Ayd\u0131n Ayd\u0131n<\/p>\n
Efendim; bendeniz fetva veren bir ki\u015fi de\u011filim. Olabilir miyim: Olamam.<\/p>\n
Neden olamam: \u00c7\u00fcnk\u00fc olmu\u015f her i\u015fin fetvas\u0131 verilmi\u015f zaten. \u00c7o\u011funu da \u00e2limler: Yani ulema de\u011fil de halk vermi\u015f. Fetva odur ki; olmadan \u00f6nce i\u015fin olurunu s\u00f6ylemektir. Bende de o ehliyet yok.<\/p>\n
Bende o ehliyet yok ama kendisini ehliyetli g\u00f6ren nice bin adam\u0131n da benden daha ehliyetli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorum.<\/p>\n
Nas\u0131l biliyorum: \u00c7o\u011funu g\u00f6zlerimle biliyorum. H\u00e2lbuki bilmek ak\u0131llad\u0131r. G\u00f6zlerle bilmek i\u015fte benim bildi\u011fim gibi bilmek olur.<\/p>\n
Herhangi bir konuda, ge\u00e7mi\u015ften bir tak\u0131m bilgiler toplay\u0131p da o bilgileri tekrar etmek bir bilmek ya da fetva de\u011fildir.<\/p>\n
\u00d6rnek mi?<\/p>\n
Mesela: Faiz konusunu ele alal\u0131m.<\/p>\n
Mesela, bu topraklarda hi\u00e7 kimse, sana on kilo bu\u011fday vereyim de seneye bunu on iki kilo alarak alay\u0131m diye diyemez ve \u015fimdiye kadar da dememi\u015ftir. Neden dememi\u015ftir: \u00c7\u00fcnk\u00fc bu faizdir ve faiz de haramd\u0131r. Haram demek ise m\u00fcsl\u00fcman akl\u0131n\u0131n isteyerek ve niyet ederek yapmayaca\u011f\u0131 bir i\u015ftir.<\/p>\n
Bu i\u015fi yapmayan ki\u015fi, size bin lira verip bunu y\u0131lsonunda bin iki y\u00fcz lira isteyebilir. Ya da sizi demeyelim de siz ile bankan\u0131n ili\u015fkisi olarak s\u00f6yleyelim: Siz bankaya bin lira yat\u0131r\u0131p y\u0131lsonunda size bin iki y\u00fcz lira \u00f6denece\u011fini bile bile paran\u0131z\u0131 bankaya yat\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n
Yapar m\u0131s\u0131n\u0131z?… Yap\u0131yorsunuz. Ya da, bir yere bin lira borcunuz varsa, bir y\u0131l sonra, bu borcunuzu bin iki y\u00fcz lira olarak \u00f6demek i\u00e7in can atars\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Bak\u0131n ki, h\u00fck\u00fcmet, arada bir vergi aff\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor ve faizlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 siliyor diye hepiniz \u201cHaks\u0131zl\u0131k yap\u0131l\u0131yor. Faizi silemezsiniz\u201d diye isyan bile ediyorsunuz. Yani, faiz de\u011fil de bu durumda faizsizlik size g\u00f6re haks\u0131zl\u0131k ve dolay\u0131s\u0131yla da faizsizlik haram oluyor.<\/p>\n
Jeton d\u00fc\u015ft\u00fc m\u00fc?<\/p>\n
D\u00fc\u015fmedi. O halde, alt\u0131n konusunu ele alal\u0131m.<\/p>\n
\u0130ki y\u0131l \u00f6nce d\u00fc\u011f\u00fcn yapt\u0131n\u0131z ve d\u00fc\u011f\u00fcnde bir\u00e7ok ki\u015fiden size \u00e7eyrek alt\u0131nlar geldi. \u00c7eyreklerin her birisini de g\u00f6t\u00fcr\u00fcp y\u00fcz k\u0131rk lira veya y\u00fcz elli liradan bozdurdunuz. O paralar ile koltuk ald\u0131n\u0131z; \u00e7anak \u00e7\u00f6mlek ald\u0131n\u0131z ve sair d\u00fc\u011f\u00fcn giderlerinizi kar\u015f\u0131lad\u0131n\u0131z.<\/p>\n
G\u00fcn oldu, bug\u00fcne gelindi. \u015eimdi de, size gelen insanlar\u0131n d\u00fc\u011f\u00fcnleri var. Onlar da size davetiye g\u00f6ndermi\u015fler. Siz de o d\u00fc\u011f\u00fcnlere gideceksiniz.<\/p>\n
Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z alt\u0131nlar\u0131 al\u0131p gitmeye kalksan\u0131z: Siz batars\u0131n\u0131z. Size alt\u0131n getirmi\u015f arkada\u015f\u0131n\u0131z ise e\u011fer f\u0131k\u0131h ve piyasa diye bir \u015fey biliyorsa; siz o halinizle ona alt\u0131n g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f olsan\u0131z; vicdan\u0131 ile kahrolur. Y\u00fcz elli lira verdi ve \u015fimdi \u00fc\u00e7 y\u00fcz seksen veya d\u00f6rt y\u00fcz lira olarak geriye al\u0131yor. H\u00e2lbuki o paray\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcn hediyesi olarak g\u00f6t\u00fcrmeseydi de, mesela her hangi bir i\u015finde kullanm\u0131\u015f olsayd\u0131, bu paran\u0131n bug\u00fcnk\u00fc ederi iki y\u00fcz liray\u0131 ge\u00e7meyecekti.<\/p>\n
Ne oldu \u015fimdi: Hediye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc ve zengin oldu. Nereden zengin oldu: \u0130yilik yapt\u0131\u011f\u0131 insan\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131ndan zengin oldu.<\/p>\n
B\u00f6yle bir \u015feyin fetvas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n
Bizim fetva \u015feyhlerimizin t\u00fcm\u00fcne g\u00f6re m\u00fcmk\u00fcn. \u00dcstelik de farz.<\/p>\n
Nas\u0131l farz oldu\u011funu d\u00fc\u011f\u00fcn ve hediye kapsam\u0131nda de\u011fil de \u201cbor\u00e7\u201d \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn o zaman jetonun d\u00fc\u015fmesi daha kolay olur.<\/p>\n
Bu i\u015fi anlaman\u0131n ve insanlar\u0131n TL\u2019de kalmas\u0131n\u0131n tek yolu, paran\u0131n ve banknotenin ne demek oldu\u011funu anlamaktan ge\u00e7iyor.<\/p>\n
Fetva \u015feyhlerimiz bu kelimeleri bilirler mi? Bilmezler. Bilmelerine de gerek yoktur. Onlar, banknote diye bir \u015feyi hi\u00e7 g\u00f6rmemi\u015f ve hatta hi\u00e7 ak\u0131l etmemi\u015f insanlar\u0131n kitaplar\u0131ndan size fetva aktar\u0131rlar.<\/p>\n
Bu y\u00fczden de, kat\u0131l\u0131m bankalar\u0131 bile mudilerinin paralar\u0131n\u0131 d\u00f6vize veya alt\u0131na \u00e7evirerek al\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fcme efendim: Fetva b\u00f6yledir.<\/p>\n
\u015eimdi siz gelin de m\u00fcsl\u00fcman paras\u0131na kuvvet kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman paras\u0131 ne demek efenim: M\u00fcsl\u00fcman paras\u0131 demek m\u00fcsl\u00fcman saatine ayarl\u0131 zaman demektir.<\/p>\n
Anla\u015f\u0131ld\u0131 m\u0131? Anla\u015f\u0131lmad\u0131. Niye anla\u015f\u0131ls\u0131n ki\u2026 D\u00fcz yoldan gider ve ileride sa\u011fa sapar\u0131z. Olur biter efendim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ayd\u0131n Ayd\u0131n Efendim; bendeniz fetva veren bir ki\u015fi de\u011filim. Olabilir miyim: Olamam. Neden olamam: \u00c7\u00fcnk\u00fc olmu\u015f her i\u015fin fetvas\u0131 verilmi\u015f zaten. \u00c7o\u011funu da \u00e2limler: Yani ulema de\u011fil de halk vermi\u015f. Fetva odur ki; olmadan \u00f6nce i\u015fin olurunu s\u00f6ylemektir. Bende de o ehliyet yok. Bende o ehliyet yok ama kendisini ehliyetli g\u00f6ren nice bin adam\u0131n da …<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[53,38,43],"tags":[],"class_list":["post-30379","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aydin","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30379"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30379\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30379"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30379"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}