{"id":25492,"date":"2017-12-20T18:03:38","date_gmt":"2017-12-20T16:03:38","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=25492"},"modified":"2023-11-04T20:12:15","modified_gmt":"2023-11-04T17:12:15","slug":"islam-dunyasinda-ajan-faaliyetleri-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/islam-dunyasinda-ajan-faaliyetleri-2\/","title":{"rendered":"\u0130SLAM D\u00dcNYASINDA AJAN FAAL\u0130YETLER\u0130"},"content":{"rendered":"

\"thumbnail_Gertrude\"<\/a><\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fi hangi tarihe kadar gidiyor diye tam bir tesbit yapamamaktay\u0131z . 17. Y\u00fczy\u0131la kadar Frans\u0131z , \u00f6zellikle\u2019de \u0130ngiliz Misyoner te\u015fkilat\u0131nca e\u011fitilip g\u00f6revlendirilen ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde bir \u00e7ok y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftiren ajanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/p>\n

Bunlar kendilerini Arkeolog , Sosyolog , daha \u00e7ok da Doktor olarak tan\u0131tarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7lerine giriyorlar . Irak\u2019ta faaliyet g\u00f6steren Gertrude Bell ve Arabistan\u2019da faaliyet g\u00f6steren T. Edward Lawrence bunlardan bilinenleri .<\/p>\n

19.Y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Yemen\u2019e giden Frans\u0131z Paul Emile Botta\u2019da kendisini Arkeolog ve doktor olarak tan\u0131t\u0131p b\u00f6lgenin ileri gelenleri \u015eeyh Hasan ve \u015eeyh Yasin\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bayan Claudie Fayein , Frans\u0131z\u2019d\u0131r ve Yemen\u2019de faaliyet g\u00f6stermi\u015ftir.Alfred Bardey de Yemen\u2019de halk\u0131 Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r .<\/p>\n

Bunlar mensubiyetlerini gizlemeden ajanl\u0131k faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctenlerden . Bazen de \u00fcslendikleri g\u00f6revin durumuna g\u00f6re ger\u00e7ek kimliklerini gizleyerek M\u00fcsl\u00fcman , hatta Molla , Hoca , \u015eeyh , Alim k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctenler olmu\u015ftur. Wayman Bury , Abdullah Mansur , Mr Wavell ise Hac\u0131 Ali ismiyle M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcnerek Yemen\u2019de Osmanl\u0131ya kar\u015f\u0131 halk\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bir misyonerin anlatt\u0131klar\u0131na kulak verelim : \u201c \u015eam\u2019a var\u0131r varmaz \u00fczerimdeki redingotu att\u0131m ve bir Arap gibi giyindim. Arap gibi ya\u015f\u0131yor , onlar gibi yiyip i\u00e7iyordum. Arab\u2019\u0131n nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc konusunda e\u011fitim alm\u0131\u015ft\u0131m . D\u00fc\u015f\u00fcncelerini biliyor , ona g\u00f6re hareket ediyordum. \u201c<\/p>\n

Sultan Abd\u00fclmecid d\u00f6neminde ya\u015fanan bir olay \u2026 Ajan , Mr John\u2019u dinleyelim : \u201c \u0130ngiliz Misyon cemiyeti , her sene r\u00fc\u015ftiye mektepleri \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n zekilerinden ( Tabii babalar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 le ) ihtiyaca g\u00f6re 30-40 talebe ay\u0131rarak himayesine al\u0131r , onlar\u0131 kabiliyetlerine g\u00f6re \u00fc\u00e7ere , be\u015fere ay\u0131rarak d\u00fcnya \u00fclkelerinin kendilerince l\u00fczum hissedilen m\u0131nt\u0131kalar\u0131na sevk edilirler . Bu \u00e7ocuklar o memleketlerdeki sefaret veya konsolosluklara tevdi edilirler . Ben ve arkada\u015f\u0131m Herbert 10 ya\u015f\u0131nda iken \u0130stanbul\u2019a g\u00f6nderilmi\u015f idik . Do\u011fruca sefarethanemize gittik . Sefir beni Cihangirde oturan sefaret kavas\u0131 ( Koruma g\u00f6revlisi ) Ali a\u011faya teslim etti ve \u015fu tenbihatta bulundu : \u201c Ali A\u011fa, bu \u00e7ocu\u011fun ad\u0131 \u0130brahim\u2019dir ve senin o\u011flundur. Herkese \u00f6yle s\u00f6yleyeceksin. Ayl\u0131k olarak sana 10 lira verece\u011fiz . ( O zaman 2 memur maa\u015f\u0131 ) Bu para ile \u00e7ocu\u011fu mahalle mektebinde okutacaks\u0131n . Ve kendi \u00e7ocu\u011funmu\u015f gibi yedirip , i\u00e7irip giydireceksin . Adetiniz nas\u0131lsa \u00f6yle terbiye edeceksin. Ayda bir defa ak\u015fam sefarethaneye getireceksin. \u201c dedi . Ve devam ediyor \u2026 \u0130ptidai ve R\u00fc\u015fdi ( \u0130lk ve Ortaokul) u okuduktan sonra Sarf , Nahiv , Avamil , Kafiye , Mant\u0131k , Tasavvurat , Tasdikat , Kel\u00e2m , Tefsir \u2026 gibi o d\u00f6nemin derslerini tamamlad\u0131m \u2026\u201d<\/p>\n

Daha sonra Frans\u0131zca ve Arap\u00e7a \u00f6\u011freniyor ve C\u00e2mi dersini de alarak M\u00fcderris ( Profes\u00f6r ) oluyor. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n y\u00f6netim merkezi olan Bab-\u0131 \u00c2l\u00ee \u2018nin terc\u00fcme b\u00fcrosuna memur olarak giriyor . D\u0131\u015f i\u015fleri ve Siyasi i\u015fler Ba\u015f M\u00fctercimli\u011fine y\u00fckseliyor.<\/p>\n

Yabanc\u0131 misyonla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulunuyor , Padi\u015fah\u0131n d\u0131\u015f devletlere g\u00f6nderdi\u011fi mektuplar\u0131 Frans\u0131zca\u2019ya terc\u00fcme ederken , kar\u015f\u0131 taraf\u0131n asab\u0131n\u0131 bozacak \u015fekilde ince de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131yor . D\u0131\u015far\u0131dan gelen mektuplar\u0131 Padi\u015fah\u2019a terc\u00fcme ederken de ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131p padi\u015fah\u0131n moralini bozuyor. Bu \u015fekilde bir \u00e7ok devletle Osmanl\u0131\u2019n\u0131n aras\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131yor . Ayr\u0131ca terc\u00fcman olarak bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ve d\u0131\u015f devletlerle yap\u0131lan t\u00fcm yaz\u0131\u015fmalar\u0131 \u0130ngiltere sefaretine rapor ediyor.<\/p>\n

\u0130\u015fi bitip \u0130ngiltere\u2019ye d\u00f6nd\u00fckten sonra bunlar\u0131 Kaptan Mustafa Bey\u2019e belki de kafas\u0131 k\u0131yakken , samimi bir ortamda anlat\u0131yor da bizim de \u00f6ylece haberimiz oluyor.<\/p>\n

\u0130brahim , yani Mr. John , yine Bekta\u015fi tarikatine s\u0131zm\u0131\u015f Muhammed Ali takma isimli Mr . Herbert\u2019ten uzunca bahsediyor. Tarikatte \u201c Halifelik \u201c makam\u0131na kadar \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir \u0130ngiliz ajan\u0131 \u2026Ve d\u00fcnyan\u0131n hemen her yerinde bu t\u00fcr g\u00f6revler \u00fcstlenmi\u015f misyonerlerin , \u0130ngiltere ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyor . ( Prof. \u0130hsan S\u00fcreyya S\u0131rma hoca\u2019n\u0131n \u201c S\u00f6m\u00fcr\u00fc Ajan\u0131 \u0130ngiliz Misyonerleri \u201c kitab\u0131nda daha geni\u015f bilgiye ula\u015fabilirsiniz.)<\/p>\n

Yine Arabistan , Umman , Hadramavt civarlar\u0131nda casusluk faaliyeti icra eden Ressam Mr. Vovilsteed den bahsedilebilir. Hempher \u2018in \u201c \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 nas\u0131l yok edelim \u201c isimli kitab\u0131 , ajanl\u0131k faaliyetlerinin profesyonelce nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ince ince anlat\u0131yor. Misyoner te\u015fkilat\u0131ndaki akademisyenler , M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zay\u0131f, kuvvetli , ihtilafl\u0131 konular\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p tesbitler yap\u0131yor ve m\u00fccadele metodlar\u0131 belirleniyor . Ayr\u0131ca zay\u0131f karakterli , para ve \u015fehvet d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc insanlar\u0131 da tesbit edip kendilerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar .<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015f tarihte isimleri ge\u00e7enlerden bahsettik . Ve bunlar maalesef ba\u015far\u0131l\u0131 olup hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirdiler ve Osmanl\u0131\u2019y\u0131 60 par\u00e7aya b\u00f6ld\u00fcler. Peki bunu yap\u0131nca yerlerine oturup istirahat m\u0131 ediyorlar ? Tabii ki hay\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k Fransa ve \u0130ngiltere\u2019den ziyade H\u0131ristiyan Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 ile Siyonist \u0130srail\u2019in i\u015fbirli\u011fine \u015fahid oluyoruz.<\/p>\n

Afganistan\u2019\u0131n Topal Mollas\u0131 , T\u00fcrkiye\u2019nin Fetullah G\u00fclen\u2019i , Pakistan\u2019\u0131n Tahir-ul Kadri\u2019si , Ortado\u011fu\u2019yu kana bulayan I\u015e\u0130D lideri Ebubekir Ba\u011fdadi ve daha niceleri \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyorlar. Bunlar asl\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 veya s\u00f6yledikleri ile kendilerini ele de veriyorlar memleketimiz ve milletimizin menfaatleri 1. \u00f6nceli\u011fimiz olursa , dinimizi iyi \u00f6\u011frenip , g\u00f6r\u00fcp duyduklar\u0131m\u0131z\u0131 o s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irirsek oyunlar\u0131na gelmeyiz ve bunlar bize hi\u00e7bir zaman zarar veremezler . Aksi takdirde \u015fimdiden ge\u00e7mi\u015f olsun diyorum \u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ge\u00e7mi\u015fi hangi tarihe kadar gidiyor diye tam bir tesbit yapamamaktay\u0131z . 17. Y\u00fczy\u0131la kadar Frans\u0131z , \u00f6zellikle\u2019de \u0130ngiliz Misyoner te\u015fkilat\u0131nca e\u011fitilip g\u00f6revlendirilen ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde bir \u00e7ok y\u0131k\u0131c\u0131 faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftiren ajanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bunlar kendilerini Arkeolog , Sosyolog , daha \u00e7ok da Doktor olarak tan\u0131tarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7lerine giriyorlar . Irak\u2019ta faaliyet g\u00f6steren Gertrude Bell …<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":45965,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[53,38,43],"tags":[],"class_list":["post-25492","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aydin","category-guncel","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25492"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25492\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45965"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}