Ge\u00e7en hafta SEVR Projesinin nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na kadar gelmi\u015ftik. Konu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in ilk iki yaz\u0131 serisini okumayanlar, okurlarsa konuyu daha iyi anlayacaklard\u0131r.<\/p>\n
Sevr Projesi imzalanm\u0131\u015f, Lozan’a giden s\u00fcre\u00e7te alt zemin olu\u015fturulmu\u015ftu. \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar hedeflerine bir bir ula\u015f\u0131yordu. Sevr’i imzalatm\u0131\u015flard\u0131, s\u0131ra gelmi\u015fti Osmanl\u0131’n\u0131n G\u00fcney co\u011frafyas\u0131n\u0131 payla\u015fmaya…<\/p>\n
Fas ve Tunus daha \u00f6nceden Frans\u0131zlar\u0131n y\u00f6netimindeydi. Sevr ile de Suriye ve L\u00fcbnan Frans\u0131zlara verildi. Yemen, Arabistan, Irak, Filistin \u0130ngiltere’ye b\u0131rak\u0131ld\u0131. \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar bu co\u011frafyalar\u0131 b\u00f6lm\u00fc\u015flerdi ama kendileri de baz\u0131 risklerin s\u00f6z konusu oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Neydi bu riskler?<\/p>\n
Bu devletlerin halklar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmand\u0131, Hristiyan d\u00fcnyas\u0131na hi\u00e7bir \u015fekilde iyi g\u00f6zle bakm\u0131yorlard\u0131 ve en \u00f6nemlisi de bu halklar\u0131n g\u00f6z\u00fc kula\u011f\u0131 \u0130stanbul’da Halifedeydi…<\/p>\n
\u0130ngilizlerin ve Frans\u0131zlar\u0131n \u0130stanbul’u i\u015fgal etmelerinin en \u00f6nemli nedeni buydu. \u0130stanbul’dan gideceklerdi, askerlerini \u00e7ekeceklerdi ama hangi \u015fartla? Bunun cevab\u0131n\u0131 da ilerleyen sat\u0131rlarda bulacaks\u0131n\u0131z. Okumaya devam…<\/p>\n
\u00d6ncelikle \u015funu s\u00f6yleyeyim. \u0130ngilizler’in ve Frans\u0131zlar\u0131n derdi Anadolu T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fildi. Osmanl\u0131n\u0131n G\u00fcney Co\u011frafyalar\u0131n\u0131 b\u00f6lmek, par\u00e7alamak ve buralardaki petrol\u00fc al\u0131p g\u00f6t\u00fcrmekti. Yoksa, Frans\u0131zlar\u0131n Adana’dan \u015eanl\u0131urfa’ya kadar gelmelerinin nedeni petrol m\u00fcyd\u00fc? \u0130talyanlar\u0131n Antalya’y\u0131 i\u015fgal etmelerinin nedeni petrol m\u00fcyd\u00fc? Tabiki hay\u0131r… Tek bir sebebi vard\u0131: \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar Osmanl\u0131n\u0131n G\u00fcney Co\u011frafyalar\u0131n\u0131n haritas\u0131n\u0131 \u00e7izerken T\u00fcrkiye’nin bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131na n\u00f6bet\u00e7i askerler dikmi\u015flerdi.<\/p>\n
O y\u00fczden Urfa’ya \u015eanl\u0131, Antep’e Gazi, Mara\u015f’a Kahraman unvan\u0131n\u0131n verilmesi abart\u0131lm\u0131\u015f, \u0130ngilizlerin ve Frans\u0131zlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc yalanlar\u0131na temel te\u015fkil etmek i\u00e7in sonradan uydurduklar\u0131 bir konudur. Yoksa, Mara\u015f, Kahramanl\u0131k unvan\u0131n\u0131 hak edecek daha b\u00fcy\u00fck cengaverlikler g\u00f6stermi\u015ftir. Malazgirt’te, Kosova’da, Varna’da, Preveze’de, Moha\u00e7’ta Mara\u015fl\u0131lar vard\u0131… Kahraman unvan\u0131n\u0131 alacaksa bunlardan dolay\u0131 almal\u0131…<\/p>\n
Devam… \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar g\u00fcney b\u00f6lgelerimize askerlerini yerle\u015ftirmi\u015flerdi. Ama T\u00fcrkleri i\u00e7eride oyalayacak, me\u015fgul edecek bir \u015feyler bulmak laz\u0131md\u0131… Bu da Yunanl\u0131lardan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi… Yunanl\u0131lar\u0131 biz 400 y\u0131l eyalet olarak y\u00f6nettik. 6 as\u0131rl\u0131k devletin biz miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n akl\u0131yla alay etmektir bu. Ama bunu maalesef 80-90 senedir yuttuk…<\/p>\n
S\u0131rf bizi me\u015fgul etsinler diye Yunanl\u0131lar Ege’ye s\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130ngilizlerin ve Frans\u0131zlar\u0131n Egeyi Yunanl\u0131lara vermek gibi bir amac\u0131 yoktu. Alacaklar\u0131n\u0131 alacaklard\u0131, sonra Yunanl\u0131lar\u0131 geri \u00e7ekeceklerdi… Ama Yunanl\u0131lar da bunun fark\u0131nda bile olmayacaklard\u0131…<\/p>\n
Bu arada G\u00fcney topraklar\u0131m\u0131zda dizayn devam ediyordu. Frans\u0131zlar, Suriye’yi ikiye b\u00f6ld\u00fcler. L\u00fcbnan ve Suriye olarak… \u00dcrd\u00fcn, K\u00f6rfezdeki emirlikler, Suudi Arabistan, Yemen, M\u0131s\u0131r \u0130ngiltere’ye b\u0131rak\u0131ld\u0131…<\/p>\n
Bunlar yap\u0131l\u0131rken i\u00e7eride neler oluyordu, Mustafa Kemal neler yap\u0131yordu, kendisine bir g\u00f6rev verilmi\u015fti, bu devleti kurmas\u0131 gerekiyordu…<\/p>\n
1921’in Mart\u0131na gelinmi\u015fti. \u0130ngilizler Yunanl\u0131lar\u0131 Egeye s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. 1.\u0130n\u00f6n\u00fc Sava\u015f\u0131 denen hadise. Yunan ordusu ile d\u00fczenli ordumuz kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fti. Birbirlerine kar\u015f\u0131 taciz ate\u015fi yapm\u0131\u015flard\u0131. Yani \u00f6yle anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sava\u015f olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu haber Ankara’ya, Mustafa Kemal’e kadar gitmi\u015fti. Mustafa Kemal, d\u00fczenli ordumuzun Yunan ordusunu yendi\u011fini ilan etti. Ve hemen iki g\u00fcn sonra Albay olan \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc Generalli\u011fe y\u00fckseltildi.<\/p>\n
\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, d\u00fczenli ordunun ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti. Yeni devlete giderken Mustafa Kemal, yapmas\u0131 gerekenleri yap\u0131yordu. Her \u015fey yolundayd\u0131. Yeni kurulacak devlete giderken \u00f6n\u00fcnde engel olacak b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131 tasfiye edecekti. Kendisine bir g\u00f6rev verilmi\u015fti. Bu devleti kurmas\u0131 gerekiyordu…<\/p>\n
\u015eimdi hedef Kuvay\u0131 Milliye idi. Mustafa Kemal’in Nutuk’ta hedef ald\u0131\u011f\u0131 Kuvay\u0131 Milliye. Yeni devlete giderken \u00f6nemli bir engel de buydu. Hemen tasfiye edilmesi gerekiyordu. \u0130smet Pa\u015fa’n\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu d\u00fczenli ordu, Kuvay\u0131 Milliyeyi de da\u011f\u0131tt\u0131. Engeller bir bir ortadan kalk\u0131yordu. 1920’de kurulan \u0130stiklal Mahkemeleri ile de t\u00fcm muhalefet pusturulmu\u015ftu. \u0130dam edilenler bile olmu\u015ftu…<\/p>\n
\u0130kinci \u0130n\u00f6n\u00fc Sava\u015f\u0131 da Eski\u015fehir-K\u00fctahya aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti, Asl\u0131han ve Dumlup\u0131nar Muharebeleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki muharebeyi de \u0130smet Pa\u015fa kaybetti.<\/p>\n
1921’in Mart\u0131nda askeri m\u00fccadeleler devam ederken, diplomasi de devam ediyordu. 12 Mart 1921… Bu tarihte ne olmu\u015ftu? Yunanl\u0131lar\u0131n hayallerinin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir tarih miydi? Devam eden s\u00fcre\u00e7te neler ya\u015fand\u0131? Bunlar\u0131 da haftaya yazal\u0131m, takibe devam…<\/p>\n
Selam ve dua ile…<\/p>\n
\u0130BRAH\u0130M YAVUZ<\/strong><\/p>\n NOT: Bu yaz\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda Prof. Dr. Mehmet \u00c7elik’in Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni adl\u0131 konu\u015fmas\u0131ndan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ge\u00e7en hafta SEVR Projesinin nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na kadar gelmi\u015ftik. Konu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in ilk iki yaz\u0131 serisini okumayanlar, okurlarsa konuyu daha iyi anlayacaklard\u0131r. Sevr Projesi imzalanm\u0131\u015f, Lozan’a giden s\u00fcre\u00e7te alt zemin olu\u015fturulmu\u015ftu. \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar hedeflerine bir bir ula\u015f\u0131yordu. Sevr’i imzalatm\u0131\u015flard\u0131, s\u0131ra gelmi\u015fti Osmanl\u0131’n\u0131n G\u00fcney co\u011frafyas\u0131n\u0131 payla\u015fmaya… Fas ve Tunus daha \u00f6nceden Frans\u0131zlar\u0131n y\u00f6netimindeydi. Sevr ile …<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,57,43],"tags":[],"class_list":["post-42369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-ibrahim","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42369\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}