Yahya D\u00fczenli
\nduzenliyahya@gmail.com <\/p>\n
\u015eehirlerimizin ya\u015fanamaz hale getirildi\u011fi, \u015fehir cinayet ve katliamlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ne-tameli zamanlarda ya\u015f\u0131yoruz. \u00dcstelik \u015fehir katliamlar\u0131n\u0131n hayat iksiri olarak sunuldu\u011fu ve bu iksire kavu\u015fmayanlar\u0131n h\u0131zla \u00f6l\u00fcme do\u011fru gitti\u011fine inand\u0131r\u0131l\u0131yoruz. <\/p>\n
Nas\u0131l m\u0131? \u015eehir e\u015fk\u0131yalar\u0131n\u0131n \u015fekavetlerinin talan ve uygulama arenas\u0131 haline gelen \u015fehirleri-mizde y\u00fckselen beton tabutluklar, zarars\u0131z b\u00f6ceklerin bile masum bir toprak par\u00e7as\u0131 bulama-d\u0131klar\u0131 i\u00e7in ya\u015fayamay\u0131p terk etti\u011fi mek\u00e2nlar, sadece k\u00e2r ve rant \u015fehvetinin sembol\u00fc AVM\u2019ler, i\u015f kuleleri, rezidanslar, g\u00fcvenlikli siteler, vs. vs\u2026 Art\u0131k \u015fehirlerimiz her birimizin canl\u0131 olarak i\u00e7inde mes\u2019ut bi\u00e7imde s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 birer nekropolden ibaret\u2026 Kendilerini canl\u0131 zanneden kadav-ralar i\u00e7in antik zamanlarda ta\u015ftan oyulmu\u015f lahitlerden olu\u015fan nekropoller in\u015fa ediliyordu. Modern zamanlarda beton lahitler \u00fcst \u00fcste dikilerek metropoller olu\u015fuyor. Yani; modern zamanlar\u0131n metropolleri antik zamanlar\u0131n nekropolleri haline geldi. <\/p>\n
E\u015fk\u0131yan\u0131n \u015fehre ini\u015fi bu hale getirdi \u015fehirlerimizi\u2026 Art\u0131k da\u011flarda talan ve vurgun zaman\u0131 ge\u00e7-ti, \u015fimdi e\u015fk\u0131ya \u015fehirde h\u00fck\u00fcmr\u00e2n oldu\u2026 Eskinin e\u015fk\u0131yas\u0131 kanundan ka\u00e7mak i\u00e7in da\u011fa \u00e7\u0131kar, vurgun yapard\u0131, \u015fimdilerde kendi kanununu ihdas ederek \u015fehre indi. <\/p>\n
Bu e\u015fk\u0131ya yol kesen, kervan soyan t\u00fcrden de\u011fil; \u015fehir rantlar\u0131n\u0131 kollayan, \u015fehrin neresinde bir b\u00e2kir toprak par\u00e7as\u0131, ye\u015fil alan veya \u00fczerine hen\u00fcz bir \u015fey konmam\u0131\u015f arazi g\u00f6rse oraya musal-lat olan devletl\u00fb \u015feriklerinin korumas\u0131nda bir e\u015fk\u0131ya g\u00fcruhu\u2026 <\/p>\n
\u00d6yle bir e\u015fk\u0131ya g\u00fcruhu ki da\u011flardaki e\u015fk\u0131yalar\u0131 arat\u0131r cinsten.. <\/p>\n
Bu konuda ar\u015fivimizi bir yoklayal\u0131m\u2026 <\/p>\n
XV. y\u00fczy\u0131l Osmanl\u0131 belgelerinden birisinde Padi\u015fah Kanuni Sultan S\u00fcleyman\u2019\u0131n Divan-\u0131 Hu-may\u00fbn\u2019dan \u0130stanbul Kad\u0131s\u0131 ve Sil\u00e2hdarba\u015f\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi bir h\u00fck\u00fcmde \u201c\u015fehri e\u015fkiyadan tathir ve pak etdiresin\u201d diye emir buyurur. Y\u00e2ni \u201c\u015fehri yol kesicilerden temizleyip ar\u0131nd\u0131ras\u0131n\u201d der. Ayn\u0131 h\u00fck\u00fcmde \u201cbaz\u0131 ehl-i fesad evler bas\u0131p, adam katledip, esbap ve emval garet edip fesad ve \u015fenaat eylemekten hali olma\u201dd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek gerekli tedbirlerin tez elden al\u0131nmas\u0131n\u0131 fer-man eder. <\/p>\n
O d\u00f6nemde ferman\u0131n gere\u011fi yap\u0131l\u0131r ve \u015fehir e\u015fk\u0131yadan temizlenir. Amma\u2026 \u00d6yle bir zamanda-y\u0131z ki; ferman tersine \u00e7evrildi, adeta \u201c\u015fehri tez elden e\u015fk\u0131ya ile \u00e2b\u00e2d ides\u00fcn!\u201d diye fermanlar sal\u0131n\u0131r oldu ! <\/p>\n
Art\u0131k, ehl-i fesad evler bas\u0131p adam katledip emvali ya\u011fma etmiyor, daha korkuncunu yap\u0131yor: <\/p>\n
\u015eehirlerimize Mo\u011fol ve Ha\u00e7l\u0131 istil\u00e2s\u0131n\u0131n modern zaman tarz\u0131 istil\u00e2lar musallat oldu. Rahmetli muhakkik mimar Turgut Cansever\u2019in Amerika \u015fehirleri i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u201cCengiz <\/p>\n
Han\u2019\u0131nkinden de k\u00fclt\u00fcrs\u00fcz bir vah\u015fet hakim. Kuvveti ele ge\u00e7irenlerin kendilerini d\u00fcnyaya ka-bul ettirme iradesi\u201d ve \u015fehveti var ortada! <\/p>\n
\u015eehirlerimiz in\u015fa, imar ve ihya edilmiyor; i\u011ffal, i\u015fgal ve imha ediliyor! <\/p>\n
Bu bir r\u00fcya m\u0131? Hayra m\u0131 \u015ferre mi yormal\u0131? G\u00f6rd\u00fcklerimiz r\u00fcya de\u011fil, k\u00e2busu da a\u015fm\u0131\u015f bir \u015fehir ger\u00e7ekli\u011fi! Bu ger\u00e7eklik hayat\u0131m\u0131z\u0131 istil\u00e2 etti\u011finden, bu kaosta ifna oldu\u011fumuzdan g\u00f6re-miyor, fark edemiyor, anlayam\u0131yoruz bu ger\u00e7e\u011fi! <\/p>\n
Bu ger\u00e7ekli\u011fe birka\u00e7 c\u00fcmle ara vererek \u00dcstad Necip Faz\u0131l\u2019dan m\u00fchim bir misal verelim\u2026 <\/p>\n
Y\u0131l 1939. \u00dcstad Necip Faz\u0131l \u0130stanbul\u2019da kar\u015f\u0131 yakaya ge\u00e7mek i\u00e7in Bo\u011fazi\u00e7i Vapuruna biner. Vapur k\u00f6pr\u00fcye yana\u015f\u0131nca, bir elinde acele ile gazeteye yeti\u015ftirmesi gereken yaz\u0131, di\u011fer elinde ise her g\u00fcn beraber gidip geldi\u011fi bir dostunun kolu Yenicami istikametine do\u011fru y\u00fcr\u00fcrler. \u00dcstad\u2019ta hayret ve deh\u015fete sebep olan hadisenin bundan sonras\u0131n\u0131 \u201cBa\u015f\u0131bo\u015f \u015eehir\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131ndan okuyoruz: <\/p>\n
\u201cTam k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn bitti\u011fi yerde, yani y\u00fcz\u00fcn\u00fcz Yeni Camiye do\u011fru k\u00f6pr\u00fcden \u00e7\u0131karken sol tarafta, k\u00f6pr\u00fcye hemen biti\u015fik k\u00fc\u00e7\u00fck toprak par\u00e7as\u0131 \u00fczerinde arkada\u015f\u0131m ne g\u00f6rse iyi? <\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir m\u0131s\u0131r tarlas\u0131!
\nArkada\u015f\u0131m kolumdan \u00e7ekti: <\/p>\n
-\u015euraya bak! Dedi, k\u00f6pr\u00fc ba\u015f\u0131na m\u0131s\u0131r ekmi\u015fler! <\/p>\n
Vapurdan \u00e7\u0131kan birka\u00e7 ki\u015fi, \u015fehrin en izdihaml\u0131 noktas\u0131nda kendilerine hayat hakk\u0131 arayan m\u0131s\u0131r fidanlar\u0131na do\u011fru hayretle e\u011fildik ve ibretle yolumuza devam ettik. <\/p>\n
Kim bilir hangi kay\u0131k\u00e7\u0131, gemici, \u015eirket-i Hayriye memuru, o ba\u015f\u0131bo\u015f toprak par\u00e7as\u0131na bu m\u0131s\u0131r-lar\u0131 ekmi\u015f, yahut o ba\u015f\u0131bo\u015f toprak par\u00e7as\u0131, \u00fczerine d\u00fc\u015fen birka\u00e7 m\u0131s\u0131r tanesinden, ba\u015f\u0131bo\u015f \u015fehrin tam bir ifadesi halinde derhal bir m\u0131s\u0131r tarlas\u0131 f\u0131\u015fk\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n
Belki bu yaz\u0131 bitinceye kadar herhangi bir belediye memurunun yolmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan, belki de ve en kuvvetli ihtimalle hala o noktada bekleyen bu m\u0131s\u0131rlar, tenekeden evleri, barsaktan sokaklar\u0131, herkesin ve her\u015feyin keyfine a\u00e7\u0131k ve peri\u015fan b\u00fcnyesiyle, zavall\u0131 \u0130stanbul\u2019un ne m\u00fc-kemmel ifadesi!\u201d <\/p>\n
\u00dcstad, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu \u015fehir manzaras\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verir: \u201c\u0130stanbul\u2019u vecize halinde ifade i\u00e7in, k\u00f6pr\u00fc ba\u015f\u0131ndaki m\u0131s\u0131rlardan daha kuvvetli bir vesika bulunamaz. Bu tarzda ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 tecelliler, insan\u0131, kendi memleketinde seyyah haline getiriyor.\u201d <\/p>\n
Her m\u0131sra\u0131 berceste olan \u201cCan\u0131m \u0130stanbul\u201du yazan \u00dcstad\u2019\u0131 86 y\u0131l \u00f6nce deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren bu manzaralar art\u0131k kalmad\u0131! Sadece \u0130stanbul\u2019da de\u011fil, neredeyse hi\u00e7bir \u015fehrimizde yok! <\/p>\n
Sevinelim mi? \u00dcz\u00fclelim mi? \u015eehirlerimiz \u00dcstad\u0131n bahsetti\u011fi \u00e7irkinliklerden, kirliliklerden, te-neke evlerden temizlendi, \u0131slah edildi de mi bu manzaralar art\u0131k yok? <\/p>\n
\u015eimdi \u015fehirlerimizi m\u0131s\u0131r tarlalar\u0131 yerine beton ormanlar\u0131 istil\u00e2 etti. <\/p>\n
Biz de \u00dcstad\u0131n hayretinin tam tersi bir hayretle veyl! diyoruz. <\/p>\n
\u015eehir idraki olmayan ve \u015fehirli olamayan g\u00fcruhun \u015fehirlerimizi ne hale getirdi\u011finin tipik bir misalini deh\u015fete kap\u0131larak dile getiren \u00dcstad, bu misalle \u015fehir davam\u0131z\u0131 \u00f6yle derinden res-meder ki; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u015fehir y\u00f6neticileri anlayamaz! <\/p>\n
\u015eimdilerde olsa \u015fehirde kendini kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden kurtarabilmi\u015f vaha diyebilece\u011fimiz bu masum m\u0131s\u0131r tarlas\u0131 o y\u0131llarda \u015fehrin dokusunu bozan bir patolojik organ gibiydi \u00dcstad\u2019\u0131n g\u00f6-z\u00fcnde. Bug\u00fcn ise tam aksine \u015fahit oluyoruz. \u00dcstad\u2019\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren bu tablo toprak termi-nat\u00f6rleri taraf\u0131ndan rant ve k\u00e2r \u015fehvetiyle yok edildi\u011fi i\u00e7in bug\u00fcnk\u00fc \u015fehirlerimizin masumiyeti hunharca katliamlarla kaybedildi. <\/p>\n
TOK\u0130, belediye ve m\u00fcteahhit eli de\u011fmemi\u015f bir toprak par\u00e7as\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015fehir topra\u011f\u0131n\u0131n kimyas\u0131 bozuldu, tabiat\u0131 de\u011fi\u015fti. \u015eehrin i\u00e7eresinde insan\u0131n aya\u011f\u0131n\u0131 basaca\u011f\u0131 bir toprak par\u00e7as\u0131 b\u0131rakmayan bu me\u015f\u2019um troyka marifetiyle gelecek nesiller toprak diye bir \u015fey tan\u0131mayacak. Topra\u011f\u0131 sadece filmlerde, foto\u011fraflarda g\u00f6recekler. Daha da ilginci kimya laboratuvarlar\u0131nda \u201cbu toprakt\u0131r\u201d diye kendilerine g\u00f6sterilen par\u00e7alara, ba\u015fka galaksiden kopup gelmi\u015f par\u00e7alar gibi hayret edecekler! <\/p>\n
G\u00f6r\u00fcnen o ki bu e\u015fk\u0131ya g\u00fcruhunun \u0131slah-\u0131 nefs edip n\u00e2dim olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu hal, tatmin edilemez \u015fehir e\u015fk\u0131yas\u0131 i\u015ftihas\u0131n\u0131n topra\u011fa ihanetidir. <\/p>\n
\u00dcstad\u2019\u0131n hayret etti\u011fi, deh\u015fete kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201ckendilerine hayat hakk\u0131 arayan m\u0131s\u0131r fidanlar\u0131\u201d \u015fe-hirlerimizi terketti. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehir e\u015fk\u0131yalar\u0131 b\u0131rak\u0131n insan\u0131; nebat olsun, hayvan olsun \u015fehirde hi\u00e7bir canl\u0131ya hayat hakk\u0131 tan\u0131m\u0131yor! <\/p>\n
Yukar\u0131da s\u00f6z konusu etti\u011fimiz fermandaki deyimle \u015fehirlerimizin ahv\u00e2l-i umraniyyesi bu minval \u00fczere bertahr\u00eep devam ediyor! Bir taraftan da \u201c\u015fehir, medeniyet, gelenek, kad\u00eem \u015fe-hir ruhu\u2026.\u201d gibi kavramlar\u0131m\u0131z (\u00dcstad\u2019\u0131n deyimiyle kel\u00e2m fuh\u015fu halinde) kullan\u0131la kullan\u0131la yok ediliyor. <\/p>\n
\u015eehirlerimizi (gene \u00dcstad\u2019\u0131n tesbitiyle) \u201cvecize halinde ifade i\u00e7in\u201d TOK\u0130 tabutluklar\u0131, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm katliamlar\u0131, rezidanslar, AVM ve tower\u2019lar\u2019dan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir belge bulunamaz! <\/p>\n
\u015eehirlerimiz m\u0131s\u0131r tarlalar\u0131ndan temizlendi fakat yerlerine g\u00f6\u011f\u00fc bile kirleten beton kakt\u00fcslerle i\u015fgal edildi. <\/p>\n
Yapt\u0131klar\u0131yla gafilce avunan ve taamm\u00fcden avutan devletl\u00fblar\u0131m\u0131z, \u015fehir ve medeniyet idra-kinden mahrum \u015eehircilik Vek\u00e2letimiz ve \u2018Heyet-i Vekile\u2019miz var olduk\u00e7a insanl\u0131\u011f\u0131 ve \u015fehri \u00e7ok arayaca\u011f\u0131z! <\/p>\n
\u015eehirlerimiz \u2018yerli g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc\u2019 m\u00fcstevliler elinden daha \u00e7ok \u00e7ekecek gibi! <\/p>\n
Ne ac\u0131d\u0131r ki sadece fery\u00e2d edebiliyoruz! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yahya D\u00fczenli duzenliyahya@gmail.com \u015eehirlerimizin ya\u015fanamaz hale getirildi\u011fi, \u015fehir cinayet ve katliamlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ne-tameli zamanlarda ya\u015f\u0131yoruz. \u00dcstelik \u015fehir katliamlar\u0131n\u0131n hayat iksiri olarak sunuldu\u011fu ve bu iksire kavu\u015fmayanlar\u0131n h\u0131zla \u00f6l\u00fcme do\u011fru gitti\u011fine inand\u0131r\u0131l\u0131yoruz. Nas\u0131l m\u0131? \u015eehir e\u015fk\u0131yalar\u0131n\u0131n \u015fekavetlerinin talan ve uygulama arenas\u0131 haline gelen \u015fehirleri-mizde y\u00fckselen beton tabutluklar, zarars\u0131z b\u00f6ceklerin bile masum bir toprak par\u00e7as\u0131 bulama-d\u0131klar\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,50,43],"tags":[],"class_list":["post-4287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-yahya","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4287\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}