{"id":2845,"date":"2014-11-03T19:52:05","date_gmt":"2014-11-03T17:52:05","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=2845"},"modified":"2023-11-04T11:28:26","modified_gmt":"2023-11-04T08:28:26","slug":"hesler-vadileri-katliam-muzesine-donusturdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/hesler-vadileri-katliam-muzesine-donusturdu\/","title":{"rendered":"HES\u2019LER, VAD\u0130LER\u0130 \u201cKATL\u0130AM M\u00dcZES\u0130\u201dNE D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dcRD\u00dc\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Yahya D\u00fczenli<\/p>\n<p><a href=\"mailto:duzenliyahya@gmail.com\">duzenliyahya@gmail.com<\/a><\/p>\n<p>Devletin \u00f6nemli, stratejik bir kurumunda ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan bir dostumuz, bir cenaze vesilesiyle gitti\u011fi \u00c7aykara\u2019da Solakl\u0131 Vadisi\u2019ndeki HES in\u015faatlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, telefonla <em>\u201cBuralar\u0131 mahvetmi\u015fler, bu kadar\u0131 da olmaz. Tabiat\u0131 bu derece tahrip etmek do\u011fru mu? \u0130\u00e7im s\u0131zlad\u0131. Kim olsa s\u0131zlar. Bu vadide HES\u2019lerin fayda-zarar analizinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetmiyorum. Bu dere bu HES\u2019leri kald\u0131rmaz\u201d<\/em> diyerek hayretlerini ifade etti.<\/p>\n<p>Vicdan\u0131yla reel politik aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fan kimi b\u00fcrokratlar \u00e7o\u011fu kez b\u00f6yle bir tezad\u0131, trajediyi ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z dostumuzun bu c\u00fcmleleri bana Picasso\u2019nun \u201cGuernica\u201d isimli tablosunu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Ni\u00e7in mi? Anlatay\u0131m:<\/p>\n<p>Picasso, 1937\u2019de Naziler taraf\u0131ndan bir gece yar\u0131s\u0131 bombalanan ve yerle bir edilen \u0130spanya\u2019n\u0131n Guernica kasabas\u0131ndaki katliam\u0131, deh\u015fet uyand\u0131racak bir \u015fekilde tablola\u015ft\u0131r\u0131r. Tablonun sergilendi\u011fi salonda bir Alman generali resme bakar ve Picasso\u2019ya <em>\u201cBu tabloyu siz mi yapt\u0131n\u0131z\u201d<\/em> diye sorar. Picasso\u2019nun cevab\u0131, muhte\u015femdir: <em>\u201cHay\u0131r, general siz yapt\u0131n\u0131z!\u201d<\/em><\/p>\n<p>Tabloda kasaban\u0131n ac\u0131 \u00e7eken insanlar\u0131, hayvan fig\u00fcrleri, mahvolmu\u015f binalar, kuca\u011f\u0131ndaki \u00f6l\u00fc yavrusuna a\u011flayan kad\u0131n, par\u00e7alanm\u0131\u015f cesetler, ate\u015fler ve korku dolu di\u011fer fig\u00fcrler vard\u0131r. Bu kaotik tablo, b\u00fcy\u00fck ressam\u0131n Guernica\u2019s\u0131n\u0131, bir sava\u015f\u0131n korkun\u00e7 tahribatlar\u0131n\u0131 anlatan m\u00fckemmel bir eserdir.<\/p>\n<p>Dostumuza cevap olarak, kinayeli bir \u015fekilde <em>\u201cSolakl\u0131\u2019daki HES katliam\u0131 sizin eseriniz!\u201d<\/em> dedi\u011fimde bu olay\u0131 hat\u0131rlad\u0131m.<\/p>\n<p>Dostumuzun, enerji b\u00fcrokrasisinde olmasa da, teknokrat s\u0131fat\u0131yla HES\u2019lerle ilgili bu tespiti <em>\u201cg\u00f6z\u00fcnde vicdan ta\u015f\u0131yan\u201d<\/em> her b\u00fcrokrat\u0131n ve her duyarl\u0131 insan\u0131n yapmas\u0131 gerekiyor. Katliamdan sonra itiraf de\u011fil, katliamdan \u00f6nce siyasileri ikaz etmek gerekiyor. Ancak siyas\u00eelerin ve \u015feriklerinin <em>suyun bek\u00e2retine <\/em>olan g\u00f6z\u00fc d\u00f6nm\u00fc\u015fl\u00fckleri bu t\u00fcr ikaz veya itiraflar\u0131 duymuyor. <em>Rant \u015fehveti ve g\u00fc\u00e7 zehirlenmesi<\/em> b\u00f6yle bir ikazlara kar\u015f\u0131 onlar\u0131 sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki b\u00fcrokrat itiraf\u0131, g\u00f6rmeden planlanan, ruhsat verilen, hi\u00e7bir zaman gidilip \u00fczerinde vicdan muhasebesi yap\u0131lmayan vadi ve derelerin \u201cenerji\u201d bahanesiyle rant ad\u0131na nas\u0131l talan edildi\u011fini, nas\u0131l katledildi\u011fini vicdanen if\u015fa niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Tuhaf olan \u015fu ki; konuyla do\u011frudan veya dolayl\u0131 ilgili -ya da ilgisiz- bir\u00e7ok siyasi, yerel y\u00f6netici ve b\u00fcrokrata Solakl\u0131 ve Do\u011fu Karadeniz\u2019in di\u011fer vadilerindeki HES\u2019lerin \u00e7evre ve tabiata verdi\u011fi zarar\u0131, katliam\u0131anlatt\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6renler de, dinleyenler de yap\u0131lanlar\u0131 asla tasvip etmiyor ama siyasi iradenin ferman\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda devletl\u00fblara <em>\u201cisabet buyurdunuz\u201d <\/em>demekten ba\u015fka da \u00e7areleri yok. Aksi halde kimisi \u201cek g\u00f6stergeler\u201dden mahrum olacak, kimisinin b\u00fcrokratik makam ve imtiyazlar\u0131 ellerinden al\u0131nacak, kimisi de ihalelere girmekten men edilecek!<\/p>\n<p>\u0130\u015f makinalar\u0131n\u0131n \u00e7elikten yarat\u0131klar halinde sapland\u0131klar\u0131, beton pompalar\u0131n\u0131n ahtapotlar gibi musallat olduklar\u0131 Karadeniz\u2019in vadilerinde tabiat\u0131n f\u0131trat\u0131 bozuldu. Yok edilen flora ve fauna (oraya has bitki ve hayvan t\u00fcrleri) yerine yeni yarat\u0131klar ve ba\u015fkala\u015fm\u0131\u015f nebatlar t\u00fcreyecek!<\/p>\n<p>Senegal, Ruanda gibi baz\u0131 Afrika \u00fclkelerinde, s\u00f6m\u00fcrgecilerin yapt\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcm ve katliamlar\u0131 anlatan, seyrederken bile insan\u0131 \u00fcrperten foto\u011fraf ve malzemelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 katliam m\u00fczeleri yap\u0131lm\u0131\u015f. Japonya\u2019da da 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda yerle bir edilen Hiro\u015fima ve Nagazaki\u2019de en \u00e7ok etkilenen yerler a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesi yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Trabzon\/\u00c7aykara\/Solakl\u0131 Vadisi&#8217;ndeki HES katliam\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in ne tabloya, ne belgesellere, ne de ba\u015fka bir zahmete gerek var. \u00c7\u00fcnk\u00fc 35 km&#8217;lik vadi \u00fczerinde kimisi bitmi\u015f, kimisi devam eden 31 HES in\u015faat\u0131 canl\u0131 bir a\u00e7\u0131k hava sergisi gibi yap\u0131lan \u00e7evre ve tabiat katliamlar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Trabzon\/\u00c7aykara\/Solakl\u0131 Vadisi de herkesin gelip g\u00f6rece\u011fi tam bir A\u00e7\u0131khava <strong><em>Tabiat Katliam\u0131 M\u00fczesi. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu trajediye ra\u011fmen\u2026<\/p>\n<p>\u201cYerli g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc\u201d iktidar sahipleri, Do\u011fu Karadeniz\u2019in masum vadilerinin nas\u0131l tahrip edildi\u011fine dair tekrar bir <strong>zihniyet sorgulamas\u0131 <\/strong>yapmal\u0131. Tabii e\u011fer <strong>g\u00fcc\u00fcn zehirlemedi\u011fi bir zihniyete kalm\u0131\u015f ise! <\/strong> HES politikalar\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmeli; havza pl\u00e2nlamas\u0131, derelerin ta\u015f\u0131ma kapasiteleri analizlerini yeniden yapmal\u0131, su kullan\u0131m anla\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeli.<\/p>\n<p>Gerek vadideki k\u00f6ylerden gelen gerekse di\u011fer tepkileri, toplumsal infiali dikkate almal\u0131. Yarg\u0131y\u0131, b\u00fcrokrasiyi, k\u00f6yl\u00fcleri bu kadar yormaya, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmeye gerek var m\u0131?<\/p>\n<p>\u0130\u015fin bir ba\u015fka taraf\u0131 da; ilgili bakanl\u0131klar, kurulu\u015flar kendi ihdas ettikleri HES rantlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan, bu i\u015ften rant elde eden ba\u015fka bir kesimin \u00fcremesine imk\u00e2n ve f\u0131rsat veriyor. Vadideki k\u00f6yl\u00fcler kimi hukuk pazarlamac\u0131lar\u0131n\u0131n ve \u00e7antac\u0131lar\u0131n insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n<p>Solakl\u0131 Vadisini katliam vadisine \u00e7eviren HES\u2019ler yerine 10 mw.\u2019l\u0131k 100 adet k\u00f6m\u00fcre veya do\u011falgaza dayal\u0131 termik santral, dere \u00fczerinde in\u015fa edilen ve <strong>vadinin f\u0131trat\u0131n\u0131 bozan <\/strong>HES\u2019lerin \u00fcretti\u011fi enerjinin \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 \u00fcretebilir\u2026<\/p>\n<p>Gene de<strong><em>g\u00f6z\u00fcne perde inmi\u015f olmayanlar <\/em><\/strong>veya<em>vicdan g\u00f6z\u00fcyle bakanlar<\/em>i\u00e7in her zaman <strong>n\u00e2dim olma <\/strong>zaman\u0131d\u0131r.Bug\u00fcne kadar HES\u2019ler ad\u0131na Do\u011fu Karadeniz\u2019in derelerinde yap\u0131lan tahribatlara bak\u0131p belki de ilgililer-yetkililer<strong>pi\u015fmanl\u0131k duyar, <\/strong>sebep olduklar\u0131 <strong>seyyi\u00e2t ve menhiyy\u00e2t<\/strong>\u0131 g\u00f6r\u00fcr de t\u00f6vbe ederler\u2026<\/p>\n<p>\u00c7ok ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f da de\u011fil\u2026<\/p>\n<p>Ey Orman ve Su \u0130\u015fler Bakanl\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n<p>Ey \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n<p>Ey Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n<p>Ey EPDK!<\/p>\n<p>Ey siyas\u00eeler, yerel idareciler!<\/p>\n<p>Belki siyas\u00ee bir \u00f6dev olarak okursunuz diye, Ba\u015fbakan Ahmet Davuto\u011flu\u2019nun<strong><em>\u201cMedeniyetlerin Ben \u0130draki\u201d<\/em><\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 insan-tabiat ili\u015fkilerini de ihtiva eden manifestosunu hat\u0131rlat\u0131yor, onu idrak etmeyi ve uygulamalar\u0131n\u0131zla sa\u011flamas\u0131n\u0131 yapmay\u0131 teklif ediyorum. Bunun Solakl\u0131 Vadisi\u2019ndeki HES\u2019lerle ne al\u00e2kas\u0131 var? Bu sorunun cevab\u0131 i\u00e7in idrak yollar\u0131n\u0131z\u0131 biraz zorlaman\u0131z gerekiyor.<\/p>\n<p>G\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcz\u00fcn sol yan\u0131nda et par\u00e7as\u0131 de\u011fil de <strong>kalp <\/strong>ta\u015f\u0131yorsan\u0131z, <strong>tabiat\u0131n, vadilerin, derelerin \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131, fery\u00e2dlar\u0131n\u0131 duymal\u0131s\u0131n\u0131z!<\/strong><\/p>\n<p>Aksi takdirde gelecek nesiller de -t\u0131pk\u0131 Afrika\u2019da katliam m\u00fczesini gezer gibi- art\u0131k derenin kalmad\u0131\u011f\u0131 Solakl\u0131 Vadisi\u2019ni gezerken herhalde \u00fcrpereceklerdir!<\/p>\n<p>Onlar \u00fcrpermeden, siyasiler ve rant avc\u0131lar\u0131 katlettikleri tabiat ve canl\u0131lar\u0131n sessiz \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131ndan \u00fcrperirler mi dersiniz?<\/p>\n<p>Temenni edelim ama \u00e7ok ge\u00e7. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan insanl\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131nca (Kel\u00e2m-\u0131 Kad\u00eem\u2019in ifadesiyle) <em>zalim, cahil ve<\/em> de <em>belhumadal<\/em> (hayvandan daha a\u015fa\u011f\u0131) haline geliyor!<\/p>\n<p>Bitirirken\u2026 1854 y\u0131l\u0131nda topraklar\u0131 ellerinden al\u0131nan K\u0131z\u0131lderililerin \u015eefi Seattle\u2019\u0131n ABD Ba\u015fkan\u0131\u2019na yazd\u0131\u011f\u0131 mektuptan can al\u0131c\u0131 bir c\u00fcmle:<\/p>\n<p><em>\u201cSon \u0131rmak kurudu\u011funda, son a\u011fa\u00e7 yok oldu\u011funda, son bal\u0131k \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, beyaz adam paran\u0131n yenmeyen bir \u015fey oldu\u011funu anlayacak.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yahya D\u00fczenli duzenliyahya@gmail.com Devletin \u00f6nemli, stratejik bir kurumunda ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan bir dostumuz, bir cenaze vesilesiyle gitti\u011fi \u00c7aykara\u2019da Solakl\u0131 Vadisi\u2019ndeki HES in\u015faatlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, telefonla \u201cBuralar\u0131 mahvetmi\u015fler, bu kadar\u0131 da olmaz. Tabiat\u0131 bu derece tahrip etmek do\u011fru mu? \u0130\u00e7im s\u0131zlad\u0131. Kim olsa s\u0131zlar. Bu vadide HES\u2019lerin fayda-zarar analizinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetmiyorum. Bu dere bu HES\u2019leri kald\u0131rmaz\u201d diyerek &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,50,43],"tags":[],"class_list":["post-2845","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-yahya","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2845"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2845\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}