00fc\u00e7tedir.<\/p>\n

Devlet ve milletlerin vatanlar\u0131 ve ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 sadece kara par\u00e7alar\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Hakimiyetin sadece g\u00f6klerde olmad\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026 \u0130ngiltereyi d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomisi ve \u00fclkelerinden birisi yapan onun d\u00fcnya \u00fczerine yay\u0131lm\u0131\u015f \u00a0s\u00f6zde ve yar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclkelerdeki emperyal-s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7arklar\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

ABD\u2019yi, Rusya\u2019y\u0131 ve \u00c7in\u2019i d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck askeri, siyasi ve ekonomik g\u00fcc\u00fc haline getire \u00f6zelliklerden birisi g\u00fc\u00e7l\u00fc ordu ve deniz kuvvetlerine, deniz ticaret filolar\u0131na, stratejik deniz ba\u011flant\u0131 yollar\u0131 ve enerji kaynaklar\u0131na sahip ve hakim olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7in’den konteyner ta\u015f\u0131yan dev bir Hollanda gemisinin S\u00fcvey\u015f kanal\u0131nda karaya oturmas\u0131yla birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde (ki S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 d\u00fcnya deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n % 10 unu kadar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabiliyor)\u00a0 d\u00fcnyaya verdi\u011fi zarar 10 milyar Dolar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde global ticaret a\u011f\u0131n\u0131n ne kadar deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6rebiliyoruz. Bug\u00fcn; S\u00fcvey\u015f ve Panama Kanal\u0131n\u0131, Cebeli Tar\u0131k Bo\u011faz\u0131n\u0131, Basra K\u00f6rfezini, Aden K\u00f6rfezini, Singapur, G\u00fcney Asya ve \u00c7in denizindeki deniz ticaret yollar\u0131n\u0131 kontrol\u00fcnde tutmak i\u00e7in ABD 1 milyonun \u00fczerinde asker ve 100 miyarlarca Dolar askeri harcamay\u0131 bo\u015funa yapm\u0131yor.<\/p>\n

Denizlerin kontrol ve hakimiyeti hangi ilkenin elinde ise; o \u00fclke istedi\u011fi zaman d\u00fcnya ticaretini bir haftada fel\u00e7 edebilecek bir g\u00fcce, kuvvete ve silaha sahiptir. \u00c7in ve Rusya’n\u0131n ABD\u2019nin d\u00fcnya \u00fczerindeki hegomonyas\u0131n\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in birlikte hareket etmek zorunda kalmaktad\u0131rlar. Her iki s\u00fcper devletin yapt\u0131klar\u0131 askeri harcamalar ABD\u2019nin yar\u0131s\u0131 kadar bile de\u011fildir. Bunun i\u00e7in ABD tart\u0131\u015fmas\u0131z d\u00fcnya hakimiyeti m\u00fccadelesinde rakiplerinden g\u00fc\u00e7l\u00fc, ileride ve s\u00f6z sahibidir.<\/p>\n

\u00c7in\u2019in deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00fclkelerde sessizce yapt\u0131\u011f\u0131 askeri, ticari ve ekonomik yat\u0131r\u0131mlar d\u00fcnyan\u0131n patronu ABD\u2019nin taht\u0131n\u0131 sallayacak g\u00fc\u00e7te olmasa da onun hegemonyal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayan yay\u0131lmac\u0131 ataklar\u0131 Washington’u hayli rahats\u0131z ediyor. Buna kar\u015f\u0131n Rusya ve \u00c7in ile kim dirsek temas\u0131nda ise; \u00a0o \u00fclkeleri mercek alt\u0131na al\u0131p gerekirse onlara ekonomik ve askeri ambargo uygulamaktan da asla geri kalm\u0131yor. ABD\u2019nin Balt\u0131k, Karadeniz, Akdeniz, Hint Okyanusu, K\u00f6rfez ve Atlas Okyanusundaki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi \u00c7in\u2019i frenlemeyen y\u00fckseli\u015fine y\u00f6nelik panikataklard\u0131r.<\/p>\n

\u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye’nin de i\u00e7inde oldu\u011fu\u00a0 do\u011fudan bat\u0131ya \u2018\u2019Bir ku\u015fak bir yol \u2018\u2019 projesiyle ABD\u2019nin denizlerdeki hakimiyetini bo\u015fa \u00e7\u0131karma gayreti hayli ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte. \u00c7in Rusya’dan Avrupa’ya, Ortado\u011fu’ya, Hindistan’a, G\u00fcney Asya’ya hatta; Afrika’ya kadar uzanan kara ve demir yollar\u0131 projeleri ile\u00a0 d\u00fcnyay\u0131 bir \u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131 gibi \u00f6rmesi ve sarmas\u0131yla \u2018\u2019ABD emperyalizminden sonra; \u015fimdi de s\u0131ra \u00c7in hegemonyas\u0131na m\u0131 geliyor\u2019\u2019 sorusunu g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n

\u00dcretim \u00fcss\u00fc \u00c7in’den d\u00fcnyan\u0131n en zengin ve refah \u00fclkelerine uzanan ihracat ve ithalat en ucuz, en s\u00fcratli ve en emniyetli ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k yollar\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 \u00fclkeler aras\u0131ndaki yak\u0131nla\u015fmay\u0131 da beraber getirece\u011fi gibi, ayn\u0131 zamanda ticari rekabeti de kam\u00e7\u0131layacakt\u0131r. 1.ve 2. D\u00fcnya sava\u015flar\u0131n\u0131n fitilini ate\u015fleyen bat\u0131n\u0131n \u00e7\u0131lg\u0131nca hammadde ve pazar aray\u0131\u015flar\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ABD AB ve \u00c7in Rusya aras\u0131ndaki ekonomik ambargolar, i\u015fgaller ve hegemonya m\u00fccadeleleri bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131 da beraberinde getirebilir. \u00a0Bu hal t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 tesir alt\u0131na al\u0131p, kendi \u00e7ekim alan\u0131na \u00e7ekebilecek say\u0131s\u0131z olumsuz geli\u015fmeleri ve felaket zincirini de beraberinde getirece\u011fini, bunun \u00fclkemize, b\u00f6lgemize , co\u011frafyam\u0131za ve insanl\u0131\u011fa nelere mal olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile korkun\u00e7.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda; T\u00fcrkiye’nin Afganistan, Irak, Suriye, Somali, Katar, Libya, Azerbaycan ve K\u0131br\u0131s’taki askeri \u00fcstleri, Kafkaslar Balkanlar Orta ve G\u00fcney Asya’da Ortado\u011fu Kuzey Afrika’daki askeri, ticari ve k\u00fclt\u00fcrel aktiviteleri hem \u00fclkemiz, hem kendi Co\u011frafyam\u0131z, hem\u00a0 dost ve karde\u015f \u00fclkeler ve t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in \u00fcmit ve gelecek vaad ediyor. Bu durum; Hazar denizi, Karadeniz, Ege, Akdeniz, K\u0131z\u0131ldeniz, Umman Denizi ve \u00a0Basra K\u00f6rfezi gibi jeostratejik ve jeopolitik alanlarda elimizi kolumuzu g\u00fc\u00e7lendirecektir.<\/p>\n

Bela ve tehlike her zaman geliyorum, der. Onu anlamak ve kavramak i\u00e7in millet ve devlet y\u00f6neticileri tarihten dersler ve ibretler \u00e7\u0131karmak zorundad\u0131rlar. Kendisini, \u00fclkesini, co\u011frafyas\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00a0milletler her zaman, her alanda, her t\u00fcrl\u00fc \u015fartlara haz\u0131r olmak zorundad\u0131r. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n; \u2019\u2019Haz\u0131r ol cenge, ister isen; sulhu salah\u2019\u2019 ( Bar\u0131\u015f ve huzur istiyorsan; sava\u015fa haz\u0131r ol ) dedi\u011fi gibi.<\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki; d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin ve emperyalizmin \u00fclkemizde ta\u015feronlar\u0131 ile ak\u0131l fukaras\u0131 zavall\u0131 muhalefetin bunlar\u0131 anlamaya, kavramaya ve d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ne kapasitesi, ne de niyeti var. Onlar\u0131n g\u00fcndeminde d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131n, \u2018\u2019Ne olursa olsun, nas\u0131l olursa olsun milli birli\u011fimizi sa\u011flayan, T\u00fcrkiye’yi d\u00fcnya devi yapmak isteyen Ba\u015fkan Erdo\u011fan’\u0131 devirme plan\u0131 var.\u2019\u2019<\/p>\n

\u0130nanm\u0131\u015f M\u00fcsl\u00fcman bir millet i\u00e7in hayat; sadece sava\u015f ve bar\u0131\u015ftan, dostluk ve d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan meydana gelen paradokslardan ibaret de\u011fildir. Bizim i\u00e7in hayat; bu iki z\u0131dd\u0131n birle\u015fiminden her t\u00fcrl\u00fc imkans\u0131zl\u0131klardan imkanlar, her t\u00fcrl\u00fc krizlerden f\u0131rsatlar, her t\u00fcrl\u00fc olumsuzluklardan sonsuz say\u0131da g\u00fczellikler \u00e7\u0131karma sanat\u0131d\u0131r. Her gecenin; bir sabah\u0131, her Firavunun; bir Musa’s\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Arif Altunba\u015f,\u00a0Haber<\/a>\u00a07<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir cihan devleti \u00a0yapan Karadeniz, Marmara, Ege, Akdeniz, \u00a0K\u0131z\u0131ldeniz , Umman denizi ve Basra k\u00f6rfezine hakim olmas\u0131, Aden K\u00f6rfezi ve Hint Okyanusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir donanmaya sahip olmas\u0131yd\u0131. Avrupa, Asya ve Afrika k\u0131tas\u0131ndaki en jeopolitik, jeostratejik askeri ve ticari b\u00f6lgeleri ve deniz yollar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmas\u0131 onu ve ordusunu bile\u011fi b\u00fck\u00fclmez bir g\u00fc\u00e7 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45495,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[49,1,43],"tags":[],"class_list":["post-43125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-arif","category-genel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43125"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43125\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}