duzenliyahya@gmail.com<\/a><\/p>\nRivayet edilir ki; kad\u00eem zamanlar\u0131n medeniyet \u015fehirlerinde \u00f6l\u00fcler de canl\u0131lar da \u015fehre \u015fahitlik ederdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehir onlar\u0131 b\u00f6yle bir \u015fahitli\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. \u015eahitlik\u2026\u0130nsan\u0131n \u015fehre, \u015fehrin de insana tan\u0131kl\u0131k etmesi, fehm etmesi, aidiyet idraki\u2026<\/p>\n
Bu anlamda \u015fehir, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 insana hissettirir. \u0130nsan\u0131n da \u015fehri sahiplenen, ku\u015fatan bir irfana sahip olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Peki \u00f6l\u00fcler \u015fehre nas\u0131l \u015fahitlik eder? Bu soruya verilecek cevap Yunus Emre\u2019nin;\u00a0 \u201cHor bakma sen topra\u011fa, Toprakta neler yatur\u201d<\/em><\/strong> m\u0131sra\u0131ndaki derinliktir. Asl\u0131nda \u015fahitlikten kast\u0131m\u0131z, \u201c\u00f6l\u00fcp de \u00f6lmeyenler\u201ddir<\/p>\nB\u00fcy\u00fck \u00e2rif Molla Cam\u00ee me\u015fhur eseri \u201cNefah\u00e2t\u201dta Ebu Abdullah Ant\u00e2k\u00ee\u2019yive Davud-\u0131 Antak\u00ee\u2019yianlat\u0131rken \u201cAntakya bir beldenin ismidir ki Habib Neccar ile Davud-\u0131 Antak\u00eeoradad\u0131r\u201d<\/em> der. Bu m\u00e2n\u00e2da, bir \u015fehrin topra\u011f\u0131n alt\u0131ndakilere nispet edilerek tan\u0131mlanmas\u0131, \u015f\u00e2hitlik derecesindeki \u00f6l\u00fclerin \u015fehre \u015fahitlik etmelerine misaldir.\u00a0 Onun i\u00e7indir ki ba\u015fta peygamber \u015fehirleri Mekke, Medine ve Kud\u00fcs olmak \u00fczere, ehl-i hikmet ve irf\u00e2n\u0131n \u015fehirleri Ba\u011fdat, \u015eam, Buhara, Semerkand, Kahire, \u0130stanbul, Konya, Bursa, Trabzon …\u2018vaktin \u015fehirleri\u2019<\/em> olarak ge\u00e7mi\u015fleriyle oldu\u011fu kadar, bug\u00fcnk\u00fc varl\u0131klar\u0131yla da \u2018ta\u00e7lanm\u0131\u015f \u015fehir\u2019lerdir.<\/p>\nHayatla \u00f6l\u00fcm\u00fcn birbirinden ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zamanlar\u0131n \u015fehirlerinde mezarl\u0131klar, \u015fehrin tabii bir par\u00e7as\u0131 ve hatta organ\u0131 idi. Maddi manada da \u015fehre \u015fahitlik ediyorlard\u0131 ve \u015fehirli \u00e2demo\u011fluna \u00f6l\u00fcm\u00fc, ebedi hayat\u0131 hat\u0131rlat\u0131rlard\u0131, \u2018nekropol\u2019 de\u011fildi. \u015eimdi ise kabristanlar ve onlar\u0131n temsil etti\u011fi m\u00e2n\u00e2 \u015fehirden d\u0131\u015far\u0131 (\u015fehir d\u0131\u015f\u0131na) at\u0131l\u0131yor. Adeta \u2018geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olmayan at\u0131k\u2019 haline getirilerek kendimize yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yoruz. B\u00f6ylece, insan g\u00f6r\u00fc\u015f, tasavvur ve tefekk\u00fcr menzilinden de uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor… \u00d6l\u00fcm\u00fcn ve \u00f6l\u00fcn\u00fcn dili \u015fehri terk ettikten beri mezarl\u0131klar\u0131m\u0131z ya\u015fayanlara mesaj veremiyor, ya\u015fayanlar da mezarlar\u0131n ve mezardakilerin \u2018dili\u2019ni anlayam\u0131yor.<\/p>\n
B\u00f6yle bir idrak ve irfan bug\u00fcn\u00fcn modern zaman \u015fehirlerinde var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Her t\u00fcrl\u00fc canl\u0131n\u0131n sadece biyolojik hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve \u2018varolmak i\u00e7in yoketmek zorunda\u2019 oldu\u011fu tabii ormanlarla; modern zamanlarda \u201c\u015fehir\u201d diye dayat\u0131lan beton ormanlar\u0131<\/strong>nda ya\u015fayan insan denilen \u2018biyolojik canl\u0131\u2019 aras\u0131nda ne fark kalm\u0131\u015ft\u0131r! Modern zaman \u015fehirlerinde insanlar vah\u015fi do\u011fal ortamlara geri mi d\u00f6n\u00fcyor! Nas\u0131l b\u00f6yle bir benzerlik kurabiliyoruz! \u00c7\u00fcnk\u00fc mek\u00e2n\u0131n vah\u015feti insan\u0131n ruhuna siniyor ve insan da vah\u015file\u015fiyor.<\/p>\nTabii ormanlar\u0131n de\u011fi\u015fik t\u00fcrdeki canl\u0131lar\u0131 orman\u0131n derinliklerinde kendilerine uygun bir \u201cyer\u201d edinirler, yuva yaparlar. Orman\u0131n ekolojik dengesi ve do\u011fal atmosferini tahrip etmezler. Yaln\u0131z \u201cinsan denen yarat\u0131k\u201dt\u0131r ki, ihya etmek zorunda oldu\u011fu ya\u015fama alan\u0131n\u0131 imha eder.<\/p>\n
\u015eehir diye t\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z beton ormanlar\u0131nda ba\u015fkala\u015f\u0131m ge\u00e7irmi\u015f canl\u0131lar halinde sabah h\u00fccrelerimizi terk ediyor, adeta ava \u00e7\u0131k\u0131yor, ak\u015fam tekrar beton ormanlar\u0131ndaki \u2018yer\u2019lerimize d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n
Bu \u015fehirlerde \u015fehre ait \u00f6l\u00fcler veya \u00f6l\u00fc \u015fehirlerdeki canl\u0131lardan fark\u0131m\u0131z yok. Asl\u0131nda nereye ait oldu\u011fumuzu bilmiyoruz ve bunu dert de etmiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir ontolojik ihtiya\u00e7 duymuyoruz. Bu hali Sedat Umran \u201cMankenlerin Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d \u015fiirinde \u015f\u00f6yle dile getiriyor:<\/p>\n
\u201cDuymazlar korkuyu ve utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131,<\/em><\/p>\n\u00e7arpmayan y\u00fcreklerinde so\u011fumu\u015f duygular\u0131,<\/em><\/p>\ndalg\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131nda ya\u015faman\u0131n ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131;<\/em><\/p>\nvitrinlerin ayd\u0131nl\u0131k odalar\u0131nda unutulmu\u015f \u00f6l\u00fcler.<\/em><\/p>\nBilmezler sevmek nedir, ac\u0131mak nedir ki,<\/em><\/p>\n\u00e7\u00f6zemezler i\u00e7lerinde d\u00fc\u011f\u00fcmlenen sessizli\u011fi,<\/em><\/p>\nduyarlar zaman\u0131n \u00e7a\u011f\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131 bir musiki<\/em><\/p>\nkadar ok\u015fay\u0131c\u0131, uzakta ak\u0131p giden.\u201d<\/em><\/p>\n\u0130nsano\u011flunun durumu bu kadar m\u0131 trajik, bu kadar m\u0131 deh\u015fetengiz? Evet!<\/p>\n
\u015eehirde herkes bir m\u00e2n\u00e2da \u00f6l\u00fcd\u00fcr\u2026 Ayakta kalan, canl\u0131 olan sadece beton bloklard\u0131r. Ancak \u015fehrin b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00fcleri kendilerini canl\u0131 zannetmektedir<\/p>\n
Rezidanslar\u0131n, AVM\u2019lerin, plazalar\u0131n, g\u00fcvenlikli sitelerin, g\u00f6kdelenlerin, TOK\u0130 konutlar\u0131n\u0131n, i\u015f kulelerinin k\u0131yamet alametleri gibi \u015fehri istil\u00e2 etti\u011fi, bu heyul\u00e2lar aras\u0131nda \u201cyiyecek arayan\u201d canl\u0131lar gibi ko\u015fu\u015fturan insano\u011flu\u2019nun hali ve ak\u0131beti vahim!<\/p>\n
As\u0131l vahimi; insano\u011flu bir yere \u201cait olma\u201d ve \u201ctutunma ihtiyac\u0131\u201dna dair hassas\u0131n\u0131 kaybetti!<\/p>\n
Uyu\u015fturucuya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan insan nas\u0131l ki onsuz ya\u015fayam\u0131yorsa, bizler de \u015fehir diye ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirdikleri uyu\u015fturucudan da kopam\u0131yor, onun ci\u011ferlerimizi \u00e7\u00fcr\u00fcten kaosunu her an i\u00e7imize \u00e7ekerek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 zannediyoruz.<\/p>\n
Ne \u015fehre \u015fahitlik edebiliyoruz, ne de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fehir bize \u015fahitlik ediyor.<\/p>\n
\u015eehre \u015fahitlik edemeyince de \u015fehre ait olmayan \u00f6l\u00fcler veya \u00f6l\u00fc \u015fehirde mikroorganizmalar halinde varolmaya devam edece\u011fiz.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yahya D\u00fczenli duzenliyahya@gmail.com Rivayet edilir ki; kad\u00eem zamanlar\u0131n medeniyet \u015fehirlerinde \u00f6l\u00fcler de canl\u0131lar da \u015fehre \u015fahitlik ederdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehir onlar\u0131 b\u00f6yle bir \u015fahitli\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. \u015eahitlik\u2026\u0130nsan\u0131n \u015fehre, \u015fehrin de insana tan\u0131kl\u0131k etmesi, fehm etmesi, aidiyet idraki\u2026 Bu anlamda \u015fehir, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 insana hissettirir. \u0130nsan\u0131n da \u015fehri sahiplenen, ku\u015fatan bir irfana sahip olmas\u0131 gerekir. Peki \u00f6l\u00fcler \u015fehre nas\u0131l …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,50,43],"tags":[],"class_list":["post-3525","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-yahya","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3525"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3525\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}