{"id":13833,"date":"2016-07-16T02:01:09","date_gmt":"2016-07-15T23:01:09","guid":{"rendered":"http:\/\/akincilardergisi.com\/dergi\/?p=13833"},"modified":"2023-11-05T13:26:28","modified_gmt":"2023-11-05T10:26:28","slug":"ayasofya-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/ayasofya-tarihi\/","title":{"rendered":"AYASOFYA TAR\u0130H\u0130"},"content":{"rendered":"

Ayasofya son hali ile toplamda \u00fc\u00e7 kez in\u015fa edildi. \u0130lk in\u015fas\u0131 i\u00e7in d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131la kadar gitmemiz gerekiyor. Bu ilk d\u00f6nemde bizi Roma \u0130mparatoru Konstantin kar\u015f\u0131lar. Konstantin ile annesi Helena art\u0131k yeni bir dine inanm\u0131\u015flard\u0131. Putperestlikten Hristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7mi\u015flerdi. Anne Helena Kud\u00fcs’e kadar gitmi\u015f, burada kilise in\u015fa ettirmi\u015f, as\u0131l mabedlerini ise \u0130stanbul’da yapmay\u0131 planlam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ilk patrikhanesini in\u015fa ettirmi\u015flerdi. Bu yap\u0131n\u0131n ad\u0131 Kutsal Bilgelik anlam\u0131na gelen Ayasofya<\/strong> idi.<\/p>\n

\u0130n\u015fa edilen bu ilk yap\u0131 ah\u015faptan yap\u0131lma idi. Ortaya \u00e7\u0131kabilecek bir ayaklanmada zaten dayan\u0131ks\u0131z olan bu yap\u0131 yok olma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirdi. Nitekim \u00f6yle de oldu. Theodosios’un o\u011flu Arkadios d\u00f6neminde Krali\u00e7e Eudoksiya ile Patrik Krizostomos aras\u0131nda \u00e7\u0131kan tart\u0131\u015fma sonucunda halk ile y\u00f6netim kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fti. Tart\u0131\u015fmaya sebep olan ise Krali\u00e7e Eudoksiya’n\u0131n Ayasofya’n\u0131n bah\u00e7esine diktirmi\u015f oldu\u011fu heykeli idi. Patrik bir kad\u0131n heykelinin Ayasofya’n\u0131n bah\u00e7esine dikilemeyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Bunun \u00fczerine \u00e7ok sinirlenen Krali\u00e7e, patri\u011fi adalara s\u00fcrd\u00fc. Halk bu olay \u00fczerine galeyana geldi ve kendini Ayasofya’n\u0131n \u00f6n\u00fcnde buldu. B\u00f6ylece bu mabede ilk ta\u015f at\u0131ld\u0131 ve sald\u0131r\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f oldu. Ayasofya, dayan\u0131kl\u0131 olmayan bu ilk in\u015fas\u0131 sebebiyle b\u00fcy\u00fck hasar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

\u0130kinci in\u015fa Theodosios d\u00f6neminde daha sa\u011flam, k\u0131r\u0131lgan olmayan bir yap\u0131 olarak in\u015fa edildi. Ancak ilkine g\u00f6re daha sa\u011flam bir yap\u0131 olsa da asiller ve soylular\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi bir tart\u0131\u015fmada ciddi hasarlar ald\u0131. Ortaya \u00e7\u0131kan N\u0130KA ayaklanmas\u0131nda bu yap\u0131 da y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015ftu. Bu sefer halk\u0131n i\u00e7inden biri \u0130mparatorlu\u011fa geldi. Justinianus bu yap\u0131y\u0131 yeniden in\u015fa ettirdi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez yap\u0131l\u0131yordu Ayasofya. Bu yap\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131nda iki mimar g\u00f6rev ald\u0131. Biri Ayd\u0131nl\u0131 \u0130sidoros di\u011feri ise Miletli Antemitos. Bu sefer yap\u0131y\u0131 di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak kubbeli yapt\u0131lar. Justinianus Efes’ten Artemis Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n dev s\u00fctunlar\u0131n\u0131 \u0130stanbul’a getirtti.<\/p>\n

Tarih i\u00e7erisinde nice badireler atlatan bu yap\u0131 son in\u015fas\u0131ndan itibaren esasen kendini koruya gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu sefer 1453 y\u0131l\u0131na gidiyoruz. Fatih Sultan Mehmet \u0130stanbul’u fethetti. Hristiyanlar endi\u015feliydi. Fatih’in mabedlerini talan edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha iki y\u00fczy\u0131l \u00f6nce 1204 Latin \u0130stilas\u0131nda dinda\u015flar\u0131 hem talan etmi\u015fler hem de istedikleri gibi kullanm\u0131\u015flard\u0131. Fatih’in de ayn\u0131 \u015feyi yapaca\u011f\u0131ndan korkuyorlard\u0131.<\/p>\n

Fatih gere\u011finden fazla sayg\u0131y\u0131 g\u00f6sterdi bu mabed i\u00e7in. Bu mabedi Fethin sembol\u00fc olarak camiye \u00e7evirmi\u015f ve\u00a0 \u0130stanbul’un en g\u00fczel ibadethanesi olarak muhafaza etmi\u015ftir. Bug\u00fcn Fatihten sonra bu mabedi koruyup kollayan 2. Selim, onun o\u011flu 3.Murat, onun o\u011flu 3. Mehmet, 1. \u0130brahim ve 1. Mustafa burada medfun bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Ayasofya Tarihi adl\u0131 yaz\u0131m\u0131z\u0131n ilkinde Ayasofyan\u0131n tarihi izlerini burada vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Daha g\u00fcncel olan camiye \u00e7evrilip \u00e7evrilmemesi konusunu ise bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda tart\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Selam ve dua ile.<\/p>\n

\u0130brahim YAVUZ<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ayasofya son hali ile toplamda \u00fc\u00e7 kez in\u015fa edildi. \u0130lk in\u015fas\u0131 i\u00e7in d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131la kadar gitmemiz gerekiyor. Bu ilk d\u00f6nemde bizi Roma \u0130mparatoru Konstantin kar\u015f\u0131lar. Konstantin ile annesi Helena art\u0131k yeni bir dine inanm\u0131\u015flard\u0131. Putperestlikten Hristiyanl\u0131\u011fa ge\u00e7mi\u015flerdi. Anne Helena Kud\u00fcs’e kadar gitmi\u015f, burada kilise in\u015fa ettirmi\u015f, as\u0131l mabedlerini ise \u0130stanbul’da yapmay\u0131 planlam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ilk …<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":48521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[38,57,43],"tags":[],"class_list":["post-13833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-guncel","category-ibrahim","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13833\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akincilardergisi.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}