{"id":19237,"date":"2017-02-10T09:49:39","date_gmt":"2017-02-10T07:49:39","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=19237"},"modified":"2023-11-07T11:28:39","modified_gmt":"2023-11-07T08:28:39","slug":"abdulhamidi-rahmetle-aniyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/abdulhamidi-rahmetle-aniyoruz\/","title":{"rendered":"ABD\u00dcLHAM\u0130D\u2019\u0130 RAHMETLE ANIYORUZ"},"content":{"rendered":"<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131n otuz d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0130slam halifelerinin doksan dokuzuncusu olan Ulu Hakan Abd\u00fclhamid\u2019i vefat\u0131n\u0131n doksan dokuzuncu y\u0131l\u0131nda rahmet, minnet ve \u015f\u00fckranla an\u0131yoruz. Abd\u00fclhamid 21 Eyl\u00fcl 1842\u2019de \u0130stanbul\u2019da do\u011fmu\u015f, babas\u0131 Sultan Abd\u00fclmecid, annesi ise Tir-i M\u00fcjgan sultand\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta annesini kaybetti\u011finden \u00f6ks\u00fcz b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u00dcvey annesi Piristu kad\u0131n taraf\u0131ndan yeti\u015ftirildi. 31 A\u011fustos 1876\u2019da tahta \u00e7\u0131kt\u0131, 7 Eyl\u00fcl 1876\u2019da Ey\u00fcp Cami\u2019inde k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fand\u0131. 32 y\u0131l, 7 ay, 27 g\u00fcn Osmanl\u0131 taht\u0131nda kalm\u0131\u015f, t\u00fcm benli\u011fi ile Osmanl\u0131 toplumu ve \u00fcmmet i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sultan II. Abd\u00fclhamid Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131 i\u00e7erisinde en fazla ihanete u\u011frayan ayn\u0131 zamanda kendisine en fazla k\u00fcfredilendir.<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Ermeni H\u0131n\u00e7ak Komitesi \u00f6zellikle Do\u011fu Anadolu\u2019daki Ermenileri Osmanl\u0131 aleyhine tahrik ediyordu. Abd\u00fclhamid IV. Ordu Komutan\u0131 Mare\u015fal Zeki Pa\u015fa\u2019y\u0131 Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fc durdurmakla g\u00f6revlendirdi. Ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlerle Ermeni hayallerine set \u00e7ekmeyi bilmi\u015ftir. Anadolu\u2019daki hedeflerine ula\u015famay\u0131nca Ermeni k\u00f6kenli Frans\u0131z tarih\u00e7i Albert Vandal, Abd\u00fclhamid\u2019e kan d\u00f6k\u00fcc\u00fc manas\u0131na gelen \u201cLe Sultan Rouge\u201d demi\u015f, hain ittihat\u00e7\u0131lar da bu tabiri \u201cK\u0131z\u0131l Sultan\u201d\u2019a \u00e7evirerek kullanmaktan \u00e7ekinmemi\u015flerdir. Osmanl\u0131 bakiye T\u00fcrkiye\u2019de ders kitaplar\u0131nda bir zamanlar Abd\u00fclhamid\u2019in resminin alt\u0131nda aynen \u015fu ifade yer al\u0131yordu: \u201cKendisine K\u0131z\u0131l Sultan denilen Abd\u00fclhamid\u201d \u00d6vg\u00fc ile s\u00f6vg\u00fc aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan tarih anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zdan Abd\u00fclhamid\u2019te nasibini al\u0131yordu.<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Abd\u00fclhamit muhatab\u0131n\u0131n sadece kafas\u0131n\u0131 g\u00f6rmekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda i\u00e7inden ge\u00e7enleri anlayacak kadar da basiret sahibi idi. Abd\u00fclhamid\u2019i en iyi tan\u0131yanlardan Alman Kral\u0131 Bismark \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:\u00a0<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><b>\u201cBen politikay\u0131 Abd\u00fclhamid\u2019ten \u00f6\u011frendim. D\u00fcnyada 100 gram ak\u0131l varsa, 100 gram akl\u0131n 90 gram\u0131 II. Abd\u00fclhamid Han\u2019da, 5 gram\u0131 bende, 5 gram\u0131 da di\u011fer siyasilerdedir. Ona kar\u015f\u0131 adilane h\u00fck\u00fcm verilmedi\u011fi kanaatindeyim.\u201d<\/b><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Sultan Abd\u00fclhamid\u2019i en \u015fiddetli bir \u015fekilde ele\u015ftirenler, sonraki y\u00f6netimi g\u00f6r\u00fcnce onu mumla arar oldular. Bunlardan birisi de Filozof R\u0131za Tefik\u2019tir. Pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zirve yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde yazd\u0131\u011f\u0131 bir \u015fiirde \u015funlar\u0131 ifade etmi\u015ftir:<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">\u2026<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>Tarihler ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131 zaman,<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>Sana hak verecek, hey koca Sultan;<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>Bizdik utanmadan iftira atan<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>Asr\u0131n en iyi padi\u015fah\u0131na<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>\u2026<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Sultan Abd\u00fclhamid\u2019i en a\u011f\u0131r \u015fekilde ele\u015ftirenlerden birisi de S\u00fcleyman Nazif\u2019tir. O da pi\u015fmanl\u0131k sadedinde yazd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6rtl\u00fckte \u015f\u00f6yle diyordu:<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>Padi\u015fah\u0131m gelmemi\u015fken y\u00e2da biz<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>\u0130\u015fte geldik senden istimdada biz<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>\u00d6ld\u00fcr\u00fcrler ba\u015flasak feryada biz<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><i>Hasret olduk eski istibdada biz\u2026<\/i><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Abd\u00fclhamid\u2019in az bilinen y\u00f6nlerinden birisi de abdestsiz gezmemesiydi. Yata\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fucunda bir tu\u011fla bulundurur, abdestsiz yere basmamak i\u00e7in teyemm\u00fcm al\u0131r, lavaboya \u00f6yle giderdi. Han\u0131m\u0131 bir g\u00fcn ni\u00e7in bu kadar titiz davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011funda ona \u015fu cevab\u0131 erir:\u00a0<\/span><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><b>\u201cBunca M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n halifesi olarak biz s\u00fcnnet \u00f6l\u00e7\u00fclerine dikkat etmezsek, \u00dcmmet-i Muhammed bundan zarar g\u00f6r\u00fcr.\u201d<\/b><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Ermenilerce 21 Temmuz 1905\u2019te kendisine d\u00fczenlenen suikasttan k\u0131l pay\u0131 kurtulmu\u015ftur. Y\u0131ld\u0131z Hamidiye Cammi\u2019inde 120 kiloluk bomba patlat\u0131lm\u0131\u015f, cami \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda \u015eeyh\u00fclislam Cemaleddin Efendi ilen yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeden dolay\u0131 arabas\u0131na 1 dakika 42 saniyelik gecikme suikast\u00e7\u0131lar\u0131n planlar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131r. Patlama sonucunda 26 ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f, 58 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015ft\u0131. Patlama sonras\u0131nda yap\u0131lan tahkikat sonucunda 40 ki\u015finin kimlikleri tespit edilmi\u015f, 15 ki\u015fi tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Abd\u00fclhamid verilen idam karar\u0131n\u0131 onaylamad\u0131, suikast\u00e7\u0131lar\u0131n lideri Bel\u00e7ika vatanda\u015f\u0131 Edward Joris iki y\u0131l hapis yatt\u0131ktan sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Suikast ba\u015far\u0131l\u0131 olsayd\u0131 arkas\u0131ndan Beyo\u011flu\u2019nda patlamalar birbirini takip edecek, karga\u015fa \u00e7\u0131kart\u0131lacak, bunu d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalesi izleyecek ve do\u011fuda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Ermeni Devleti kurulmas\u0131 i\u00e7in ilk ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131. Abd\u00fclhamid\u2019in bu suikasttan yara almadan kurtulmu\u015f olmas\u0131 Tevfik Fikret\u2019i olduk\u00e7a \u00fczm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu durumu \u201cBir L\u00e2hza-i Ta\u2019ahhur\u201d (Bir anl\u0131k gecikme) adl\u0131 \u015fiirinde \u015f\u00f6yle ifade ediyordu:<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\"><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><b><i>Ey \u015fanl\u0131 avc\u0131, dam\u0131n\u0131 bih\u00fbde kurmad\u0131n.<\/i><\/b><\/span><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><b><br \/>\n<\/b><\/span><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><b><i>Att\u0131n fakat yaz\u0131k ki, yaz\u0131klar ki, vurmad\u0131n.<\/i><\/b><\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan yenik \u00e7\u0131kmam\u0131z, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n affedilmez hatalar\u0131, vatan topraklar\u0131n\u0131n elden \u00e7\u0131kmas\u0131, nice ana kuzular\u0131n\u0131n cephelerde harcanmas\u0131 O\u2019nu kahreden geli\u015fmelerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Abd\u00fclhamid\u2019ten sonra; Rumeli, Afrika, Kafkaslar, Adalar, Mekke, Medine, Peygamberler diyar\u0131 Kud\u00fcs gitti. Ben \u00f6teler \u00f6tesinde ecdad\u0131m\u0131n y\u00fcz\u00fcne nas\u0131l bakar\u0131m diyor ve bu durumlara kahroluyordu. 10 \u015eubat 1918 g\u00fcn\u00fc hakka y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. Son anlar\u0131nda \u201cBenim kimseden talep edecek hakk\u0131m yok\u201d derken g\u00f6zleri dolu doluydu. K\u0131sa vasiyetini orda yapm\u0131\u015ft\u0131: \u201cG\u00f6\u011fs\u00fcne \u2018Ahidname\/Tevhid Duas\u0131\u2019 konacak, y\u00fcz\u00fcne \u2018H\u0131rka-i Saadet Destmali\/Bezi ve \u00fcst\u00fcne de siyah K\u00e2be \u00d6rt\u00fcs\u00fc\u2019 \u00f6rt\u00fclecekti. Bir fincan kahve istedi. Hen\u00fcz bir yudum i\u00e7mi\u015fti. \u0130kinci yudumu i\u00e7mek nasip olmad\u0131. \u201cAllah\u201d diyerek ruhunu teslim etti.<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\">Ulu Hakan Sultan Abd\u00fclhamid Han\u2019\u0131 rahmet, minnet ve \u015f\u00fckran ile an\u0131yoruz. Onun Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131n\u0131 ve g\u00f6n\u00fcl co\u011frafyam\u0131z\u0131 heyecanland\u0131ran muhabbetinin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerden devam etmesi i\u00e7in, mazlum ve ma\u011fdur \u00fcmmetimizi vahdet ad\u0131na heyecanland\u0131ran Hicaz Demir Yolu projesinin yeniden hayatiyet bulmas\u0131 i\u00e7in, vefat\u0131ndan y\u00fcz y\u0131l sonra yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu f\u0131rsat i\u00e7in referandumda\u00a0<\/span><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\"><b>\u2018EVET\u2019<\/b><\/span><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\">\u00a0diyoruz.<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"color: #252525;font-family: 'Palatino Linotype', serif\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div style=\"color: #000000\" align=\"justify\"><span style=\"color: #252525;font-family: Tahoma, sans-serif;font-size: x-large\"><b>\u00d6mer Naci YILMAZ<\/b><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osmanl\u0131 padi\u015fahlar\u0131n\u0131n otuz d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0130slam halifelerinin doksan dokuzuncusu olan Ulu Hakan Abd\u00fclhamid\u2019i vefat\u0131n\u0131n doksan dokuzuncu y\u0131l\u0131nda rahmet, minnet ve \u015f\u00fckranla an\u0131yoruz. Abd\u00fclhamid 21 Eyl\u00fcl 1842\u2019de \u0130stanbul\u2019da do\u011fmu\u015f, babas\u0131 Sultan Abd\u00fclmecid, annesi ise Tir-i M\u00fcjgan sultand\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta annesini kaybetti\u011finden \u00f6ks\u00fcz b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u00dcvey annesi Piristu kad\u0131n taraf\u0131ndan yeti\u015ftirildi. 31 A\u011fustos 1876\u2019da tahta \u00e7\u0131kt\u0131, 7 Eyl\u00fcl 1876\u2019da &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,54,43],"tags":[],"class_list":["post-19237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-omer","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19237"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19237\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}